Mali hak nedir?
Kısaca
Eser sahibine, eserini çoğaltma, yayma, temsil ve benzeri biçimlerde ekonomik yarar sağlama yetkisi veren haklardır.
Bağlam: 5846 s. K. m.49
Kanunda nerede geçiyor
4 maddeFikir ve Sanat Eserleri Kanunu
- Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu m.21 · a) İşleme hakkı
Eserden ekonomik yarar sağlanmasına yönelen, devredilebilen ve kullanım hakkı verilebilen haklardır. İşleme hakkı bu haklardan biridir ve manevi haklardan ayrıdır.
- Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu m.49 · II – Devren iktisap
Eser sahibine, eserini çoğaltma, yayma, temsil ve benzeri biçimlerde ekonomik yarar sağlama yetkisi veren haklardır. Maddenin devir rejimi bu haklar için geçerlidir.
- Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu m.53 · 1. Hakkın mevcut olmaması
Eser sahibinin eser üzerindeki çoğaltma, yayma, temsil gibi ekonomik değer taşıyan haklarıdır. Madde bakımından devredilen veya kullanma ruhsatı verilen hak bu niteliktedir.
- Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu m.54 · 2. Salahiyetin mevcut olmaması
Eser sahibine ait, eserin ekonomik kullanımından yararlanmayı sağlayan haklardır. Madde yalnızca bu hakların devri ve ruhsat verilmesi bakımından uygulanır.
Karıştırılan kavramlar
Mali hak devri ile kullanma ruhsatı devri arasındaki fark nedir?
Mali hakkın kendisinin devrinde, hakkın sahibi değişir ve devralan hak sahibi olur.
Ruhsatın devrinde ise hak sahibi değişmez; ruhsat sahibi kullanma yetkisini başkasına aktarır.
Her iki durumda da devir için yazılı muvafakat aranır; ancak devralanın konumu ve hakkın kapsamı farklıdır.
Genel mali hak devri ile işleme hakkının devri arasındaki fark nedir?
Genel bir mali hakkın devrinde yalnızca ilk fıkradaki yazılı muvafakat koşulu uygulanır.
İşleme hakkının devrinde ise devralan kişi hakkında ayrıca muvafakat aranır.
İşleme hakkı bakımından muvafakat koşulu iki kez, devir ilişkisinin her iki tarafı için ayrı ayrı yerine getirilmelidir.
Mali hak farkı ile ilave çalışma karşılığı ödemeler arasındaki fark nedir?
Kadro farkının hesabına giren ödemeler, eski ve yeni kadroya ait mali haklardır.
Fazla çalışma, fiilen yapılan ders karşılığı ek ders ücreti ve nöbet ücreti gibi ilave bir çalışmanın karşılığı ödemeler ise hesaba girmez.
Bu ilave çalışma ödemeleri ne eski ne de yeni kadro tutarına eklenir; fark hesabı yalnızca kadroya bağlı ödemeler üzerinden yapılır.
Mevcut mali hak ile ileride doğacak mali hak arasındaki fark nedir?
Sözleşme anında kanunen var olan ve devredilebilir mali haklar, m.48 uyarınca devir konusu olabilir.
Henüz kanunda öngörülmeyen, sonradan çıkarılacak mevzuatla tanınacak mali haklar, bu maddeye göre sözleşme konusu yapılamaz.
İkinci gruba giren haklara ilişkin devir ya da kullanım sözleşmesi batıldır.
Mali hak devri ile tercüme veya işlenme arasındaki fark nedir?
Devralan, devir sözleşmesinde açıkça yer alan mali hakları kullanır.
Tercüme veya sair işlenme, devir sözleşmesinde açıkça kararlaştırılmamışsa devralanın kullanım yetkisinin dışında kalır.
Devralan, işlenme hakkını ancak sözleşmede açıkça yer verilmişse kullanabilir; aksi halde işlenme için ayrıca izin gerekir.
Mali hak ile paradan gayrı alacak arasındaki fark nedir?
Mali hak, eserin ekonomik yararlanma yetkisidir ve eserin kendisiyle bağlantılıdır.
Paradan gayrı alacak, mali haklara dair hukuki işlemden doğan bir edim alacağıdır.
Her ikisi de üçüncü ve ikinci bentler çerçevesinde korunur; ancak parayla ödenecek alacaklar bu koruma kapsamına girmez.
Örnek kararlar
3 karar- Hukuk Genel Kurulu, 2014/825 E., 2016/766 K., 08.06.2016İlgili madde: 5846 s. K. m.54
- İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi, 2024/551 E., 2025/1539 K., 01.12.2025İlgili madde: 5846 s. K. m.21
- İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi, 2023/1559 E., 2025/731 K., 27.05.2025İlgili madde: 5846 s. K. m.21
Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
İlgili terimler
Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.
Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.