Amortisman nedir?
Kısaca
Amortisman, 3 kanunda 6 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.
- VUK m.314 · arazide amortisman: Zamanla değer kaybeden iktisadi kıymetlerin maliyetinin kullanım süresine yayılarak gider yazılmasıdır.
- GVK m.74 · giderler: Kiraya verilen mal ve haklar için maliyet bedeli üzerinden ayrılan ve yıllık gider sayılan değer kaybı payıdır.
- 1164 s. K. m.16: Taşınmaz veya tesislerin değerinde zamanla oluşan azalmanın maliyete yansıtılmasıdır.
Kanunda nerede geçiyor
6 maddeVergi Usul Kanunu
- VUK m.314 · Arazide amortisman
Zamanla değer kaybeden iktisadi kıymetlerin maliyetinin kullanım süresine yayılarak gider yazılmasıdır. Madde, bu gider yazımının hangi varlıklar için yapılamayacağını belirler.
- VUK m.315 · Normal amortisman
Zamanla değer kaybına uğrayan iktisadi kıymetin bedelinin, kullanım süresi boyunca vergi matrahından düşülmek üzere parça parça itfa edilmesidir. Maddede bu kavram itfa ifadesiyle karşılanır.
- VUK m.321 · Amortisman hesapları
Maddede, bu bölüm gereğince hesaplanan ve ilgili değerde zamanla oluşan değer kaybını ifade eden kayıt kalemidir. Maddenin kendisi amortismanın hesaplanma yöntemini tanımlamaz.
Gelir Vergisi Kanunu (GVK)
- GVK m.68 · Mesleki giderler:
Mesleki faaliyette kullanılan tesisat, demirbaş ve envantere dahil taşıtların değer kaybının Vergi Usul Kanunu uyarınca yıllara yayılarak gidere yazılmasıdır. Binek otomobillerde ilk iktisap bedeli ile ikinci el iktisap veya vergilerin maliyete eklenmesi hallerinde amortismana tabi tutara bağlı üst sınırlar vardır.
- GVK m.74 · Giderler
Kiraya verilen mal ve haklar için maliyet bedeli üzerinden ayrılan ve yıllık gider sayılan değer kaybı payıdır. Maliyet bedeli bilinmiyorsa bina ve arazi için vergi değeri, diğer mallar için VUK m.267 üçüncü sıraya göre tespit edilen emsal değer esas alınır.
Arsa Üretimi ve Değerlendirilmesi Hakkında Kanun
- Arsa Üretimi ve Değerlendirilmesi Hakkında Kanun m.16
Taşınmaz veya tesislerin değerinde zamanla oluşan azalmanın maliyete yansıtılmasıdır. Yöntemi ve oranı maddede değil, yönetmelikte belirlenir.
Karıştırılan kavramlar
Normal amortisman ile saklı hal (320/4) arasındaki fark nedir?
Bu maddedeki genel itfa; Maliye Bakanlığının ilan ettiği oran üzerinden yapılır.
320. maddenin dördüncü fıkrasının kapsadığı kıymetler; bu fıkra saklı kalır ve mükellefin belirlediği süre ve oran uygulanır.
Saklı kalan kıymetlerde bu maddedeki ilan oranı esas alınmaz, 320. maddedeki hüküm uygulanır.
Ayrıca gösterilen amortisman ile gösterilmeyen amortisman arasındaki fark nedir?
Hesaplarda ayrıca gösterilen amortisman, maddedeki yöntemlerden birinin kullanılmasına imkan verir.
Hesaplarda ayrıca gösterilmeyen amortisman, maddedeki yöntemlere konu olamaz.
Ayrı gösterim şartı yerine gelmemişse maddedeki iki yöntemden hiçbiri bu hal için uygulanmaz.
Ayni vergi / istisna (6. bent) / Amortisman (7. bent): fark nedir?
6. bent ayni vergi ve harçlarda işletme ile ilgili olma koşulunu arar.
7. bent VUK'a göre ayrılan amortismanı düzenler ve ısı yalıtımı harcamalarını yapıldığı yılda doğrudan gider yazmaya izin verir.
Gayrimenkul üzerindeki ısı yalıtımı harcaması amortisman yoluyla değil, doğrudan gider olarak indirilebilir.
Müşterek genel gider ile müşterek amortisman arasındaki fark nedir?
Müşterek genel giderler yıllık nispet ölçüsüyle, yani harcama, satış veya hasılat tutarlarıyla dağıtılır.
Müşterek amortismanlar, üçüncü bentte yer alan tesisat, makina ve ulaştırma vasıtalarına ait olup gün sayısıyla dağıtılır.
Aynı ortak kalem için iki ayrı ölçü kullanılamaz. Ölçü, giderin mi yoksa amortismanın mı konu olduğuna göre belirlenir.
Envanter defterinin ayrı bölümü / Özel amortisman defteri / Amortisman listeleri: fark nedir?
Envanter defterinin ayrı bir yerinde tutulan kayıtlar, envanter defterinin bir parçası olarak yer alır.
Özel amortisman defteri ya da amortisman listeleri, envanter defterinden ayrı bir araçtır.
Üç araç da madde kapsamında seçimlik olarak kabul edilir. Hangisinin kullanılacağı mükellefin tercihine bırakılmıştır; seçilen araç amortisman kaydının envanter kaydı hükmünde olmasını değiştirmez.
Amortisman kayıtları ile envanter defterine toplu geçirme arasındaki fark nedir?
Amortisman kayıtları, her kıymet ve her yıl için ayrıntılı olarak tutulan asıl kayıtlardır.
Envanter defterine toplu geçirme, bu ayrıntılı kayıtlardaki değerlerin toplamını envantere aktarmaktır.
Toplu geçirme ayrıntılı kaydın yerini almaz; ayrıntılı kayıtlar esas alınmaya devam eder.
İlgili konular
Örnek kararlar
1 karar- 1993/52 E., 1993/54 K., 26.11.1993İlgili madde: 1164 s. K. m.16
Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
İlgili terimler
- Faydalı ömür
- Serbest meslek kazancı
- Safi irat
- İtfa
- Gayrisafi hasılat
- Hasılat
- Yönetmelikle düzenleme yetkisi
- İlan
Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.
Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.