İl özel idaresi nedir?

Kanunda tanımlı3 maddede geçiyor

Kısaca

İl özel idaresi: İl halkının mahallî müşterek nitelikteki ihtiyaçlarını karşılamak üzere kurulan ve karar organı seçmenler tarafından seçilerek oluşturulan, idarî ve malî özerkliğe sahip kamu tüzel kişisini

Kanuni tanım: 5302 s. K. m.3/1-a

Kanuni tanım

  • 5302 s. K. m.3/1-aİl Özel İdaresi Kanunu

    İl özel idaresi: İl halkının mahallî müşterek nitelikteki ihtiyaçlarını karşılamak üzere kurulan ve karar organı seçmenler tarafından seçilerek oluşturulan, idarî ve malî özerkliğe sahip kamu tüzel kişisini

Kanunda nerede geçiyor

3 madde

İl Özel İdaresi Kanunu

  • İl Özel İdaresi Kanunu m.2 · Kapsam
  • İl Özel İdaresi Kanunu m.3 · Tanımlar

    İl halkının mahallî müşterek nitelikteki ihtiyaçlarını karşılamak üzere kurulan, karar organı seçmenlerce seçilerek oluşturulan, idarî ve malî özerkliğe sahip kamu tüzel kişisidir. Merkezi idarenin taşra teşkilatı olan il genel idaresinden ayrı bir tüzel kişiliktir.

  • İl Özel İdaresi Kanunu m.4 · Kuruluş

    İl halkının mahalli müşterek nitelikteki ihtiyaçlarını karşılamak üzere kurulan, karar organı seçmenlerce seçilerek oluşturulan kamu tüzel kişisidir. İlin kurulmasıyla kendiliğinden kurulur ve ilin kaldırılmasıyla tüzel kişiliği sona erer.

Karıştırılan kavramlar

İl özel idaresi ile il genel idaresi arasındaki fark nedir?

İl özel idaresi, mahalli idare niteliğinde ve tüzel kişiliği olan kamu tüzel kişisidir.

İl genel idaresi, merkezi idarenin taşra teşkilatı olan ildir ve tüzel kişiliği yoktur.

Kanun yalnız il özel idaresini kapsar; il genel idaresinin yetki ve görevleri bu kanunun konusu değildir.

5302 s. K. m.2

Genel ve katma bütçeli kurumlar ile belediye ve il özel idaresi memurları arasındaki fark nedir?

Genel ve katma bütçeli kurumların memurları, kanunun temel kapsamında doğrudan yer alır.

Belediye ve il özel idaresi memurları ise bu ek madde ile kapsama açıkça dahil edilmiştir.

Yerel yönetim memurlarının kanunda geçen Devlet memuru hükümlerinden yararlanması ve bu hükümlere tabi olması için ayrı bir açıklık sağlanmış olur.

DMK ek m.15

İl özel idaresi ve belediye ihaleleri ile merkezi idare ihaleleri arasındaki fark nedir?

İl özel idaresi ve belediye ihaleleri, il daimi encümeni veya belediye encümeni tarafından bu Kanun hükümlerine göre yürütülür.

Merkezi idare ihalelerinde ita amirleri komisyon kurar.

Yerel yönetim ihalelerinde komisyon yerine encümen yetkilidir.

2886 s. K. m.13

Köy ve belediye yararına kamulaştırma ile il özel idaresi ve devlet yararına kamulaştırma arasındaki fark nedir?

Köy için köy ihtiyar kurulu, belediye için belediye encümeni karar verir. Onay makamı ilçede kaymakam, il merkezinde validir (a bendi).

İl özel idaresi için il encümeni, devlet adına için il idare kurulu karar verir; onay makamı validir (b bendi ve tablo).

Köy ve belediye kararlarında onay makamı yere göre kaymakam ya da vali olur; il özel idaresi ve devlet kararlarında onay her zaman valiye aittir.

2942 s. K. m.6

Belediye ve il özel idaresi iştirakleri ile devletin diğer iştirakleri arasındaki fark nedir?

Belediye ve il özel idarelerine ait ticari kuruluşların iştirakleri (e) bendinde, pay oranına bakılmaksızın sayılmıştır.

Devletin diğer iştiraklerindeki kamu payları ile Hazineye ait paylar (c) bendinde sayılmıştır.

Belediye ve il özel idaresi iştiraklerinde pay oranı aranmaz; devlet ve Hazine iştiraklerinde ise bu ayrım yapılmaz.

4046 s. K. m.1

İl özel idaresi ile yatırım izleme ve koordinasyon başkanlığı arasındaki fark nedir?

İl özel idaresinin bulunduğu illerde meblağ il özel idaresi adına açılan hesaba yatırılır.

İl özel idaresi bulunmayan illerde meblağ yatırım izleme ve koordinasyon başkanlığı adına açılan hesaba yatırılır.

Yatırılacak hesap, ilin idari yapısına göre belirlenir; her iki halde de meblağ OSB tüzel kişilik kazandığında OSB'ye devredilir.

4562 s. K. m.13

Örnek kararlar

3 karar
  1. 2005/32 E., 2007/3 K., 18.01.2007
    İlgili madde: 5302 s. K. m.2, 5302 s. K. m.3, 5302 s. K. m.4
  2. 10. Daire, 2017/1519 E., 2022/3447 K., 22.06.2022
    İlgili madde: 5302 s. K. m.2, 5302 s. K. m.4
  3. 2018/99 E., 2021/14 K., 03.03.2021
    İlgili madde: 5302 s. K. m.3

Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.

İlgili terimler

Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.