Milletlerarası tahkim nedir?
Kısaca
Yabancılık unsuru taşıyan uyuşmazlığın tahkim yoluyla çözülmesidir.
Birçok kanunda geçer (2 kanun); anlamı bağlama göre aşağıda.
Kanunda nerede geçiyor
3 maddeMilletlerarası Tahkim Kanunu
- Milletlerarası Tahkim Kanunu m.1 · Amaç ve kapsam
Yabancılık unsuru taşıyan uyuşmazlığın tahkim yoluyla çözülmesidir. Yabancılık unsurunun varlığı m.2'deki hallerden birine bağlıdır; bu madde unsurun tanımını yapmaz.
- Milletlerarası Tahkim Kanunu m.2 · Yabancılık unsuru
Uyuşmazlığın yabancılık unsuru taşıması hâlinde, bu Kanun'un 2. maddesindeki hallerden birine dayanarak niteliği belirlenen tahkimdir. Tahkimin yerel mi milletlerarası mı olduğu, tarafların ya da ilişkinin yabancılık unsuru taşıyıp taşımadığına bağlıdır.
Hukuk Muhakemeleri Kanunu
- HMK m.407 · Uygulanma alanı
4686 sayılı Kanun anlamında yabancılık unsuru taşıyan tahkimdir. Taraflardan birinin yerleşim yeri, oturma yeri veya iş yeri farklı bir devlette bulunduğunda, ya da 4686 sayılı Kanunun öngördüğü diğer hallerden biri varsa tahkim bu niteliği kazanır.
Karıştırılan kavramlar
Milli tahkim ile milletlerarası tahkim arasındaki fark nedir?
Yabancılık unsuru taşımayan ve tahkim yeri Türkiye olan uyuşmazlık; HMK'nın 407-444 maddeleri uygulanır.
Yabancılık unsuru taşıyan uyuşmazlık; 4686 sayılı Kanun uygulanır.
Hangi tahkim rejiminin uygulanacağı bu iki koşula bağlıdır. Biri eksikse HMK rejimi devreye girmez.
Hakem veya hakem kurulu ile milletlerarası tahkim kuruluşu arasındaki fark nedir?
Uyuşmazlık, taraflarca seçilen veya atanan münferit hakem ya da hakem kuruluna götürülür.
Uyuşmazlık, kendi tahkim usulü bulunan ve sürekli çalışan bir milletlerarası kuruma götürülür.
Kurum seçeneğinde, kurumun kendi usulü uygulanır. Münferit hakem seçeneğinde ise taraflar tahkim yerini ve hakem yapısını kendileri belirler.
Millî Tahkim Divanı ile milletlerarası Tahkim Divanı arasındaki fark nedir?
Millî Tahkim Divanı, ilgisine göre seçilen iki divanın birincisidir. Bu madde ölçütü ayrıca açıklamadığı için hangi uyuşmazlığın bu divana gideceği ilgili hükümlerden okunmalıdır.
Milletlerarası Tahkim Divanı, ilgisine göre seçilen ikinci divandır. Ayrım, uyuşmazlığın ilgisine göre yapılır.
Hangi divanın görevli olduğu, uyuşmazlığın niteliğine göre değişir; bu tanım maddesi bu ayrımın ölçütünü kendisi belirtmez.
İlgili konular
Örnek kararlar
3 karar- Hukuk Genel Kurulu, 2023/688 E., 2023/1348 K., 21.12.2023İlgili madde: 4686 s. K. m.1, 4686 s. K. m.2
- İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi, 2023/2144 E., 2023/1971 K., 29.12.2023İlgili madde: 4686 s. K. m.1, 4686 s. K. m.2
- Hukuk Genel Kurulu, 2023/103 E., 2023/1185 K., 29.11.2023İlgili madde: HMK m.407
Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
İlgili terimler
Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.
Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.