Özel tazminat nedir?
Kısaca
Kurtaranın, kurtarma işi kapsamında çevre zararını önlemeye veya sınırlandırmaya yönelik çalışması karşılığında, kurtarılacak değerin yetersiz kaldığı hallerde kendisine ödenen ayrı tazminattır. Bu tazminat çevreye ilişkin faaliyetin karşılığıdır ve kurtarma ücretinin yerine geçmez.
Bağlam: TTK m.1318
Kanunda nerede geçiyor
3 maddeTürk Ticaret Kanunu
- TTK m.1312 · 2. Özel tazminat
Kurtarma ücretine hak kazanılamadığında, kurtaranın kurtarma faaliyeti için yaptığı giderlerinin malikten istenebilen karşılığıdır. Maddede tazminat olarak adlandırılmakla birlikte niteliği, kurtarmaya ilişkin giderlerin geri alınmasıdır.
- TTK m.1313 · 3. Faiz
Kurtarma faaliyetinin çevreye zarar verme tehdidi bulunan gemi veya yükü üzerinde yapılması halinde kurtarana ödenen tazminattır. Eşya teslim edilemediğinde faiz başlangıcı bu tazminat bakımından kurtarma faaliyetinin sonuçlandığı tarihe bağlanmıştır.
- TTK m.1318 · II- Ücret
Kurtaranın, kurtarma işi kapsamında çevre zararını önlemeye veya sınırlandırmaya yönelik çalışması karşılığında, kurtarılacak değerin yetersiz kaldığı hallerde kendisine ödenen ayrı tazminattır. Bu tazminat çevreye ilişkin faaliyetin karşılığıdır ve kurtarma ücretinin yerine geçmez.
Karıştırılan kavramlar
Kurtarma ücreti ile özel tazminat arasındaki fark nedir?
Kurtarma ücreti m.1305'e göre, kurtarılan şeylerin değerine bağlı olarak hesaplanır ve sonuç bakımından başarılı kurtarmaya bağlanır.
Özel tazminat, bu ücrete en azından denk bir ücrete ulaşılamadığında devreye giren ve giderleri esas alan bir karşılıktır.
Kurtaran m.1305 uyarınca ücret alabiliyorsa m.1312 uygulanmaz; ücret alamaz ya da ücret özel tazminata denk kalmazsa giderler özel tazminat olarak istenebilir.
Giderlerin kendisi ile artırılmış özel tazminat arasındaki fark nedir?
Kurtaranın giderleri, makul harcamalar ve teçhizat ile personel bedelinden oluşan temel tutardır.
Artırılmış özel tazminat, giderlere ek olarak çevre zararını önleme veya sınırlandırma başarısına bağlı olarak eklenen tutardır.
Temel tutar giderlere eşittir; artırım yalnız m.1312/2 koşulları ve üst sınırları içinde yapılabilir ve giderlerin yüzde yüzünü aşamaz.
Toplam özel tazminat ile kurtarma ücreti sınırı arasındaki fark nedir?
Özel tazminat toplamı, m.1305 uyarınca hesaplanan kurtarma ücretinin altında kalan tutar olarak belirlenir.
Özel tazminat toplamı, kurtarma ücretini aşarsa aşan kısım ödenmez.
Toplam özel tazminat kurtarma ücretini aşamaz; aşım varsa ödeme bu oranda sınırlanır.
Ücret ile özel tazminat arasındaki fark nedir?
Kurtarma ücreti, kurtarılan değere ilişkin olarak takdir edilen ana ödemedir.
Özel tazminat, çevre zararının önlenmesi veya sınırlandırılmasına yönelik faaliyet için ayrıca takdir edilen tazminattır.
Pay hesabında iki kalem birlikte değerlendirilir; kurtaran her ikisinden de uygun bir pay alabilir.
İlgili terimler
Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.
Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.