Uzman kişi nedir?
Kısaca
Uzman kişi, 3 kanunda 3 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.
- TCK m.51 · hapis cezasının ertelenmesi: Mahkemenin denetim süresi içinde hükümlüye rehberlik etmek üzere görevlendirebileceği kişidir.
- CMK m.178 · çağrılması reddedilen tanığın ve uzman kişinin doğrudan mahkemeye getirilmesi: Olaya ilişkin özel bilgisi veya uzmanlığı nedeniyle dinlenmesi istenen kişidir.
- 5402 s. K. m.14 · kovuşturma evresinden sonraki görevler: Mahkemenin denetim süresi içinde hükümluye rehberlik etmek üzere görevlendirebileceği kişidir.
Kanunda nerede geçiyor
3 maddeTürk Ceza Kanunu
- TCK m.51 · Hapis cezasının ertelenmesi
Mahkemenin denetim süresi içinde hükümlüye rehberlik etmek üzere görevlendirebileceği kişidir. Hükümlüye öğütte bulunur, kurumlarla istişare eder ve üçer aylık dönemlerle infaz hâkimine rapor verir.
Ceza Muhakemesi Kanunu
- CMK m.178 · Çağrılması reddedilen tanığın ve uzman kişinin doğrudan mahkemeye getirilmesi
Olaya ilişkin özel bilgisi veya uzmanlığı nedeniyle dinlenmesi istenen kişidir. Madde bu kişiyi tanıkla birlikte anar; uzman tanık ile bilirkişi ayrı kavramlardır.
Denetimli Serbestlik Hizmetleri Kanunu
- Denetimli Serbestlik Hizmetleri Kanunu m.14 · Kovuşturma evresinden sonraki görevler
Mahkemenin denetim süresi içinde hükümluye rehberlik etmek üzere görevlendirebileceği kişidir. Madde 14/1-d bu kişiye ilişkin rehberlik görevlerini müdürlüğe verir; görevlendirme ise mahkemeye aittir.
Karıştırılan kavramlar
Tanık ile uzman kişi arasındaki fark nedir?
Tanık, olaya ilişkin beş duyusuyla edindiği bilgiyi anlatır.
Uzman kişi, özel bilgisi veya uzmanlığı ile görüş bildirir; malzemeye göre uzman tanık ile bilirkişi ayrı kavramlardır.
Madde her iki kişiyi de kapsar. Uygulamada uzman kişinin 'uzman tanık' sayılarak dinlenmemesi, maddenin işletilmemesi sonucunu doğurmaktadır.
Uzman kişi görevi ile genel izleme görevi arasındaki fark nedir?
Uzman kişinin rehberlik görevi, TCK m.51/5 uyarınca mahkemenin görevlendirdiği hâlde 14/1-d bendine göre yerine getirilir.
Genel izleme ve yönlendirme görevi, 14/1-e bendine göre bentler (a) ila (d) uygulanırken yürütülür.
Mahkeme uzman görevlendirmemişse rehberlik görevi doğmaz; ancak izleme ve bildirim görevi yine devam eder.
İlgili konular
Örnek kararlar
2 karar- 2018/73 E., 2019/65 K., 24.07.2019İlgili madde: CMK m.178
- Ceza Genel Kurulu, 2022/528 E., 2023/520 K., 11.10.2023İlgili madde: TCK m.51
Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
İlgili terimler
- Denetim süresi
- Hapis cezasının ertelenmesi
- Kasıtlı suç
- Denetimli serbestlik müdürlüğü
- Seçenek yaptırım
- Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması (HAGB)
- Etkin pişmanlık
Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.
Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.