Sorumluluk sigortası nedir?
Kısaca
Sorumluluk sigortası, 5 kanunda 11 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.
- TBK m.130 · sorumluluk sigortalarında: Sigortalının üçüncü kişilere karşı doğabilecek hukuki sorumluluğunun doğurduğu borçları sigortacıya devreden sigorta türüdür.
- TTK m.1473 · sözleşmenin konusu ve kapsamı: Sigortalının üçüncü kişilere karşı doğabilecek hukuki sorumluluğundan kaynaklanan zararı karşılamayı üstlenen zarar sigortası türüdür.
- KTK m.105 · yarışlar: Yarış düzenleyicilerinin, yarışa katılanların ve yardımcı kişilerin yarış sırasında üçüncü kişilere karşı sorumluluğunu karşılamak için yaptırmak zorunda olduğu sigorta.
Kanunda nerede geçiyor
11 maddeTürk Ticaret Kanunu
- TTK m.1428 · bb) Kısmi tazminat ödemeleri
Sigortalının üçüncü kişilere karşı borçlandığı zararlardan doğan sorumluluğunu güvence altına alan sigorta türüdür. Madde, bu sigorta türünü kapsam dışında bırakmıştır, çünkü sorumluluk sigortasında sabit bir sigorta bedelinden söz edilemez.
- TTK m.1473 · B) Sorumluluk sigortaları — I - Genel hükümler — 1. Sözleşmenin konusu ve kapsamı
Sigortalının üçüncü kişilere karşı doğabilecek hukuki sorumluluğundan kaynaklanan zararı karşılamayı üstlenen zarar sigortası türüdür. Sigortacının edimi, sigortalının malvarlığında sorumluluk nedeniyle oluşacak eksilmeyi önlemek ve zarar görene ödeme yapmaktır.
- TTK m.1475 · 3. Bildirim yükümlülüğü
Sigortalının üçüncü kişilere verdiği zarardan dolayı sorumlu olması hâlinde sigortacının tazminat ödemesini üstlendiği sigorta türüdür. Riziko, zarar görenin uğradığı zarar değil, sigortalının tazminat borcu altına girmesidir.
- TTK m.1478 · 6. Doğrudan dava hakkı
Sigortalının üçüncü kişilere verdiği zarar nedeniyle borçlanacağı tazminat yükümlülüğünü sigortacıya devreden sigorta türüdür. Madde, bu sigorta türüne bağlı doğrudan dava hakkını düzenler.
- TTK m.1479 · 7. Sigortacının zarar görenden bilgi alma hakkı
Sigorta ettirenin üçüncü kişilere karşı doğabilecek sorumluluğunu teminat altına alan sigorta türüdür. Maddenin uygulandığı sigorta bu türdür; zarar gören sigortalının değil, üçüncü kişinin zararı teminat konusudur.
- TTK m.1485 · III - Sorumluluk sigortalarına uygulanacak hükümler
Sigortacının, sigorta ettirenin üçüncü kişilere verebileceği zararı karşılamayı üstlendiği zarar sigortası türüdür. Sigorta ettirenin mal varlığındaki eksilmeyi önlemeyi amaçlar.
Bankacılık Kanunu
- Bankacılık Kanunu m.35 · Destek hizmeti kuruluşları
Kurulun, destek hizmeti alımında yaptırılmasını zorunlu tutabileceği bir sigorta türüdür. Zorunluluğun hangi hizmetlerde ve hangi bankalar bakımından geçerli olacağı Kurulca belirlenir.
- Bankacılık Kanunu m.36 · Sorumluluk sigortası
Sigorta ettirenin üçüncü kişilere karşı hizmet nedeniyle doğan zararlarını sigortacının karşılamasını öngören sigorta türüdür. Maddede bu sigortanın amacı, kuruluşların verdiği hizmetlerden doğabilecek zararların karşılanmasıdır.
Türk Borçlar Kanunu
- TBK m.130 · II. Sorumluluk sigortalarında
Sigortalının üçüncü kişilere karşı doğabilecek hukuki sorumluluğunun doğurduğu borçları sigortacıya devreden sigorta türüdür. Madde bakımından sigorta, çalıştıranın çalıştırdığı kişiye karşı sorumluluğunu güvence altına almak amacıyla yapılmış olmalıdır.
Karayolları Trafik Kanunu
- KTK m.105 · Yarışlar
Yarış düzenleyicilerinin, yarışa katılanların ve yardımcı kişilerin yarış sırasında üçüncü kişilere karşı sorumluluğunu karşılamak için yaptırmak zorunda olduğu sigorta.
Karayolu Taşıma Kanunu
- Karayolu Taşıma Kanunu m.3 · Tanımlar
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nda belirtilen zorunlu mali sorumluluk sigortasıdır. Kavram 6704 sayılı Kanun ile bu şekilde değiştirilmiştir.
Karıştırılan kavramlar
Sorumluluk sigortası ile diğer sigortalar arasındaki fark nedir?
Sorumluluk sigortasında sigortacının sorumluluğu, sabit bir sigorta bedeli ile sınırlı değildir. Üçüncü kişinin zararına göre belirlenir.
Diğer sigorta türlerinde sigorta bedeli sabit bir üst sınır olarak belirlenir ve kısmi ödemeler bu sınırdan düşülür.
Madde yalnızca diğer sigorta türlerinde uygulanır. Sorumluluk sigortasında kısmi tazminat ödemesinin sigorta bedelini azaltması söz konusu olmaz.
Sorumluluk sigortası ile kaza sigortası arasındaki fark nedir?
Sorumluluk sigortasında sigortacı, sigorta ettirenin üçüncü kişilere verdiği gerçek zararı karşılar; zarar sigortasıdır.
Kaza sigortasında zarar tutarı ne olursa olsun önceden belirlenen meblağ ödenir; meblağ sigortasıdır.
Sorumluluk sigortasında sigortacı rücu hakkını halefiyet yoluyla kullanabilir; meblağ sigortasında rücu edilemez. m.1485 yalnız sorumluluk sigortasına ilişkindir.
Sorumluluk sigortası ile mal sigortası arasındaki fark nedir?
Sorumluluk sigortasında belirli bir sigorta değeri ve bedeli bulunmaz.
Mal sigortasında sigorta konusu malın değeri ve bedeli belirlenebilir.
Mal sigortasına ilişkin her hüküm sorumluluk sigortasına uygulanmaz; yalnız m.1485'te sayılan hükümler uygulanır.
Zorunlu mali sorumluluk sigortası ile ihtiyari mali sorumluluk sigortası arasındaki fark nedir?
Zorunlu sigorta, Kanunun 91 ila 101. maddelerinde ayrıntılı olarak düzenlenir ve yaptırılması işletene zorunludur.
İhtiyari sigorta, isteğe bağlı yapılır; yalnızca 100. maddede sayılan hükümler bakımından zorunlu sigortanın kurallarına tabidir.
İhtiyari sigortada 91 ila 101. maddelerin tamamı değil, 100. maddede anılan üç hüküm (95, 97, 109) uygulanır. Diğer zorunlu sigorta hükümleri, örneğin 91 ve 93 gereği asgari limit, bu sigorta için geçerli değildir.
Sorumluluk sigortası ile sigortalının sözleşme tarafı olması arasındaki fark nedir?
Sorumluluk sigortasında zarar gören sigorta sözleşmesinden bağımsız, sözleşme dışında kalan bir kişidir.
Gerekçede belirtildiği üzere, sigortalının sözleşmenin tarafı olmasa bile menfaati sözleşmeye konu olan kişiler bu kapsamda değerlendirilmez.
Bu nedenle sorumluluk sigortasında zarar gören için takas istisnası yaratılmamış ve yasak genel olarak uygulanmıştır.
Sorumluluk sigortası ile genel zarar sigortası arasındaki fark nedir?
Sorumluluk sigortasında sigortalı ile zarardan sorumlu kişi çoğunlukla aynı kişi olduğundan, halefiyetin doğup doğmayacağı tartışılmıştır.
Genel zarar sigortasında halefiyet ayrı bir kuraldır (m.1472) ve bu madde ile doğrudan bağlantılı değildir.
Maddenin gerekçesine göre sorumluluk sigortasında halefiyet bu madde ile ayrıca düzenlenmiştir; genel zarar sigortası hükümleri bu maddeye uygulanmaz.
İlgili konular
Örnek kararlar
3 karar- Hukuk Genel Kurulu, 2024/197 E., 2025/168 K., 26.03.2025İlgili madde: KTK m.105
- Hukuk Genel Kurulu, 2023/1060 E., 2024/137 K., 28.02.2024İlgili madde: KTK m.105
- Hukuk Genel Kurulu, 2022/1131 E., 2024/75 K., 07.02.2024İlgili madde: KTK m.105
Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
İlgili terimler
- Sigorta bedeli
- Taşıma
- Sözleşmenin feshi
- Zarar gören
- Destek hizmeti kuruluşu
- Meblağ sigortası
- Genel şartlar
- İstem
Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.
Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.