VUK Madde 30Re'sen vergi tarhı

213 sayılı Vergi Usul Kanunu

YürürlükteSon değişiklik: 07.01.2003

Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.

Kısaca

213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 30. maddesi, resen vergi tarhının (re'sen takdirin) koşullarını ve matrahın nasıl belirleneceğini düzenler. Maddenin birinci fıkrası resen tarhın tanımını, ikinci fıkrası resen takdir sebeplerini sayar; üçüncü fıkrada 2. bent halinde verilecek mühlet, dördüncü fıkrada beyannamesini kanuni süresinden sonra verenlere ilişkin özel kural, beşinci fıkrada ikmal tarhiyatı ile re'sen takdir arasındaki mahsup yer alır.

Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.

(Değişik birinci fıkra: 21/1/1983-2791/1 md.) Resen vergi tarhı, vergi matrahının tamamen veya kısmen defter, kayıt ve belgelere veya kanuni ölçülere dayanılarak tespitine imkan bulunmayan hallerde takdir komisyonları tarafından takdir edilen veya vergi incelemesi yapmaya yetkili olanlarca düzenlenmiş vergi inceleme raporlarında belirtilen matrah veya matrah kısmı üzerinden vergi tarh olunmasıdır. İnceleme raporunda bu maddeye göre belirlenen matrah veya matrah farkı resen takdir olunmuş sayılır.

(Değişik paragraf: 30/12/1980-2365/4 md.) Aşağıdaki hallerden herhangi birinin bulunması durumunda, vergi matrahının tamamen veya kısmen defter, kayıt ve belgelere veya kanuni ölçülere dayanılarak tespitinin mümkün olmadığı kabul edilir.

1.(Değişik: 24/6/1994-4008/2 md.) Vergi beyannamesi kanuni süresi geçtiği halde verilmemişse,

2.Vergi beyannamesi kanuni veya ek süreler içinde verilmekle beraber beyannamede vergi matrahına ilişkin bilgiler gösterilmemiş bulunursa,

3.Bu kanuna göre tutulması mecburi olan defterlerin hepsi veya bir kısmı tutulmamış veya tasdik ettirilmemiş olursa veya vergi incelenmesi yapmaya yetkili olanlara her hangi bir sebeple ibraz edilmezse,

4.Defter kayıtları ve bunlarla ilgili vesikalar, vergi matrahının doğru ve kesin olarak tesbitine imkan vermiyecek derecede noksan, usulsüz ve karışık olması dolayısiyle ihticaca salih bulunmazsa.

5.(Mülga: 22/7/1998-4369/82 md.)

6.(Ek: 30/12/1980-2365/4 md.) Tutulması zorunlu olan defterlerin veya verilen beyannamelerin gerçek durumu yansıtmadığına dair delil bulunursa.

7.(Mülga: 7/1/2003-4783/9 md.)

8.(Ek: 24/6/1994-4008/2 md.) Bu Kanunun mükerrer 227 nci maddesi uyarınca 3568 sayılı Kanuna göre yetki almış meslek mensuplarına imzalattırma mecburiyeti getirilen beyanname ve ekleri imzalattırılmazsa veya tasdik kapsamına alınan konularda yeminli mali müşavir tasdik raporu zamanında ibraz edilmezse,

9.(Mülga: 22/7/1998-4369/82 md.)

Yukarıdaki 2 nci bentde yazılı halin vukuunda mükellefe, takdir komisyonu tarafından 15 günden az olmamak üzere bir mühlet verilerek vergi matrahına ilişkin bilgileri vermeye ve kanuni defterlerini ibraz etmeye davet olunur. Bu davet üzerine mükellef istenilen bilgileri verir ve kanuni defterlerini ibraz ederse, defter ve vesikalar ihticaca salih bulunmak şartiyle, mükellefe takdir olunacak matrah defter ve vesikaları kayıtlarına göre tesbit olunacak miktardan fazla olamaz.

(Ek: 26/6/1964-485/2 md.; Değişik: 24/6/1994-4008/2 md.) Vergi beyannamesini kanuni süresi geçtikten sonra vermiş olanlara bu beyannamede gösterdikleri matrah üzerinden re'sen gerekli tarhiyat yapılır ve bu beyannameler re'sen takdir için takdir komisyonuna sevk edilmez. Ancak, vergi incelemesine başlanılmasından veya takdir komisyonuna sevk edilmesinden sonra kendiliğinden verilen beyannameler için bu hüküm uygulanmaz.

(Ek: 26/6/1964-485/2 md.) Yukarıdaki bentlerin hükümlerine göre re'sen vergi tarhını gerektirir bir sebep yanında ikmalen vergi tarhını da lüzumlu kılan bir durum mevcut ise re'sen takdir sonucu beklenmeksizin gerekli ikmal tarhiyatı yapılır. Re'sen takdir sırasında ikmal tarhiyatına mesnet olan matrah farkı nazara alınmışsa vergi tarhı sırasında evvelce tarhedilmiş olan vergi indirilir.

Kanun metninde bu maddeHam metin
Değişiklik geçmişi(10)
  1. 07.01.2003“8. Bu Kanunun mükerrer 227 nci maddesi uyarınca 3568 sayılı Kanuna göre yetki…” ile başlayan bent 07.01.2003 tarihinde 4783 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırıldı
  2. 22.07.1998“6. Tutulması zorunlu olan defterlerin veya verilen beyannamelerin gerçek durumu…” ile başlayan bent 22.07.1998 tarihinde 4369 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırıldı
  3. 22.07.1998“Yukarıdaki 2 nci bentde yazılı halin vukuunda mükellefe, takdir komisyonu…” ile başlayan bent 22.07.1998 tarihinde 4369 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırıldı
  4. 24.06.1994“Vergi beyannamesi kanuni süresi geçtiği halde verilmemişse, 2. Vergi…” ile başlayan bent 24.06.1994 tarihinde 4008 sayılı Kanunla değiştirildi
  5. 24.06.1994“Bu Kanunun mükerrer 227 nci maddesi uyarınca 3568 sayılı Kanuna göre yetki…” ile başlayan bent 24.06.1994 tarihinde 4008 sayılı Kanunla eklendi
  6. 24.06.1994“Vergi beyannamesini kanuni süresi geçtikten sonra vermiş olanlara bu…” ile başlayan fıkra 24.06.1994 tarihinde 4008 sayılı Kanunla değiştirildi
  7. 21.01.19831. fıkra 21.01.1983 tarihinde 2791 sayılı Kanunla değiştirildi
  8. 30.12.1980“Aşağıdaki hallerden herhangi birinin bulunması durumunda, vergi matrahının…” ile başlayan fıkra (bir ibaresi) 30.12.1980 tarihinde 2365 sayılı Kanunla değiştirildi
  9. 30.12.1980“Tutulması zorunlu olan defterlerin veya verilen beyannamelerin gerçek durumu…” ile başlayan bent 30.12.1980 tarihinde 2365 sayılı Kanunla eklendi
  10. 26.06.1964“Vergi beyannamesini kanuni süresi geçtikten sonra vermiş olanlara bu…” ile başlayan fıkra 26.06.1964 tarihinde 485 sayılı Kanunla eklendi

Maddenin eski metinleri gösterilmiyor; yalnız hangi bölümün ne zaman, hangi kanunla değiştiği.

Atıflar(8)

Bu maddedeki kavramlar

Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.

Bu maddeyi uygulayan kararlar

2.557 karar arasından seçildi
  1. Vergi Dava Daireleri Kurulu · E. 2023/1537 · K. 2025/745 · T. 08.10.2025
    VDDKRet
    213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 30. maddesinin birinci fıkrasında re'sen vergi tarhı, vergi matrahının tamamen veya kısmen defter, kayıt ve belgelere veya kanuni ölçülere dayanılarak tespitine imkân bulunmayan hallerde takdir komisyonları tarafından takdir edilen veya vergi incelemesi yapmaya yetkili olanlarca düzenlenmiş vergi inceleme raporlarında belirtilen matrah veya matrah kısmı üzerinden vergi tarh olunması olarak tanımlanmıştır.
  2. 3. Daire · E. 2023/7310 · K. 2025/2217 · T. 13.05.2025
    Daire kararıBozma
    iade edilmesi gereken tutarın 554.536,24 TL olduğunun belirtildiği, Mahkemelerince verilen ara kararı uyarınca dosyaya sunulan bilgi ve belgelere göre uyuşmazlık döneminde davacıya iadesi yapılan toplam 6.229.080,65 TL'nin, 2.039.668,01 TL dışındaki kısmının rapor tarihinden sonra gerçekleştirildiğinin anlaşıldığı, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 30. maddesine göre re'sen tarhiyat yapılabilmesi için matrahın vergi inceleme raporu veya takdir komisyonu kararı ile belirlenmesi gerektiğinden tarhiyat önerisi getirilmeyen vergi inceleme raporuna dayanılarak yapılan tarhiyatta hukuka uya
  3. 4. Daire · E. 2019/3473 · K. 2022/5666 · T. 17.10.2022
    Daire kararıBozma
    Mahkemelerinin ara kararı ile davalı idareden "diğer" olarak belirtilen husus hakkında açıklama yapılması istenilmesine rağmen bu hususta yeterli ve geçerli bir açıklamanın sunulmadığı, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 30. maddesine göre re'sen vergi tarhiyatı yapılabilmesi için öncelikle re'sen takdir nedeninin mevcut olması ve bu nedenle birlikte vergi inceleme raporu veya takdir komisyonu kararına istinaden vergi tarhiyatı yapılması gerektiğinden,

Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.

Bu maddeye özel soru

Vergi ve Vergi Usul Hukuku

Ticari kazanç elde eden (T), 2024 yılı hesap dönemine ait defter ve belgelerini vergi inceleme elemanına ibraz etmemiştir. İnceleme elemanı, matrahın doğru bir şekilde tespitine imkân bulunmadığını tutanağa bağlamıştır. Bu durumda idare tarafından tesis edilecek işlem aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A) Yoklama fişi düzenlenerek idarece tarhiyat yapılması
  2. B) Takdir komisyonuna başvurulmaksızın doğrudan ikmalen tarhiyat yapılması
  3. C) Matrahın re'sen takdir edilerek vergi tarh olunması
  4. D) Düzeltme yoluyla tarhiyat tesis edilmesi
  5. E) Beyana dayalı tarhiyat için mükellefe ek süre verilmesi

Bu maddeyle ilgili 4 soru daha var

Soruların tamamını çözmek ve açıklamalı cevapları görmek için Hukuksal Eğitim platformuna katıl.

Platforma katıl