TTK Madde 1299II- Diğer hâller
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
TTK m.1299, kurtarma sözleşmesine ilişkin hükümlerin hangi hâllerde de uygulanacağını belirleyen kapsam maddesidir. Madde, kurtarmanın mevzuat gereğince yükümlülük olarak yapılması hâlini ve kurtarma faaliyetinde bulunan aracın kurtarılan araçla aynı malike ait olması hâlini düzenler. Maddenin uygulanması, kurtarma işinin bu iki hâlden birine girmesine bağlıdır ve hüküm, kurtarma yapan ile kurtarılan taraf arasındaki ilişkiye uygulanır.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
Madde gerekçesi
1989 Sözleşmesi bakımından, kurtarma faaliyetini kimin yaptığı önem taşımaz; faydalı bir sonuç sağlayan herhangi bir yardımı yapan kişi, "kurtaran" sayılır. Bu husus, Tasarının 1298 inci maddesinin birinci fıkrasında yer alan "her türlü" ibaresi ile vurgulanmıştır. Ancak, kamu kurumları tarafından kanun hükmü icabı yapılan kurtarma faaliyetlerinde ücret talep edilip edileme yeceği hususu, uygulamada tereddütlere yol açmıştır. Bir yandan, "gönüllülük"ün, kurtarma huku kunun temel ilkesi olduğu kabul edilmekte, diğer yandan kurtarma tekeli bulunan kamu kurumları nın kurtarma ücreti talep edebileceği şüphe götürmemektedir. 1910 Sözleşmesinin 13 üncü madde si ve 1989 Sözleşmesinin 5 inci maddesi, bu hallerde ücret istenip istenemeyeceği hususundaki ka rarı millî hukuka bırakmıştır. Milletlerarası alanda, nitelikli kurtarma hizmetlerinin verilebilmesi için, bu alanda uzmanlaşmış işletmeler kurulmasının şart olduğu, onların kamu kurumu niteliğinde olup olmamalarının, önem taşımadığı vurgulanmaktadır. Ayrıca, kamu kaynaklı teşviklerin çok sı nırlı olması dolayısıyla, kurtarma işletmelerine mutlak surette ücret ödenmesi gerektiği kabul edil mektedir. Bu ilkeler, uygulamaya zaten hâkim olduğundan Tasanda da benimsenmiş ve (a) bendin de kabul edilmiştir. Mevzuat gereği kurtarma yükümlülüğü, Anayasanın 123 ilâ 135 inci maddele ri uyarınca Türkiye Cumhuriyeti "İdare"sini oluşturan merkezi ve mahallî teşkilatın çeşitli birimle ri ile bazı kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarına yüklenmiştir. Bunların dışında, bazı özel hukuk gerçek ve tüzel kişileri de kurtarma faaliyeti yapmakla yükümlü tutulabilir. Önemli olan, kur taranın mevzuat gereği böyle bir yükümlülüğün bulunmasıdır; yoksa kurtarma ile kimin yükümlü tutulduğunun önemi yoktur. Maddenin (b) bendinde, aynı donatanın gemileri arasındaki kurtarmada da bu Bölüm hüküm lerinin uygulanacağı, 1989 Sözleşmesinin 12 nci maddesinin üçüncü fıkrasına uygun olarak bildi rilmiştir. Esasen bu kural, 1910 Sözleşmesinin 5 inci maddesinden, Alm. TK.'nın 2001 değişikli ğinden önceki 743 üncü paragrafı vasıtasıyla iktibas edilmiş olan 6762 sayılı Kanunun 1222 nci maddesinin ikinci fıkrasında da yer almaktaydı.
Gerekçe kanun koyucunun açıklamasıdır, hüküm değildir; çelişirse madde metni esastır. Kaynak belge
Bu maddedeki kavramlar
- Kurtaran
- Aynı malik
- Kurtarılan araç
- Mevzuat gereğince kurtarma yükümlülüğü
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.