Yoklama nedir?
Kısaca
Yoklama, 4 kanunda 8 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.
- VUK m.129 · hüviyet ibrazı mecburiyeti: Vergi mükellefinin ya da ilgili kişilerin işyerinde veya ilgili yerlerde vergi ile ilgili durumlarının incelenmesi amacıyla yapılan kontrol işlemidir.
- GVK m.69 · belirlenmesi: İdarenin, günlük hasılat tutarlarını tespit etmek amacıyla mükellefin işyerinde yaptığı inceleme işlemidir.
- 211 s. K. m.55 · YOKLAMALAR: Birlik ve kurumlarda insan ve hayvan mevcutlarının, silah, malzeme ve eşyanın durumunun belirli zamanlarda kontrol edilmesi işlemidir.
Kanuni tanım
- 7179 s. K. m.3/1-zAskeralma Kanunu
Yoklama: Yükümlülerin sağlık muayenelerinin yapılarak askerliğe elverişli olup olmadıkları, öğrenim durumları, meslekleri ve niteliklerinin tespitini
Kanunda nerede geçiyor
8 maddeVergi Usul Kanunu
- VUK m.127 · Maksat ve yetki
Mükellefleri, mükellefiyetle ilgili maddi olayları, kayıtları ve mevzuları araştırıp tespit etmek amacıyla yapılan, memurların yetkilerine dayanan yerinde inceleme faaliyetidir. Maddede yoklamanın amacı belirlenmiş, yöntemi ayrıca düzenlenmemiştir.
- VUK m.128 · Yoklamaya yetkililer
Vergi idaresinin mükellefin vergi durumunu yerinde ve kısa yoldan tespit etmek amacıyla yaptığı vergi incelemesi türüdür. Madde bu incelemenin yapılabileceği görevlileri sayar, yoklamanın kapsamını ayrıca tanımlamaz.
- VUK m.129 · Hüviyet ibrazı mecburiyeti
Vergi mükellefinin ya da ilgili kişilerin işyerinde veya ilgili yerlerde vergi ile ilgili durumlarının incelenmesi amacıyla yapılan kontrol işlemidir. Maddede yoklamanın tanımı yapılmaz; yoklama yapanın sahip olması gereken vesika bu işlemin yetkisini gösterir.
- VUK m.130 · Yoklama zamanı
Vergi idaresinin mükellefin ticari ve mali durumunu yerinde ve doğrudan inceleyebildiği vergi denetim yöntemidir. Bu madde bakımından yoklamanın zamanlaması ele alınmaktadır.
- VUK m.364 · Cezayı gerektiren olayın tesbiti
Vergi dairesi elemanlarınca mükellefin vergi durumunu yerinde ve kısa sürede inceleyen işlemdir. Maddede yoklamaya yetkili olanlar da tespit yetkilisi sayılmıştır.
Gelir Vergisi Kanunu (GVK)
- GVK m.69 · belirlenmesi
İdarenin, günlük hasılat tutarlarını tespit etmek amacıyla mükellefin işyerinde yaptığı inceleme işlemidir. Maddeye göre bir ayda üçten az, bir takvim yılında on ikiden az olmamak üzere yapılabilir.
Türk Silahlı Kuvvetleri İç Hizmet Kanunu
- Türk Silahlı Kuvvetleri İç Hizmet Kanunu m.55 · F) YOKLAMALAR
Birlik ve kurumlarda insan ve hayvan mevcutlarının, silah, malzeme ve eşyanın durumunun belirli zamanlarda kontrol edilmesi işlemidir. Maddeye göre amacı mevcutları anlamak ve bir vukuat olup olmadığı haberini almaktır.
Belediye Kanunu
- Belediye Kanunu m.22 · Toplantı ve karar yeter sayısı
Görüşmeler sırasında başkan veya bir üyenin talebiyle, karar yeter sayısının bulunup bulunmadığının tespit edilmesi işlemidir.
Karıştırılan kavramlar
Yoklama sonucu hesaplanan hasılat ile mükellefin beyan ettiği hasılat arasındaki fark nedir?
Yoklamalardan hareketle hesaplanan takvim yılı hasılatı, idarenin tespitidir.
Beyan edilen brüt satış, hasılat veya gayrisafi hasılat, ilgili yıl beyanıdır.
Aradaki fark %20'yi aşarsa izaha davet yapılır; aşmazsa izaha davet yapılmaz.
Yoklama sayısının asgari sınırı ile yoklama yapılmaması arasındaki fark nedir?
Madde yoklama yapılabileceğini düzenler ve asgari sayı belirler.
Yoklama sayısı asgari sınırın altında kalırsa aylık ortalama hesabı yapılamaz.
Yoklama sayısı asgari sınırların altında kalırsa madde kapsamında hasılat tespiti yapılamaz.
Yoklama ile yoklamanın talimatnameye göre yapılış tarzı arasındaki fark nedir?
Maddenin kendisi yoklamanın yapılacağı zamanı, sayısını ve amacını belirler.
Talimatname ise yoklamanın şeklini ve yapılış tarzını ayrıntılı olarak gösterir.
Yoklamanın zamanına ilişkin uyuşmazlıkta madde metni, şekline ilişkin uyuşmazlıkta talimatname esas alınır.
Vergi dairesi müdürü ile yoklama memuru arasındaki fark nedir?
Vergi dairesi müdürü, vergi dairesinin en üst yöneticisi olarak madde gereği doğrudan yoklama yapabilir.
Yoklama memuru ise yoklama işi için görevlendirilmiş memurdur.
Her iki görevli de maddede doğrudan sayıldığından ayrı bir görevlendirme aranmaz; yoklama memuru için ise görevlendirme ilgili işlemin özelliğine göre yapılır.
Bireysel yoklama ile toplu yoklama arasındaki fark nedir?
Tek bir yoklama yapanın gerçekleştirdiği yoklamadır. Bu hâlde vesikayı yoklama yapan kişinin kendisi gösterir.
Birden fazla yoklama yapanın birlikte gerçekleştirdiği yoklamadır. Ekibin başında bulunan kolbaşı söz konusudur.
Toplu yoklamada kolbaşının vesikayı göstermesi yeterlidir; ekibin diğer üyelerinin ayrıca vesika göstermesi maddenin öngördüğü bir zorunluluk değildir.
Yoklama ile diğer vergi incelemesi türleri arasındaki fark nedir?
Yoklama, mükellefin her zaman ve haber verilmeksizin incelenebildiği özel bir denetim türüdür.
Diğer vergi incelemeleri, genellikle inceleme tezkeresi ve mükellefe önceden bildirim gerektiren normal inceleme yöntemleridir.
Yoklamada zamanlama serbesttir ve önceden bildirim gerekmez; diğer incelemelerde ise bildirim ve süre kuralları uygulanır.
İlgili konular
Örnek kararlar
3 karar- Vergi Dava Daireleri Kurulu, 2022/405 E., 2024/92 K., 14.02.2024İlgili madde: VUK m.127, VUK m.129
- Vergi Dava Daireleri Kurulu, 2021/810 E., 2023/186 K., 08.03.2023İlgili madde: VUK m.127
- 9. Daire, 2022/1904 E., 2022/6219 K., 06.12.2022İlgili madde: VUK m.127
Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
İlgili terimler
- Vukuat
- Ödeme kaydedici cihaz
- Vergi incelemesi
- Gayrisafi hasılat
- Tespit
- Talimatname
- Üye tam sayısı
- Karar yeter sayısı
Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.
Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.