Serbest meslek faaliyeti nedir?
Kısaca
Sermayeden çok şahsi çalışmaya, ilmi veya mesleki bilgiye ya da ihtisasa dayanan, ticari mahiyette olmayan ve iş verene tabi olmadan yapılan faaliyettir. Faaliyetin bağımsız yürütülmesi, tanımın vazgeçilmez ölçütüdür.
Birçok kanunda geçer (2 kanun); anlamı bağlama göre aşağıda.
Kanunda nerede geçiyor
3 maddeGelir Vergisi Kanunu (GVK)
- GVK m.65 · Serbest meslek kazancının tarifi
Sermayeden çok şahsi çalışmaya, ilmi veya mesleki bilgiye ya da ihtisasa dayanan, ticari mahiyette olmayan ve iş verene tabi olmadan yapılan faaliyettir. Faaliyetin bağımsız yürütülmesi, tanımın vazgeçilmez ölçütüdür.
- GVK m.66 · Serbest meslek erbabı
Maddenin birinci fıkrasına göre, serbest meslek faaliyetini mütat meslek hâlinde yürüten kişi serbest meslek erbabıdır. Faaliyetin meslek hâlinde, yani süreklilik ve alışkanlık taşıyacak biçimde yürütülmesi aranır.
İşsizlik Sigortası Kanunu
- İşsizlik Sigortası Kanunu m.8
Serbest avukatlık, noterlik ve benzeri bağımsız bir statüde, bir işverene bağlı olmadan sürdürülen mesleki çalışma. Kesintinin tetikleyicisi bu faaliyetin sürdürülmesidir.
Karıştırılan kavramlar
Serbest meslek faaliyeti ile ticari faaliyet arasındaki fark nedir?
Serbest meslek faaliyeti sermaye yerine şahsi emek, bilgi ve ihtisasa dayanır ve ticari mahiyet taşımaz.
Ticari faaliyet alım satım, aracılık, sigortacılık gibi sermaye ve işletme ağırlıklı işlerdir.
Ticari nitelikli bir iş serbest meslek kazancı sayılmaz; kazancı ticari kazanç olarak vergilendirilir.
Serbest meslek faaliyeti ile ücretli çalışma arasındaki fark nedir?
Serbest meslek faaliyeti iş verene tabi olmadan, kendi nam ve hesabına yürütülür.
Ücretli çalışmada işçi iş verenin emri ve talimatı altındadır.
İş verene bağlı yürütülen faaliyet serbest meslek kazancı sayılmaz; ücret olarak değerlendirilir.
Ticari faaliyet ile serbest meslek faaliyeti arasındaki fark nedir?
Tacir veya esnaf sayılmayı gerektiren faaliyet ile ticari mümessil ve ticari vekillik ticari yasağın konusudur.
Mesleki faaliyet veya serbest meslek icrası için ofis, büro, muayenehane açma ve belirli iş yerlerinde çalışma ikinci fıkrada ayrıca düzenlenmiştir.
İki grup ayrı fıkralarda yasaklanır; birinde faaliyetin ticari niteliği, diğerinde meslek icrası veya çalışılan işverenin niteliği belirleyicidir.
İlgili konular
Örnek kararlar
2 karar- 11. Ceza Dairesi, 2024/6519 E., 2025/16534 K., 24.12.2025İlgili madde: GVK m.65
- 3. Daire, 2024/1963 E., 2025/680 K., 17.02.2025İlgili madde: GVK m.65
Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
İlgili terimler
Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.
Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.