Seçenek yaptırım nedir?

Adli para cezası, (c) bendinde ödenmek suretiyle infaz, tazyik hapsi veya tazyik hapsinden sonra kalan kısmın ödenmesi olarak kaydedilir.

Seçenek yaptırım, (d) bendinde kısa süreli hapis cezasının yerine hükmedilen adli para cezası veya güvenlik tedbiri olarak kaydedilir.

Seçenek yaptırımın gereklerine uyulmaması hâlinde hapis cezasının infazına ilişkin karar ayrıca kaydedilir.

Seçenek yaptırım, TCK m.50 kapsamında hapis cezasının yerine geçen bir yaptırımdır ve bentlerde (a) olarak yerine getirilmesi düzenlenmiştir.

HAGB denetimi, hükmün açıklanmasının geri bırakıldığı hâlde denetim süresi içinde uygulanan yükümlülüklerdir.

Her iki hâlde yerine getirme görevi müdürlüğe aittir; ancak dayanak hüküm, süre ve sonuç farklıdır. Bu nedenle müdürlüğün hangi kararın takibini yaptığının kararda açıkça belirlenmesi gerekir.

TCK m.53/5 kapsamındaki hak yasağı, belli bir hak veya yetkinin kullanılmasının yasaklanmasıdır ve 14/1-c bendinde düzenlenir.

Seçenek yaptırım ise 14/1-a bendinde düzenlenmiş olup çalışma, eğitim ve yerlere ilişkin yaptırımları kapsar.

Hak yasağının denetimi yalnız denetim sürelerinin geçirilmesi ve güvenlik tedbirlerinin yerine getirilmesi ile sınırlıdır; bu iki görev arasında yükümlülük türü ve usul ayrımı vardır.

Cezası ertelenen veya seçenek yaptırıma çevrilen subaylar, birinci fıkra bendi a/1 kapsamı dışında tutulur.

Cezası ertelenmemiş ve seçenek yaptırıma çevrilmemiş subaylarda, şahsi hürriyeti bağlayıcı cezaya ilişkin gözaltı, tutukluluk ve hükümlülük süreleri kıdemden düşülür.

Ertelenen cezalarda bu sürelerin kıdemden düşülmesi söz konusu olmaz; ertelenmemiş cezalarda infaz süresiyle sınırlı olarak düşüm yapılır.

Kanunda seçenek yaptırıma çevrilmesi zorunlu olan haller vardır; TCK m.50/3 bu hâllerdir.

Genel kuralda, kasıtlı yeni suç hâlinde hüküm olduğu gibi açıklanır.

Zorunlu hâllerde hükümde değişiklik yapılabilir; bu ayrım uygulamada genel kuralın istisnasıdır. (Birinci Bölüm, 2021/49580 E., 09.04.2026)