Maden Kanunu Madde 46İrtifak, intifa hakkı ve kamulaştırma
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
Madde, arama ruhsatı sahibi madenci ile işletme ruhsatı sahibi ve Genel Müdürlük arasındaki ilişkiye uygulanır. Madde, kamulaştırma usulünün ayrıntılarını (m.4 ve 2942 sayılı Kanun) ve irtifak hakkının medeni hukuk rejimini düzenlemez; bunlar 2942 sayılı Kanun ile Türk Medeni Kanunu'nda yer alır. Maden ruhsatı verilmesi ve ruhsat sürelerini (ilgili Maden Kanunu hükümleri) ve sahaya verilen zararın kamu hukuku dışındaki yaptırımlarını bu madde düzenlemez.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
Maden arama dönemi içerisinde arama sahası özel mülkiyete konu gayrimenkul üzerinde kullanma amacına münhasır olmak üzere belli süreler için madenci, Genel Müdürlüğe müracaat ile irtifak ve/veya intifa hakkı tesisi isteyebilir.1
İrtifak ve/veya intifa hakkı karşılığı, Kamulaştırma Kanununa uygun olarak seçilecek bilirkişiler tarafından tespit edilir.
(Değişik : 15/6/2001 - 4683/4 md.) Arama süresi sonunda (...)2 işletme talebi söz konusu olduğu takdirde tesis edilen irtifak ve/veya intifa hakkının süresi (...) işletme süresini geçmemek kaydıyla uzatılabildiği gibi yeni irtifak ve/veya intifa hakkı talebinde de bulunulabilir. (Ek cümle: 4/2/2015 – 6592/20 md.) İşletme ruhsat sahasında ve/veya mücavirinde kurulacak tesislerde kullanılacak ve ruhsat sahası dışından getirilecek olan su, doğalgaz, elektrik ve haberleşme hatları için ruhsat sahibi Genel Müdürlüğe müracaat ederek irtifak ve/veya intifa hakkı tesisi isteyebilir.
Faaliyetler sırasında sahaya zarar verilmesi durumunda ruhsat sahibi adli merciler tarafından tespit edilecek tazminatı arazi sahibine ödemek ve sahayı kullanılabilir durumda terk etmekle yükümlüdür.
(Son fıkra İptal: Anayasa Mahkemesinin 22/9/1993 tarihli ve E. 1993/8, K: 1993/31 sayılı Kararı ile).
(Ek fıkra: 26/5/2004 – 5177/20 md.)İşletme ruhsatı safhasında işletme faaliyetleri için gerekli olan özel mülkiyete konu taşınmaz, taraflarca anlaşma sağlanamaması ve işletme ruhsatı sahibinin talebi üzerine Bakanlıkça kamu yararı bulunduğuna karar verilmesi halinde kamulaştırılır.
(Ek fıkra: 26/5/2004 – 5177/20 md.) Kamulaştırma işlemleri 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu hükümlerine göre yapılır. Bu husustaki masraflar ve kamulaştırma bedeli işletme ruhsatı sahibi tarafından ödenir.
(Ek fıkra: 26/5/2004 – 5177/20 md.)Kamulaştırılan taşınmaz, tapuya Hazine adına tescil edilip ruhsat hukuku devam ettiği sürece madencilik faaliyetlerinde kullanılmak üzere ruhsat sahibi adına tahsis edilir.
(Ek fıkra: 26/5/2004 – 5177/20 md.)Kamulaştırılan taşınmazın, maden işletme faaliyetleri için lüzum kalmadığının Genel Müdürlükçe tespiti halinde, Kamulaştırma Kanununda öngörülen usul ve esaslara göre belirlenecek rayiç bedeli ödenmek kaydıyla kamulaştırılan yerin eski sahibine iade edileceği hususu, ruhsat sahibi ve taşınmazın eski sahibine tebliğ edilir. Eski sahibinin taşınmazı altı ay içerisinde almak istememesi durumunda taşınmaz Hazineye kalır.3
(Ek fıkra: 26/5/2004 – 5177/20 md.)Tapu siciline konulan şerhler Genel Müdürlüğün müracaatı üzerine ayrıca mahkeme kararına gerek kalmadan silinir.4
(Ek fıkra: 26/5/2004 – 5177/20 md.)Hazinenin özel mülkiyetinde veya Devletin hüküm ve tasarrufundaki yerlerde yapılan madencilik faaliyetleri için bu Kanunun yürürlük tarihinden sonra kira, ecrimisil alınmaz.
(Ek fıkra: 26/5/2004 – 5177/20 md.)I. Grup madenler ve mıcır ile kaba inşaat, baraj, gölet, liman, yol gibi yapılarda kullanılan her türlü yapı hammaddesi için kamulaştırma hükümleri uygulanmaz.
- 1.(1. fıkra)14/2/2019 tarihli ve 7164 sayılı Kanunun 23 üncü maddesiyle bu fıkralarda yer alan “Bakanlığa müracaat” ibareleri “Genel Müdürlüğe müracaat” şeklinde değiştirilmiştir.
- 2.(3. fıkra)26/5/2004 tarihli ve 5177 sayılı Kanunun 20 nci maddesiyle bu fıkrada yer alan ”ön işletme ve/veya”ibaresi ile”ön işletme ve” ibaresi metinden çıkarılmıştır.
- 3.(9. fıkra)14/2/2019 tarihli ve 7164 sayılı Kanunun 23 üncü maddesiyle bu fıkrada yer alan “Bakanlıkça tespiti” ibaresi “Genel Müdürlükçe tespiti” şeklinde değiştirilmiştir.
- 4.(10. fıkra)14/2/2019 tarihli ve 7164 sayılı Kanunun 23 üncü maddesiyle bu fıkrada yer alan “Bakanlığın müracaatı” ibaresi “Genel Müdürlüğün müracaatı” şeklinde değiştirilmiştir.
Değişiklik geçmişi(6)
- 14.02.2019bu fıkra 14.02.2019 tarihinde 7164 sayılı Kanunla değiştirildi
- 04.02.2015“İşletme ruhsat sahasında ve/veya mücavirinde kurulacak tesislerde kullanılacak…” ile başlayan fıkra (bir cümlesi) 04.02.2015 tarihinde 6592 sayılı Kanunla eklendi
- 26.05.2004“İşletme ruhsatı safhasında işletme faaliyetleri için gerekli olan özel…” ile başlayan fıkra 26.05.2004 tarihinde 5177 sayılı Kanunla eklendi
- 26.05.2004bu fıkra 26.05.2004 tarihinde 5177 sayılı Kanunla değiştirildi
- 15.06.2001“Arama süresi sonunda (...) işletme talebi söz konusu olduğu takdirde tesis…” ile başlayan fıkra 15.06.2001 tarihinde 4683 sayılı Kanunla değiştirildi
- 22.09.1993“. İşletme ruhsatı safhasında işletme faaliyetleri için gerekli olan özel…” ile başlayan fıkra 22.09.1993 tarihinde Anayasa Mahkemesince iptal edildi (AYM E.1993/8, K.1993/31)
Maddenin eski metinleri gösterilmiyor; yalnız hangi bölümün ne zaman, hangi kanunla değiştiği.
Atıflar(1)
Bu maddenin atıf yaptıkları
Bu maddedeki kavramlar
- İntifa hakkı
- İrtifak hakkı
- Rayiç bedel
- Tahsis
- İşletme ruhsatı sahibi
- Madenci
- Mücavir saha
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeyi uygulayan kararlar
231 karar arasından seçildi- 6. Daire · E. 2023/8219 · K. 2023/8559 · T. 23.11.2023Daire kararıRet
Köyü, ... ada, ... parsel ve ... ada, ... parsel sayılı taşınmazların Maden Kanununun 46. maddesi uyarınca kamulaştırılmasına ilişkin Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığının ... tarih ve ... sayılı olurunun iptali istemiyle açılan davanın reddi yolunda ...
- 2. Daire · E. 2021/11452 · K. 2023/526 · T. 16.02.2023Daire kararıOnama
davacının araziyi kira veya ecrimisil olarak herhangi bir bedel ödemeden kullanamayacağından, fuzuli şagil konumunda bulunduğunun anlaşıldığı, her ne kadar davacı tarafından 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 46/10. maddesinde yer alan madencilik faaliyetleri için ecrimisil alınmaz hükmü kapsamında,
- 4. Hukuk Dairesi · E. 2014/4222 · K. 2015/2409 · T. 03.03.2015Daire kararıBozma
Mahkemece, davalı şirketin ruhsat kapsamındaki alanda ve ruhsat süresinin halen davam ettiği dönemde madencilik faaliyetinde bulunduğu, 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 46/4 maddesi gereğince sahaya zarar verilmesi halinde tazminat istenebileceği, maden arama faaliyetinin henüz sona ermediği bu aşamada böyle bir tazminat istenemeyeceği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.