Yargı gözetimi nedir?
Kısaca
Yargı gözetimi, 8 kanunda 9 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.
- Anayasa m.135 · kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları: Meslek kuruluşlarının organlarının seçimlerinin yargı organının denetiminde yapılmasıdır.
- Av. K. ek m.3 · seçimlerin yapılması: Seçimin hâkimin belirlediği ve yönlendirdiği bir süreç içinde yürütülmesi anlamına gelir.
- 6356 s. K. m.14 · genel kurulda yapılacak seçimlerde uyulacak esaslar: Seçimin hâkim tarafından denetlenmesi anlamına gelir; hâkim listeleri onaylar ve kesinleşen sonuçları ilan eder.
Kanunda nerede geçiyor
9 maddeTürkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanunu
- Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanunu m.84 · Oda ve borsa organlarının seçimleri
Seçimin hâkim tarafından izlenmesi ve listelerin onaylanması gibi işlemlerin hâkim denetiminde yapılmasıdır. Hâkim, listeleri gerektiğinde ilgili kayıt ve belgeleri de getirterek inceler.
- Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanunu m.85 · Birlik organlarının seçimi
Seçimin hâkim denetiminde yapılmasıdır. Seçim işlemleri hâkimin gözetiminde gerçekleşir ve sonuçları yargısal denetime tabidir.
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası
- Anayasa m.135 · H. Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları
Meslek kuruluşlarının organlarının seçimlerinin yargı organının denetiminde yapılmasıdır. Seçimin gizli oyla yapılması da bu gözetimin parçasıdır.
Avukatlık Kanunu
- Av. K. ek m.3 · Seçimlerin yapılması
Seçimin hâkimin belirlediği ve yönlendirdiği bir süreç içinde yürütülmesi anlamına gelir. Seçim işlemlerinin hazırlanması, onaylanması, itirazların karara bağlanması ve sonuçların ilanı hâkim tarafından yapılır.
Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu
- Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu m.40 · Oda ve birlik organlarının seçim esasları
Seçimin hazırlanması, yürütülmesi ve sonuçlandırılmasının hâkim ve ilçe seçim kurulu eliyle denetlenmesidir. Oda ve birlik yönetimi seçimi bu gözetim altında yapılır.
Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu
- Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu m.11 · Seçimlerde uygulanacak esaslar
Genel kurulda yapılacak seçimlerin hâkim denetiminde yürütülmesi ilkesidir. Seçmen ve delege listelerinin hâkim tarafından incelenip onaylanmasını ve itirazların hâkimce karara bağlanmasını kapsar.
Esnaf ve Sanatkarlar Meslek Kuruluşları Kanunu
- Esnaf ve Sanatkarlar Meslek Kuruluşları Kanunu m.49 · Organ ve yönetim kurulu başkanlarının seçimleri
Seçimin hazırlanması, listelerin onaylanması, sandık kurulunun atanması ve itirazların karara bağlanması işlemlerinin hâkim tarafından yürütülmesidir.
Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu
- Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu m.14 · Genel kurulda yapılacak seçimlerde uyulacak esaslar
Seçimin hâkim tarafından denetlenmesi anlamına gelir; hâkim listeleri onaylar ve kesinleşen sonuçları ilan eder. Gözetim, seçimin bütün aşamalarını değil, maddede sayılan işlemleri kapsar.
Ziraat Odaları ve Ziraat Odaları Birliği Kanunu
- Ziraat Odaları ve Ziraat Odaları Birliği Kanunu m.8 · Genel Kurulları toplantıya çağrı ve organ seçimlerinin yapılması
Seçimin hakim tarafından liste onayı, sandık kurulunun oluşturulması, itirazların karara bağlanması ve sonuçların ilanı aşamalarında denetlenmesi anlamına gelir. Seçimin serbest ve sağlıklı yürütülmesini güvence altına alır.
İlgili konular
Örnek kararlar
3 karar- 8. Daire, 2021/2148 E., 2023/2895 K., 30.05.2023İlgili madde: 5174 s. K. m.84, 5174 s. K. m.85
- 2014/181 E., 2014/179 K., 04.12.2014İlgili madde: 6964 s. K. m.8
- 2008/80 E., 2011/81 K., 18.05.2011İlgili madde: 3568 s. K. m.40
Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
İlgili terimler
- Seçim sandık kurulu
- Tek dereceli seçim
- Meslek komitesi
- Faaliyetten men
- Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşu
- Üst kuruluş
- Genel Kurul
Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.
Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.