Karşı ispat nedir?

Karinenin dayandığı temel olgu ile kişisel mal iddiasını ileri süren eşin karinenin aksini ispatı arasındaki ayrım.

Ortaklık malı karinesinden yararlanan eşin yükü, karinenin dayanağı olan olguyla sınırlıdır.

Karşı taraf karinenin aksini ispat edebilir; karinenin lehine olan taraf yalnızca dayanak olguyu ispatlamakla yükümlüdür.

Karşı ispatta karşı taraf, asıl ispat konusu vakıaya doğrudan veya dolaylı yönelerek hâkimdeki geçici kanaati sarsar.

Aksini ispatta vakıa ispat edilmiş sayıldıktan sonra karşı taraf o vakıanın aksini ispatlar; kural olarak kanuni karinenin çürütülmesine yöneliktir.

Karşı ispat yalnızca şüphe uyandırmak yeterli olduğu için ispat yükünü değiştirmez. Aksini ispat ise bağımsız bir asıl ispat niteliğindedir ve karineyi çürüten tarafın yükü altındadır.

Doğrudan karşı ispatta karşı taraf, asıl ispatın konusu olan vakıanın doğru olmadığını ispata çalışır.

Dolaylı karşı ispatta karşı taraf, asıl ispatın konusu olmayan ve emare niteliğindeki yeni bir vakıayı ispatlayarak sonuç çıkarmaya çalışır.

Her iki hâlde de karşı ispatın sonucu aynıdır; karşı taraf ispat yükünü üzerine almış sayılmaz. Dolaylı karşı ispatta yeni vakıanın ispatı, asıl ispatın konusu vakıayı sarsmaya yetebilir.

Ispat yükünü taşıyan taraf, dava konusu vakıayı ispatla yükümlüdür.

Karşı tarafın delil sunarak iddiayı çürütmeye çalışması karşı ispat faaliyetidir.

Karşı ispat faaliyeti ispat yükünü karşı tarafa geçirmez; ispat yükü davalıda kalır.

Aksini ispat, kanuni karinenin sonucunu çürütmeye yöneliktir ve ispat yükünün karşı tarafa geçmesi sonucunu doğurmaz.

Karşı ispat faaliyeti, ispat yükü başka tarafta olan bir iddianın doğru olmadığını gösteren delildir ve ispat yükünü değiştirmez.

Karşı tarafın aksini ispat ya da karşı ispat sunması, ispat yükünün kendisine geçmesi anlamına gelmez; yalnız kanuni karinede kendi aksini ispat imkânı vardır.