Kurtaran nedir?

9 maddede geçiyor

Kısaca

Tehlike altındaki gemi veya diğer eşyayı kurtarma faaliyetinde bulunan ve bu faaliyet nedeniyle kurtarma ücreti alacağı kazanan kişidir.

Bağlam: TTK m.1315

Kanunda nerede geçiyor

9 madde

Türk Ticaret Kanunu

  • TTK m.1299 · II- Diğer hâller

    Gemi, yük veya diğer malları tehlikeden kurtarmak amacıyla faydalı bir sonuç sağlayan yardımı yapan kişidir. Gerekçeye göre kurtarma faaliyetini kimin yaptığı önemli değildir; faydalı sonuç doğuran her yardım kurtarma sayılır.

  • TTK m.1303 · IV- Tarafların yükümlülükleri

    Tehlike altındaki araç veya diğer eşyayı kurtarmak için faaliyette bulunan kişidir. Maddede kurtaranın yükümlülükleri, malike karşı doğan borçlar olarak düzenlenmiştir.

  • TTK m.1305 · b) Ücretin belirlenmesi

    Tehlike altındaki aracı, diğer eşyayı veya insan hayatını kurtarma faaliyetini yürüten kişidir. Kurtarma ücretinin hak sahibi olarak bu maddede anılır.

  • TTK m.1311 · f) Ücretten mahrumiyet

    Deniz ticaretinde tehlike altındaki gemiyi, yükü veya diğer malvarlığı değerlerini kurtarma faaliyetinde bulunan kişidir. Maddenin uygulanabilmesi için kurtarma faaliyetinin fiilen yürütülmüş olması gerekir.

  • TTK m.1312 · 2. Özel tazminat

    Çevre zararı tehdidi oluşturan bir araç veya onun içindeki eşya için kurtarma faaliyetinde bulunan kişidir. Kurtarma faaliyeti fiilen yürütülmüş olmalıdır.

  • TTK m.1313 · 3. Faiz

    Deniz kurtarma faaliyetinde bulunan ve bu Bölümde düzenlenen alacak haklarına sahip olan kişidir. Kurtarma faaliyetinin hangi koşullarda kurtarana alacak hakkı doğurduğu bu maddede değil, Bölümün diğer hükümlerinde belirlenir.

  • TTK m.1314 · 4. Ödeme zamanı ve teminat

    Kurtarma faaliyetini yürüten ve bu nedenle ücret alacağı doğan kişidir. Alacağın kapsamı 1303 ve izleyen maddelerde belirlenir; bu madde yalnız alacağın ödenmesini veya teminatını düzenler.

  • TTK m.1315 · 5. Rehin hakları

    Tehlike altındaki gemi veya diğer eşyayı kurtarma faaliyetinde bulunan ve bu faaliyet nedeniyle kurtarma ücreti alacağı kazanan kişidir.

  • TTK m.1316 · 6. Avans

    Kurtarma işlemini yapan ve kurtarma ücreti alacağı bulunan kişidir. Avans talebinde bulunabilecek taraf budur.

Karıştırılan kavramlar

Kurtaran ile kurtarılan aracın malik birliği ile farklı malikler arasındaki fark nedir?

Kurtarma yapan aracın ile kurtarılan aracın aynı malike ait olduğu hâl, örneğin aynı donatanın gemileri arası kurtarma.

Kurtarma yapan ile kurtarılan aracın farklı malike ait olduğu hâl.

Aynı malik hâlinde (b) bendi gereğince Bölüm hükümleri uygulanır. Farklı malik hâlinde ise (a) bendindeki yükümlülük bulunmadıkça bu kapsam hükmü uygulanmaz.

TTK m.1299

Kamu kurumu kurtaran ile özel kurtaran arasındaki fark nedir?

Kamu kurumunun kanun gereği kurtarma yükümlülüğü altında bulunduğu hâl.

Özel hukuk kişisinin, mevzuatla yükümlü tutulduğu hâl.

Maddenin (a) bendi bakımından kurtaranın kamu veya özel niteliği önem taşımaz; yeter ki yükümlülük mevzuattan doğsun. Gerekçeye göre ücret talep edilip edilemeyeceği ayrıca değerlendirilir.

TTK m.1299

Kurtaran yükümlülüğü ile malik ve kaptan yükümlülüğü arasındaki fark nedir?

Birinci fıkra kurtarana, tehlike altındaki eşyanın malikine karşı yükümlülükler yükler: özen, çevre zararına özen, yardım isteme ve başka kurtaranı kabul.

İkinci fıkra malik ve kaptana, kurtarana karşı yükümlülükler yükler: işbirliği, çevre zararına özen ve emniyete alınmış eşyayı teslim alma.

Her iki taraf karşılıklı borç altındadır; birinin yükümlülüğünün yerine getirilmemesi diğerine karşı ayrı bir sorumluluk sebebi oluşturur.

TTK m.1303

Tekel sahibi kurtaran ile kurtarma sözleşmesi tarafı kurtaran arasındaki fark nedir?

Kurtarma tekeli bulunan bölgede faaliyet gösteren tekel sahibi kurtaran, birleştirmede ilk sırada dava dosyasını esas aldırır.

Tekel sahibi bulunmayan hâllerde kurtarma sözleşmesini yapmış olan kurtaran, ikinci sırada yer alır.

Birleştirme hangi kurtarana ait dosyada yapılacaksa o dosya esas alınır; sıralama dışı kurtaranın dosyası esas alınmaz.

TTK m.1308

Kurtarma sözleşmesi tarafı kurtaran ile en çok gemiyle katılan kurtaran arasındaki fark nedir?

Bir sözleşme akdedilmişse sözleşme tarafı kurtaran sıralamada önce gelir.

Sözleşme akdedilmemişse en çok kurtarma gemisiyle katılan kurtaran esas alınır.

Sözleşme yoksa gemi sayısı sıralamayı belirler; gemi katılmamışsa teçhizat esas alınır.

TTK m.1308

Kurtaran gemi donatanının pay vermesi ile kurtarma amaçlı tahsisli gemi veya römorkör arasındaki fark nedir?

Kurtarma bir gemi tarafından, ancak kurtarma amacına tahsis edilmemiş bir gemi ile yapılmışsa birinci ila dördüncü fıkra uygulanır; donatan pay cetveli hazırlar.

Kurtarma amaca tahsis edilmiş gemi veya römorkörle yapılmışsa birinci ila dördüncü fıkra uygulanmaz.

Tahsisli araçta gemi adamları ve diğer kişiler, kurtarılan eşyanın maliklerinden de kurtarma ücreti veya payı isteyemez; pay cetveli ve mahkeme onayı yolu açılmaz.

TTK m.1310

İlgili terimler

Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.

Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.