Özelleştirme nedir?

3 maddede geçiyor · 3 kanun

Kısaca

Özelleştirme, 3 kanunda 3 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

  • Anayasa m.47 · devletleştirme ve Özelleştirme: Devletin, kamu iktisadi teşebbüslerinin ve diğer kamu tüzel kişilerinin mülkiyetindeki işletme ve varlıkların özel kesime devredilmesidir.
  • 4046 s. K. m.34: Devlete, kamu iktisadi teşebbüslerine ve diğer kamu tüzel kişilerine ait bir işletmenin ya da varlığın özel sektöre devredilmesi anlamına gelir.
  • 6446 s. K. m.18 · özelleştirme: Devletin, kamu iktisadi teşebbüslerinin ve diğer kamu tüzel kişilerinin mülkiyetindeki işletme ve varlıkların özel sektöre devredilmesi işlemidir.

Kanunda nerede geçiyor

3 madde

Türkiye Cumhuriyeti Anayasası

  • Anayasa m.47 · E. Devletleştirme ve Özelleştirme

    Devletin, kamu iktisadi teşebbüslerinin ve diğer kamu tüzel kişilerinin mülkiyetindeki işletme ve varlıkların özel kesime devredilmesidir. Madde bu süreçte esas ve usulleri kanuna bırakır; devletleştirmenin tersi yöndeki bir süreçtir.

Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanun

Elektrik Piyasası Kanunu

  • Elektrik Piyasası Kanunu m.18 · Özelleştirme

    Devletin, kamu iktisadi teşebbüslerinin ve diğer kamu tüzel kişilerinin mülkiyetindeki işletme ve varlıkların özel sektöre devredilmesi işlemidir. Bu maddede özelleştirme işlemleri 4046 sayılı Kanun çerçevesinde yürütülür.

Karıştırılan kavramlar

Devletleştirme ile özelleştirme arasındaki fark nedir?

Devletleştirme, özel mülkiyetteki teşebbüsün kamuya geçmesidir.

Özelleştirme, kamu mülkiyetindeki işletme ve varlıkların özel kesime devredilmesidir.

İki süreç birbirinin tersi yöndedir. Özelleştirmenin esas ve usulleri kanunla gösterilir; bu, maddenin ikinci fıkrasında ayrıca düzenlenmiştir.

Anayasa m.47

Devletleştirme karşılığı ile özelleştirme gelirleri arasındaki fark nedir?

Devletleştirmede ödenen gerçek karşılık, özel teşebbüs sahibine yapılan bir bedel ödemesidir.

Özelleştirmede kamunun aldığı bedel, kamu mülkiyetindeki varlığın devrinden elde edilen gelirdir.

Her iki durumda bedel ilişkisi vardır ancak yön ve dayanak farklıdır; birincisinde devlet öder, ikincisinde devlet alır.

Anayasa m.47

Özelleştirme ile özel hukuk sözleşmesiyle yaptırma arasındaki fark nedir?

Özelleştirmede mülkiyetteki işletme veya varlık özel sektöre devredilir.

Özel hukuk sözleşmesiyle yaptırmada kamu tüzel kişisi yatırım veya hizmetin sahibi olarak kalır ve bunu başkasına yaptırır.

Maddenin iki fıkrası farklı konuları düzenler: birincisi mülkiyetin devrini, ikincisi yatırım ve hizmetin yaptırılmasını ya da devredilmesini kanuna bağlar.

4046 s. K. m.34

Özelleştirme ile işletme hakkı devri arasındaki fark nedir?

Özelleştirmede varlıkların mülkiyeti devredilir ve özelleştirme 4046 sayılı Kanun kapsamında yürütülür.

İkinci fıkradaki işletme hakkı devir sözleşmesinde mülkiyet saklı kalır, yalnızca işletme hakkı verilir.

İkinci fıkra uyarınca yapılan devirde mülkiyet TEDAŞ'ta kalır; bu işlem mülkiyet devri sonucu doğurmaz.

6446 s. K. m.18

Mülkiyet aidiyeti ile özelleştirme programına alınma arasındaki fark nedir?

Özelleştirme programına alınan EÜAŞ veya bağlı kuruluşların mülkiyetinin ve bağlı olduğu bakanlık ile ilişkisinin devam ettiği hal.

Özelleştirme sonucunda varlık veya hisselerin fiilen devredildiği hal.

Programa alınma tek başına mülkiyeti ve bağlılık ilişkisini değiştirmez; üçüncü fıkra bu ayrımı açıkça korur.

6446 s. K. m.18

Genel özelleştirme usulü ile beşinci fıkra usulü arasındaki fark nedir?

Genel özelleştirmede 4046 sayılı Kanun hükümleri esas alınır ve değer tespiti yapılır.

EÜAŞ ve bağlı ortaklıklarının yenilenebilir enerji veya yerli kömüre dayalı tesis amacıyla özelleştirilmesinde 4046 sayılı Kanunun bu maddeye aykırı olmayan hükümleriyle birlikte beşinci fıkra uygulanır.

Beşinci fıkra kapsamında değer tespiti yapılmaz, ihale pazarlık usulüyle elektrik satış fiyatı üzerinden yürür ve bedel alınmaksızın devir yapılır.

6446 s. K. m.18

İlgili konular

Örnek kararlar

2 karar
  1. 1995/38 E., 1996/7 K., 28.02.1996
    İlgili madde: 4046 s. K. m.34
  2. Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi, 2022/120 E., 2023/463 K., 09.02.2023
    İlgili madde: 6446 s. K. m.18

Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.

İlgili terimler

Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.