Serbest meslek kazancı nedir?
Kısaca
Serbest meslek faaliyetinden elde edilen ve hasılat ile giderler arasındaki farkla tespit edilen kazançtır.
Birçok kanunda geçer (2 kanun); anlamı bağlama göre aşağıda.
Kanunda nerede geçiyor
4 maddeGelir Vergisi Kanunu (GVK)
- GVK m.65 · Serbest meslek kazancının tarifi
Serbest meslek faaliyetinden doğan kazançların tamamıdır. Kazancın kaynağı faaliyet olduğu için, kazancın adı veya ödeme biçimi bu niteliği değiştirmez.
- GVK m.67 · Serbest meslek kazancının tesbiti
Bir hesap dönemi içinde serbest meslek faaliyeti karşılığında tahsil edilen para, ayın ve para ile temsil edilebilen diğer menfaatlerden, bu faaliyet dolayısıyla yapılan giderlerin düşülmesiyle kalan farktır. Kazanç, tahsil esasına göre belirlenir.
- GVK m.68 · Mesleki giderler:
Serbest meslek faaliyetinden elde edilen ve hasılat ile giderler arasındaki farkla tespit edilen kazançtır. Bu maddedeki indirimler bu tespit sırasında uygulanır.
Vergi Usul Kanunu
- VUK m.44 · Uygulama süresi
Serbest meslek faaliyetinden elde edilen kazancın götürü usulle belirlenmiş hâlidir. Bu tutar da madde kapsamında üç yıl uygulanır.
Karıştırılan kavramlar
Ticari kazanç ile serbest meslek kazancı arasındaki fark nedir?
Ticari kazanç, ticari işletmenin faaliyetinden doğan kazançtır ve madde metninde birinci bentte yer alır.
Serbest meslek kazancı, serbest meslek faaliyetinden doğan ve dördüncü bentte sayılan kazançtır.
İki kategori ayrı bentlerde yer aldığından farklı hesaplama ve beyan kuralları uygulanabilir; hangi kategoriye girdiğinin tespiti vergilendirmeyi değiştirir.
Serbest meslek kazancı ile özel okul ve hastane işleten serbest meslek erbabı arasındaki fark nedir?
Serbest meslek kazancı ticari kazanç değildir ve serbest meslek olarak vergilendirilir.
Özel okul ve hastane gibi yerleri işleten serbest meslek erbabı, serbest meslek kazancını işletme kayıtlarına alabilir.
Bu kişiler serbest meslek kazancını işletme kayıtlarında gösterme seçeneğine sahiptir; bu seçim ticari kazanç tespit usulünü etkiler.
Serbest meslek kazancı ile diğer kazanç ve irat arasındaki fark nedir?
Serbest meslek faaliyetinden elde edilen kazançlarda süre, faaliyetin sona erdiği tarih esas alınarak işler.
Diğer kazanç ve iratlarda süre, kazanç ve iradın iktisap edildiği tarih esas alınarak işler.
Her iki durumda da bildirim süresi 15 gündür, ancak başlangıç anı farklıdır.
İlgili konular
Örnek kararlar
3 karar- 3. Daire, 2024/1963 E., 2025/680 K., 17.02.2025İlgili madde: GVK m.65
- Vergi Dava Daireleri Kurulu, 2022/206 E., 2023/1446 K., 13.12.2023İlgili madde: GVK m.67
- 9. Daire, 2022/3615 E., 2023/4246 K., 02.11.2023İlgili madde: GVK m.67
Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
İlgili terimler
Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.
Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.