Ortak dışı işlem nedir?

4 maddede geçiyor · 4 kanun

Kısaca

Ortak dışı işlem, 4 kanunda 4 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

  • 5520 s. K. m.4 · muafiyetler: Kooperatiflerin ortakları dışındaki kişilerle yaptığı işlemler ile ana sözleşmede yer almayan konularda ortaklarıyla yaptığı işlemlerdir.
  • 1163 s. K. m.38 · gelir gider farkları, bölünmesi ve paylara faiz verilmesi: Kooperatifin üçüncü kişilerle, yani ortak olmayanlarla yaptığı işlemlerdir.
  • 1581 s. K. m.19 · muafiyetler: Kooperatif, birlik veya bunların ortaklarıyla yapılmayan işlemlerdir.

Kanunda nerede geçiyor

4 madde

Kooperatifler Kanunu

  • Kooperatifler Kanunu m.38 · A) Gelir gider farkları, bölünmesi ve paylara faiz verilmesi

    Kooperatifin üçüncü kişilerle, yani ortak olmayanlarla yaptığı işlemlerdir. Bu işlemlerden elde edilen hasıla, maddenin ikinci özel kuralına göre ayrı bir rejime tabidir.

Tarım Kredi Kooperatifleri ve Birlikleri Kanunu

Tarım Satış Kooperatif ve Birlikleri Hakkında Kanun

Kurumlar Vergisi Kanunu

  • Kurumlar Vergisi Kanunu m.4 · Muafiyetler

    Kooperatiflerin ortakları dışındaki kişilerle yaptığı işlemler ile ana sözleşmede yer almayan konularda ortaklarıyla yaptığı işlemlerdir. Bu işlemlerden elde edilen kazanç muafiyet kapsamında kabul edilmez ve ayrı bir iktisadi işletme sayılır.

Karıştırılan kavramlar

Ortaklarla yapılan muamele ile ortak dışı işlem arasındaki fark nedir?

Ortaklarla yapılan muamelelerden doğan hasıla, kooperatifin temel gelir-gider farkını oluşturur ve kanuna göre önce yedek akçelere eklenir.

Ortak dışı işlemlerden doğan hasıla, ortakların ortaklık hakkına değil üçüncü kişilerle yapılan işlere dayanır.

Ortaklarla yapılan muamelenin hasılası anasözleşmede hüküm yoksa tamamen yedeğe gider; ortak dışı işlemin hasılası ise anasözleşmede hükme bağlanmadıkça dağıtılamaz ve özel bir fonda toplanır.

1163 s. K. m.38

Ortak işlemi ile ortak dışı işlem arasındaki fark nedir?

Ortakla kooperatif arasındaki işlemler, ortağın kooperatifle yaptığı her türlü işlem ve bunlara ilişkin belgeler A bendi uyarınca muafiyete tabidir.

Ortak olmayan kişilerle yapılan işlemler maddenin muafiyet kapsamında değildir; bu işlemlerin gelir-gider farkı ayrı hesapta takip edilip vergilendirilir.

Ortak dışı işlemde gelir-gider farkı vergiye tabi olur. Muafiyet yalnızca ortak işlemleri ve maddede sayılan işlem türlerini kapsar.

1581 s. K. m.19

Ortak içi işlem ile ortak dışı işlem arasındaki fark nedir?

Kooperatifin ortaklarıyla ve ortaklık amacına uygun yaptığı işlemler ortak içi işlemdir.

Ortak olmayan kişilerle veya ortak dışı nitelikteki işlemler ortak dışı işlemdir.

Ortak içi işlemden doğan olumlu fark gelir ve kurumlar vergisinden muaftır; ortak dışı işlemden doğan fark ayrı hesapta izlenir ve vergilendirilir.

4572 s. K. m.6

İlgili konular

İlgili terimler

Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.

Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.