Kamulaştırma Kanunu Madde 15Bilirkişiler
2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
Madde, kamulaştırma davasında görevlendirilecek bilirkişilerin seçim usulünü, kurulun asgari kişi sayısını ve uzmanlık niteliklerini, bilirkişi kurulunun raporunu verme süresini ve taşınmazın değerinin hangi tarihe göre tespit edileceğini düzenler. Hüküm, mahkemelerce bu Kanun uyarınca görevlendirilen bilirkişiler hakkında uygulanır. Maddenin ilk fıkrası, bilirkişilerin Bilirkişilik Kanunu ve HMK hükümlerine tabi olduğunu da belirtir.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
(Değişik: 3/11/2016-6754/39 md.)
Bu Kanun uyarınca mahkemelerce görevlendirilen bilirkişiler, bilirkişilik bölge kurulları tarafından hazırlanan listelerden seçilir ve bunlar hakkında Bilirkişilik Kanunu ve 12/1/2011 tarihli ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun ilgili maddeleri uygulanır.
Kamulaştırmaya konu olan yerin cins ve niteliğine göre en az üç kişilik bilirkişi kurulunun oluşturulması zorunludur. Bilirkişilerden birinin taşınmaz geliştirme konusunda yüksek lisans veya doktora yapmış uzmanlar ya da 6/12/2012 tarihli ve 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanununa göre yetkilendirilen gayrimenkul değerleme uzmanları arasından seçilmesi zorunludur. Gayrimenkul değerleme uzmanları bakımından, bilirkişiliğe kabul için aranan temel eğitim alma ve fiilen beş yıl görev yapma şartları; yüksek lisans veya doktora yapmış uzmanlar bakımından ise fiilen beş yıl görev yapma şartı aranmaz ve bu uzmanlar kayıtlı oldukları bilirkişilik bölge kurulunun yargı çevresiyle sınırlı olmaksızın görevlendirilir.
Bilirkişilerin uzmanlık alanları, kamulaştırılacak taşınmazın niteliği göz önüne alınarak belirlenir.
Bilirkişi kurulu, taşınmaz malın değerini 11 inci ve 12 nci maddelerde yer alan hükümlere göre tayin ve takdir ederek gerekçeli raporunu on beş gün içinde mahkemeye verir.
Bilirkişilerce yapılan değer tespitinde, idare tarafından belgelerin mahkemeye verildiği gün esas tutulur.
Değişiklik geçmişi(1)
- 03.11.2016maddenin tamamı 03.11.2016 tarihinde 6754 sayılı Kanunla değiştirildi
Maddenin eski metinleri gösterilmiyor; yalnız hangi bölümün ne zaman, hangi kanunla değiştiği.
Atıflar(12)
Bu maddenin atıf yaptıkları
Bu maddeye atıf yapanlar
- Kamulaştırma Kanunu m.10
- Kamulaştırma Kanunu m.11
- Kamulaştırma Kanunu m.27
- Kamulaştırma Kanunu m.29
- Kamulaştırma Kanunu m.31
- Kamulaştırma Kanunu geç. m.5
- Kamulaştırma Kanunu geç. m.6
- Yıpranan Tarihi ve Kültürel Taşınmaz Varlıkların Yenilenerek Korunması ve Yaşatılarak Kullanılması Hakkında Kanun m.4uygulanır
Bu maddede geçen tanımlar(1)
- İdare
- Yararına kamulaştırma hak ve yetkisi tanınan kamu tüzelkişilerini, kamu kurum ve kuruluşlarını, gerçek ve özel hukuk tüzelkişilerini
Bu maddedeki kavramlar
- Bilirkişi kurulu
- Bilirkişilik bölge kurulu listesi
- Değer tespit tarihi
- Gayrimenkul değerleme uzmanı
- Önemli farklılık / uzmanlık alanı uyumu
- Taşınmaz geliştirme uzmanı
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeyi uygulayan kararlar
583 karar arasından seçildi- İdare Dava Daireleri Kurulu · E. 2019/1378 · K. 2020/1722 · T. 05.10.2020İDDKOnama
Davalı idarelerden Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından, bilirkişi olarak görev yapacakların niteliklerini ve çalışma esaslarını belirleyen dava konusu Yönetmeliğin, 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun 15. maddesine dayanılarak hazırlandığı, davacının daha önce disiplin cezası aldığından dolayı yönetmelik hükümleri doğrultusunda işlem tesis edildiği, dolayısıyla dava konusu işlemin ve dayanağı Yönetmeliğin hukuka uygun olduğu,
- 5. Hukuk Dairesi · E. 2025/3820 · K. 2025/13694 · T. 27.10.2025Daire kararıOnama
2. Dairemizce yapılan inceleme sonucunda;arsa niteliğindeki taşınmaza emsal karşılaştırması yapılmadan genel deyimlerle değer biçen rapor geçersiz olduğu gibi bilirkişi kurulunun 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 15 inci maddesi uyarınca oluşturulması gerekirken bir mülk ve bir mimar bilirkişisi tarafından hazırlanan raporun hükme esas alınacak nitelikte olmadığından taraflara, dava konusu taşınmaza yakın bölgelerden ve yakın zaman içinde satışı yapılan benzer yüzölçümlü satışları bildirmeleri için imkan tanınması,
- 5. Hukuk Dairesi · E. 2023/10561 · K. 2024/4882 · T. 29.04.2024Daire kararıOnama
Şöyle ki arsa niteliği ile taşınmaza değer biçen ve hükme esas alınan 02.01.2021 tarihli bilirkişi raporu değer biçmeye ilişkin kıyasen uygulanan 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 15 inci maddesi uyarınca üç kişiden oluşturulacak bilirkişi kurulu yerine tek bilirkişi tarafından hazırlandığından geçerli değildir.
Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
Bu maddeye özel soru
Karayolları Genel Müdürlüğü, yapımı planlanan otoyol projesi güzergahında kalan, tapuda (A) adına kayıtlı tarımsal nitelikli taşınmaz için kamulaştırma kararı almıştır. 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun 8. maddesinde öngörülen satın alma usulü çerçevesinde idarenin uzlaşma komisyonu ile (A) arasında yapılan pazarlık görüşmeleri bedelde anlaşılamaması nedeniyle sonuçsuz kalmıştır. Bunun üzerine idare, asliye hukuk mahkemesinde kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmazın idare adına tescili davası açmıştır. Bu davada mahkemece oluşturulacak bilirkişi kurulu ve bedel tespiti sürecine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- A) Mahkeme, öncelikle idarenin başvurduğu mülki amir tarafından seçilip sulh hukuk mahkemesinde yemin ettirilen iki asıl ve iki yedek bilirkişiden oluşan heyetin raporunu bekler; bu raporun on beş gün içinde sunulmaması halinde resen yeni bir bilirkişi kurulu atar.
- B) Bilirkişi kurulu, bedel tespitinde öncelikle taşınmazın cinsi ve yüzölçümü gibi niteliklerini dikkate almakla birlikte, kamulaştırmayı gerektiren otoyol projesinin taşınmazın değerinde yaratacağı artışı ve gelecekteki kullanım potansiyelinden doğacak kârı da hakkaniyet gereği hesaba katmalıdır.
- C) Mahkemece görevlendirilecek bilirkişiler, bilirkişilik bölge kurulları tarafından hazırlanan listelerden seçilir; kamulaştırılan taşınmazın niteliğine göre oluşturulacak en az üç kişilik kurulda, Sermaye Piyasası Kanununa göre yetkilendirilmiş bir gayrimenkul değerleme uzmanının yer alması kanuni bir zorunluluktur.
- D) Bilirkişi kurulu, değer tespitini dava açılış tarihini esas alarak yapar ve raporunu mahkemeye sunduktan sonra, tarafların bu rapora itiraz etmesi durumunda mahkemece tespit edilecek yeni bedel kesin olup bu bedele karşı yalnızca tescil hükmüyle birlikte kanun yoluna gidilebilir.
- E) Tarafların bedelde anlaşamaması üzerine mahkemenin tayin ettiği ilk bilirkişi raporuna taraflarca itiraz edilmesi halinde, hâkimin on beş gün içinde tayin edeceği yeni bilirkişi kurulunun belirlediği bedel, taraflar ve mahkeme için bağlayıcıdır ve hâkim bu bedel üzerinden tescile karar vermek zorundadır.