Sözlü vasiyet nedir?
Kısaca
Mirasbırakanın olağanüstü hâllerde, yazılı vasiyetname düzenleyemediği durumda sözlü olarak yaptığı son irade beyanıdır. Geçerliliği, kanunda öngörülen olağanüstü koşulların varlığına ve tutanağın düzenlenmesine bağlıdır.
Bağlam: TMK m.541
Kanunda nerede geçiyor
3 maddeTürk Medeni Kanunu
- TMK m.539
Mirasbırakanın son arzularını iki tanığa anlatarak, onlardan bu beyana uygun bir vasiyetname yazmalarını veya yazdırmalarını istemesiyle kurulan, olağan şekil şartlarına bağlı olmayan olağanüstü bir vasiyet türüdür. Olağan resmî veya el yazılı vasiyetname yapılamayan hallere özgüdür.
- TMK m.540
Olağanüstü durumda, mirasbırakanın son arzusunun tanıklara beyan edilmesi ve bu beyanın belge ya da mahkeme tutanağı ile tespit edilmesi yoluyla yapılan vasiyettir. Olağan yazılı şekillerin uygulanmasının mümkün olmadığı hâllere özgüdür.
- TMK m.541
Mirasbırakanın olağanüstü hâllerde, yazılı vasiyetname düzenleyemediği durumda sözlü olarak yaptığı son irade beyanıdır. Geçerliliği, kanunda öngörülen olağanüstü koşulların varlığına ve tutanağın düzenlenmesine bağlıdır.
Karıştırılan kavramlar
Sözlü vasiyet ile olağan vasiyetname (resmî veya el yazılı) arasındaki fark nedir?
Sözlü vasiyet, mirasbırakanın olağanüstü durumda yalnızca iki tanığa beyanda bulunmasıyla kurulur ve yazılı belge mirasbırakanın kendisi tarafından değil tanıklar tarafından hazırlanır.
Resmî vasiyetname noterde, el yazılı vasiyetname ise mirasbırakanın kendi el yazısıyla düzenlenir; bunlar olağan koşullarda başvurulan şekillerdir.
Sözlü vasiyete yalnızca olağan şekillerin fiilen kullanılamadığı hallerde başvurulabilir. Olağan şekil kullanılabiliyorsa sözlü vasiyet yolu açık değildir.
Resmî vasiyetname tanıkları ile sözlü vasiyet tanıkları arasındaki fark nedir?
Resmî vasiyetnamede tanıklar bakımından okur yazar olma koşulu aranır.
Sözlü vasiyette ise madde, okur yazar olma koşulunu tanıklar için aramaz; yalnızca tanıklara ilişkin diğer yasaklar geçerlidir.
Okur yazar olmayan bir kişi sözlü vasiyette tanık olabilir; ancak tanıklık yasağına giren bir kişi sözlü vasiyette de tanık olamaz.
Sözlü vasiyet ile olağan yazılı vasiyet arasındaki fark nedir?
Sözlü vasiyet olağanüstü durum içinde, yazılı şekillere başvurulamadığında kullanılır.
Olağan yazılı vasiyette mirasbırakan şekle uygun olarak kendisi vasiyetini düzenler.
Sözlü vasiyette olağanüstü durumun varlığı ve tanıkların beyanı esastır; bu koşul sağlanmıyorsa madde uygulanmaz.
Olağan vasiyet ile sözlü vasiyet arasındaki fark nedir?
Resmî veya el yazılı vasiyetname, olağan hallerde kullanılan şekillerdir.
Sözlü vasiyetname, yalnızca kanunda sayılan olağanüstü durumlarda ve resmî ya da el yazılı vasiyetnamenin yapılamadığı hallerde başvurulabilen istisnai bir şekildir.
Olağan şekil yapılabilecekken sözlü vasiyete başvurulması geçerli bir yol sayılmaz; sözlü vasiyetin kullanılabilmesi için olağanüstü durumun varlığı gerekir.
Resmî vasiyetname tanığı ile sözlü vasiyet tanığı arasındaki fark nedir?
Resmî vasiyetnamede iki tanık, mirasbırakanın beyanını kendi önlerinde yapıldığını ve mirasbırakanı tasarrufa ehil gördüklerini yazarak imzalar.
Sözlü vasiyette tanıklar, mirasbırakanın son arzularını olağanüstü durumda kendilerine anlattığını yazıp sulh veya asliye mahkemesine verir.
Tanıklık görevinin içeriği ve belgelendirilme biçimi şekle göre değişir; her iki şekilde de tanıklara ilişkin yasaklar geçerlidir.
İlgili konular
Örnek kararlar
2 karar- 7. Hukuk Dairesi, 2022/6575 E., 2024/246 K., 17.01.2024İlgili madde: TMK m.539, TMK m.540, TMK m.541
- 7. Hukuk Dairesi, 2023/3146 E., 2024/3938 K., 18.09.2024İlgili madde: TMK m.539, TMK m.540
Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
İlgili terimler
Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.
Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.