Talimatname nedir?
Kısaca
Talimatname, 10 kanunda 13 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.
- 211 s. K. m.77: Kanunun ayrıntılı usul ve esaslarını belirlemek üzere idare tarafından çıkarılan alt düzenleyici işlemdir.
- 155 s. K. m.3: Kanunun uygulanmasına ilişkin ayrıntıları düzenleyen, idare tarafından çıkarılan alt düzey düzenleyici işlemdir.
- 182 s. K. m.3: Milli Savunma Bakanlığınca çıkarılan, hizmet ve seyis erlerinin kullanılma şeklini düzenleyen idari düzenleme türüdür.
Kanunda nerede geçiyor
13 maddeden 11'iTürk Silahlı Kuvvetleri İç Hizmet Kanunu
- Türk Silahlı Kuvvetleri İç Hizmet Kanunu m.45 · D) GARNİZON KUMANDANLIĞI
Garnizon sınırlarının tespitine ilişkin esasları belirleyen alt düzenleyici işlemdir. Kanun, sınırların ayrıntısını bu düzenlemeye bırakır.
- Türk Silahlı Kuvvetleri İç Hizmet Kanunu m.55 · F) YOKLAMALAR
Yoklamanın şeklini ve yapılış tarzını gösteren alt düzenleyici metindir. Maddenin ayrıntılı usulü bu metne bırakılmıştır.
- Türk Silahlı Kuvvetleri İç Hizmet Kanunu m.75
Rütbe sahibinin bu maddeye göre görevlerinin ayrıntılarını gösteren alt düzenleyici işlemdir. Maddenin ikinci fıkrası bu düzenlemeyi öngörür.
- Türk Silahlı Kuvvetleri İç Hizmet Kanunu m.77
Kanunun ayrıntılı usul ve esaslarını belirlemek üzere idare tarafından çıkarılan alt düzenleyici işlemdir. Bu maddede nöbete tabi personelin kimler olacağı, nöbetin yapılış tarzı ve şekli ile nöbetçi görevleri talimatnameyle tayin ve tespit edilir.
Harita ve Planlara Ait İşaretlerin Korunması Hakkında Kanun
- Harita ve Planlara Ait İşaretlerin Korunması Hakkında Kanun m.3
Kanunun uygulanmasına ilişkin ayrıntıları düzenleyen, idare tarafından çıkarılan alt düzey düzenleyici işlemdir. Kanun hükmünü tamamlar, ancak kanunun yerine geçemez.
Hizmet ve Seyis Erleri Hakkında Kanun
- Hizmet ve Seyis Erleri Hakkında Kanun m.3
Milli Savunma Bakanlığınca çıkarılan, hizmet ve seyis erlerinin kullanılma şeklini düzenleyen idari düzenleme türüdür. Maddede ayrıntı bu araca bırakılmıştır.
Ordu Yardımlaşma Kurumu Kanunu
- Ordu Yardımlaşma Kurumu Kanunu m.3 · Temsilciler Kurulu
Kurul üyelerinin tespit usul ve esaslarını, birlik ve müesseselerin yerlerini ve daimi üye adedini belirleyen idari düzenlemedir. Değişiklikler Milli Savunma Bakanlığınca, Kurul ve Yönetim Kurulunun mütalaası alınarak yapılır.
Seriri ve Gıdai Taharriyat ve Tahlilat Yapılan ve Masli Teamüller Aranılan Umuma Mahsus Bakteriyoloji ve Kimya Laboratuvarları Kanunu
- Seriri ve Gıdai Taharriyat ve Tahlilat Yapılan ve Masli Teamüller Aranılan Umuma Mahsus Bakteriyoloji ve Kimya Laboratuvarları Kanunu m.7
Kanunun uygulanmasına ilişkin ayrıntıları düzenleyen, kanunla yetki verilen idari düzenleme türüdür. Bu maddede yetkili makam Sıhhiye ve Muaveneti İçtimaiye Vekaleti, yani günümüzde Sağlık Bakanlığıdır.
Tababet ve Şuabatı San’atlarının Tarzı İcrasına Dair Kanun
- Tababet ve Şuabatı San’atlarının Tarzı İcrasına Dair Kanun m.35
Maddenin atıf yaptığı, Eczaneler Kanununa dayanılarak çıkarılan ve hangi maddelerin eczaneden reçeteyle alınacağını gösteren düzenlemedir. Maddedeki yetkinin kapsamı bu talimatnamedeki listeyle sınırlıdır.
Umumi Hıfzıssıhha Kanunu
- Umumi Hıfzıssıhha Kanunu m.222
Belediyenin, cenazelerin nasıl nakledileceğini düzenlemek üzere çıkardığı idari düzenleme türüdür. Her şehir ve kasabada ayrı ayrı çıkarılması gerekir.
Kimyagerlik ve Kimya Mühendisliği Hakkında Kanun
- Kimyagerlik ve Kimya Mühendisliği Hakkında Kanun m.6
Bakanlıklarca birlikte hazırlanan, sınai işlerin mesul müdür bulundurma zorunluluğu kapsamına girip girmediğini gösteren idari düzenleyici işlemdir. Kanun bu konuyu bizzat düzenlemeyip talimatnameye bırakmıştır.
Terim 2 kanunda daha geçiyor.
Karıştırılan kavramlar
Madde hükmü ile talimatname hükmü arasındaki fark nedir?
Madde, seyis erinin verilmesinin kanuni dayanağını ve temel koşulunu düzenler.
Talimatname, erlerin ne şekilde kullanılacağına dair usul ve ayrıntıları düzenler.
Kullanım esaslarında değişiklik talimatnameyle yapılır; kanun değişikliği gerekmez.
Kanun ile talimatname: fark nedir?
Kanun garnizonun tanımını ve sınırlarının talimatnameyle belirleneceğini düzenler.
Talimatname, sınırların tespitine ilişkin ayrıntılı esasları içerir.
Garnizon sınırının uyuşmazlığında hem kanun tanımına hem ilgili talimatnameye bakılması gerekir.
Kanun ile talimatname arasındaki fark nedir?
Kanun, nöbet hizmetinin çerçevesini ve nöbet hizmetine tabi tutulacak personel grubunu genel olarak belirler.
Talimatname, nöbete kimlerin tabi olacağını, nöbetin yapılış tarzını, şeklini ve nöbetçi görevlerini ayrıntılı olarak düzenler.
Nöbetin kapsamına ve usulüne ilişkin ayrıntılı uyuşmazlıklarda, madde uyarınca çıkarılmış talimatname hükmü esas alınır; kanun metninde doğrudan bulunmayan ayrıntılar talimatnameden çıkarılır.
Talimatname ile uygulama arasındaki fark nedir?
Talimatname, genel ve soyut nitelikte bir düzenlemedir ve şehir ya da kasaba düzeyinde çıkarılır.
Uygulama ise talimatnamenin belirlediği usulün her bir cenaze nakline fiilen uygulanmasıdır.
Talimatnamedeki usule aykırı yapılan nakil, belediyenin nezaret yükümlülüğünün ihlali olarak değerlendirilir.
Nizamname ve talimatname ile deontoloji yönetmeliği arasındaki fark nedir?
Tabip odalarının iç işleyişine ilişkin nizamname ve talimatnamelerdir. Bunların hazırlanması (e) bendi uyarınca Konseye aittir, ancak yürürlük için Kongrenin onayı gerekir.
Meslektaşların birbiriyle ve hastalarıyla ilişkilerini düzenleyen deontoloji yönetmelikleridir. Bunlar (g) bendi uyarınca Konsey tarafından doğrudan hazırlanır ve Kongre onayına bağlanmamıştır.
Maddenin metninde deontoloji yönetmelikleri için ayrıca Kongre onayı öngörülmemiştir; bu yönetmeliklerin hazırlanma yetkisi doğrudan Konseye verilmiştir. Kongre onayı şartı yalnızca nizamname ve talimatnameler için yazılıdır.
Örnek kararlar
3 karar- 2021/44 E., 2024/172 K., 17.10.2024İlgili madde: 211 s. K. m.45
- 2018/113 E., 2020/48 K., 24.09.2020İlgili madde: 6760 s. K. m.16
- 1976/9 E., 1976/10 K., 02.03.1976İlgili madde: 6760 s. K. m.16
Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
İlgili terimler
Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.
Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.