Genel hükümler nedir?

22 maddede geçiyor · 18 kanun

Kısaca

Genel hükümler, 18 kanunda 22 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

  • TMK m.931 · genel olarak: Tek senet hâlinde çıkarılan ipotekli borç senedi ve irat senedine ilişkin Medeni Kanun düzenlemeleridir.
  • TBK m.358 · genel hükümlerin uygulanması: Kira sözleşmesine ilişkin, ayırımda yer alan ürün kirasına özgü hükümlerle düzenlenmemiş kuralların tamamıdır.
  • TCK m.5 · özel kanunlarla ilişki: TCK Birinci Kitabında düzenlenen, suçun genel unsurları, kusur, teşebbüs, iştirak, içtima ve yaptırımlar gibi tüm suçlara ilişkin ilkelerdir.

Kanunda nerede geçiyor

22 maddeden 12'i

Türk Ticaret Kanunu

  • TTK m.1 · I - Ticari hükümler

    Ticari hüküm ve ticari örf âdet bulunmadığında uygulanan, Türk Medeni Kanunu ve Türk Borçlar Kanunu gibi genel nitelikli kanun hükümleridir.

  • TTK m.1313 · 3. Faiz

    Faize ilişkin bu maddede düzenlenmeyen hususlarda uygulanan, Türk Ticaret Kanunu ve ilgili mevzuattaki faiz hükümleridir. Faiz oranı, türü ve bileşik faiz gibi konular bu yolla çözülür.

Karayolları Trafik Kanunu

  • KTK m.87 · Genel hükümlerin uygulanması

    Bu maddede sorumluluğun dayanağı olarak anılan Borçlar Kanunu hükümleridir. Madde, kusursuz sorumluluk yerine bu hükümlerin uygulanmasını öngörür.

  • KTK m.103 · Motorsuz taşıtlar ve motorlu bisiklet:

    Borçlar Kanunu'nun haksız fiil hükümleridir. Bu araçların sorumluluğu, motorlu araç işletenine özgü kusursuz sorumluluk rejimi yerine kusur sorumluluğu esaslarıyla değerlendirilir.

Yükseköğretim Kanunu

  • Yükseköğretim Kanunu m.62 · Özlük hakları

    Hem 2547 sayılı Kanun'da hem Üniversite Personel Kanunu'nda düzenlenmeyen özlük hakları bakımından son başvuru kaynağı olan genel mevzuat hükümleridir. Madde metni bu hükümlerin hangileri olduğunu ayrıca saymaz.

  • Yükseköğretim Kanunu m.63 · Siciller

    Sicil tutulmasında uygulanacak, yükseköğretim mevzuatına özgü olmayan ortak kuralları ifade eder. Bu kurallar 657 sayılı Kanun gibi genel personel mevzuatını da kapsayabilir.

Hakimler ve Savcılar Kanunu

  • Hakimler ve Savcılar Kanunu m.92 · İlk soruşturmada itiraz usulü

    Maddede açıkça yazılı olmayan itiraz usulünün, 5271 sayılı CMK'daki itiraz hükümlerine göre uygulanmasını ifade eder. Süre, usul ve merci bakımından maddenin kendisi değil genel kanun belirleyicidir.

  • Hakimler ve Savcılar Kanunu m.116 · Soruşturma ve kovuşturma usulü

    Ceza Muhakemesi Kanunu'nda yer alan genel soruşturma ve kovuşturma usulleri. Madde, bu usulün uygulanacağını belirtir, ancak yetkili merciin yerini ayrıca belirler.

Türk Ceza Kanunu

  • TCK m.5 · Özel kanunlarla ilişki

    TCK Birinci Kitabında düzenlenen, suçun genel unsurları, kusur, teşebbüs, iştirak, içtima ve yaptırımlar gibi tüm suçlara ilişkin ilkelerdir.

Türk Medeni Kanunu

  • TMK m.931 · I. Genel olarak

    Tek senet hâlinde çıkarılan ipotekli borç senedi ve irat senedine ilişkin Medeni Kanun düzenlemeleridir. Seri senetlerde bu hükümler, maddede saklı tutulan özel kurallar dışında aynen geçerlidir.

Türk Borçlar Kanunu

  • TBK m.358 · B. Genel hükümlerin uygulanması

    Kira sözleşmesine ilişkin, ayırımda yer alan ürün kirasına özgü hükümlerle düzenlenmemiş kuralların tamamıdır. Bu kurallar ürün kirasına da kendiliğinden uygulanır.

Devlet Memurları Kanunu

  • DMK m.12 · Kişisel sorumluluk ve zarar

    Zararın ödettirilmesinde uygulanacak genel sorumluluk ve tazmin kurallarıdır. Bu ifade, madde metninde zararın ödettirilme yolunu belirleyen bir atıftır.

Terim 10 kanunda daha geçiyor.

Karıştırılan kavramlar

Üniversite Personel Kanunu ile genel hükümler arasındaki fark nedir?

Üniversite Personel Kanunu, üniversitelerdeki memur ve diğer görevlilere ilişkin özel düzenlemedir.

Genel hükümler, kamu görevlilerine ilişkin genel mevzuattır ve yalnız özel kanunlarda düzenlenmemiş konularda devreye girer.

Özel kanunda düzenleme bulunmadığında genel hükümler son çare olarak uygulanır.

2547 s. K. m.62

Genel hükümler ile özel yol: Tecavüzün önlenmesi davası ile ekim-tesis-değişiklik nedeniyle talep / arasındaki fark nedir?

Zilyet, tecavüz önlendikten sonra taşınmaz üzerindeki ekim, tesis ve değişikliklerden doğan talebini genel hükümlere dayanarak yargıya taşır.

3091 sayılı Kanunun özel usulü, yani tecavüzün önlenmesi davası, bu ekim ve tesisler bakımından ayrıca bir koruma yolu olarak işlemez.

Bu talepler 3091 sayılı Kanunun kısa ve özel yargılama usulü içinde değil, Medeni Kanun ve Borçlar Kanunu gibi genel hükümler çerçevesinde görülür.

3091 s. K. m.10

Genel hükümler ile 3671 sayılı Kanunun özel hükümleri arasındaki fark nedir?

Emekli aylığının bağlanması işlemi, Sosyal Güvenlik Kurumunun genel mevzuatına tabidir.

Ödenek ve yolluk ödemeleri ise 3671 sayılı Kanunun kendi hükümlerine tabidir.

Emeklilik işlemi genel sosyal güvenlik mevzuatına göre yürür, ödenek ve yolluk ise bu Kanunda ayrıca düzenlenir.

3671 s. K. m.3

Kanun yolu hükümleri ile genel hükümler arasındaki fark nedir?

Kanun yoluna ilişkin hükümler yalnızca idari yaptırım kararlarına karşı başvuruları düzenler.

Genel hükümler, idari para cezası veya mülkiyetin kamuya geçirilmesini gerektiren bütün fiiller hakkında uygulanır.

Kanun yolu bakımından kapsam daha dardır; genel hükümlerin uygulama alanı ise yaptırım türüyle sınırlıdır.

Kabahatler K. m.3

Suç ile kabahat (genel hükümler bakımından) arasındaki fark nedir?

Suçlar TCK'nın genel hükümlerine tabidir.

Kabahatler, bu maddede belirtilen yaptırım türünü gerektirdiğinde 5326 sayılı Kanun'un genel hükümlerine tabidir.

Aynı fiil için hangi genel hükümlerin uygulanacağı, fiilin suç mu kabahat mi sayıldığına göre belirlenir.

Kabahatler K. m.3

Kanunun özel hükmü ile genel hükümler arasındaki fark nedir?

Çek Kanunu'nda açıkça düzenlenen konular; örneğin çek defteri, karşılıksız çıkma ve yaptırımlar.

Kanunda hüküm bulunmayan konular; bu hallerde genel hükümler uygulanır.

Önce Çek Kanunu'nun özel hükümlerine bakılır; özel hüküm yoksa genel hükümlere başvurulur. Hangi genel hükmün uygulanacağı kanunda sayılmamıştır.

5941 s. K. m.1

İlgili konular

Örnek kararlar

2 karar
  1. 2018/117 E., 2023/212 K., 07.12.2023
    İlgili madde: 1700 s. K. m.2
  2. Ceza Genel Kurulu, 2022/53 E., 2025/248 K., 11.06.2025
    İlgili madde: 2802 s. K. m.116

Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.

İlgili terimler

Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.