İntifa hakkı nedir?
Kısaca
İntifa hakkı, 14 kanunda 39 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.
- TMK m.811 · defter tutma: Başkasına ait bir malın kullanılması ve ondan yararlanılması hakkıdır.
- TTK m.432 · birden çok hak sahibi: Bir malın kullanılması ve ondan yararlanılmasına ilişkin sınırlı aynî haktır.
- İİK m.144/A · paranın paylaştırılmasına ilişkin hükümlerin gemilere uygulanması: Başkasına ait bir gemiyi kullanma ve ondan yararlanma hakkıdır.
Kanunda nerede geçiyor
39 maddeden 30'iTürk Medeni Kanunu(22 maddeden 19'i)
- TMK m.240 · 2. Aile konutu ve ev eşyası
Başka birinin malını kullanma ve ondan yararlanma hakkıdır. Bu maddede sağ kalan eş lehine konut üzerinde şahsa bağlı irtifak hakkı olarak tanınabilir.
- TMK m.255 · 2. Ölüm hâlinde
Malın mülkiyetini başkasına bırakarak onun kullanılması ve yararlanılması hakkı. Bu maddede mülkiyet yerine tanınabilen bir hak olarak düzenlenmiştir.
- TMK m.568 · 5. İntifa hakkı veya irat bakımından
Sahibine bir eşyayı kullanma ve ürünlerinden yararlanma yetkisi veren sınırlı aynî haktır. Madde bakımından, mirasbırakanın ölüme bağlı tasarrufla bu hakkı bir kişi lehine bırakması tenkise konu olabilir.
- TMK m.601 · 2. Özel durumlar
Bir şeyin kullanılması ve ondan yararlanılmasına ilişkin, eşya hukukuna tabi sınırlı ayni haktır. Vasiyet yoluyla kurulduğunda lehtar, mirasbırakanın bıraktığı eşyadan yararlanır; istem hakkı eşya hukuku kurallarına tabidir.
- TMK m.652 · D. Aile konutu ve ev eşyasının sağ kalan eşe özgülenmesi
Başkasına ait bir taşınmazı, mülkiyeti kendisine ait olmaksızın kullanma ve ondan yararlanma hakkıdır. Bu maddede mülkiyet yerine tanınabilecek hak türlerinden biridir.
- TMK m.794 · I. Konusu
Başkasına ait bir eşya, hak ya da malvarlığı üzerinde, malikin özdeğerini koruyarak sahibine tam yararlanma yetkisi veren sınırlı aynî haktır. Sahibi konusunu kullanabilir ve ürünlerinden yararlanabilir.
- TMK m.795 · II. Kurulması
Bir başkasına ait eşyayı veya hakkı, malikin mülkiyetini ortadan kaldırmadan kullanma ve ondan yararlanma yetkisi veren ayni haktır. Hakkın kurulabilmesi için kanunda öngörülen biçim ve kuruluş işlemi gerekir.
- TMK m.796 · III. Sona ermesi — 1. Sona erme sebepleri
Başkasına ait bir şeyin kullanılması ve ondan yararlanılmasına ilişkin sınırlı ayni haktır. Konusu bir taşınmaz ise hak tapu siciline tescil edilerek kurulur.
- TMK m.797 · 2. Süresi
Bir şeyin kullanılması ve bu şeyin yararlarından yararlanılmasına imkân veren, başkasına ait bir şey üzerinde kurulan ayni haktır. Hakkın süresi, kişiye bağlı olarak sınırlandırılmış ya da tüzel kişi lehine belirli bir süreyle kurulmuş olabilir.
- TMK m.799
Bir malın kullanılmasını ve ondan yararlanılmasını, malın özüne zarar vermeden, başkasına ait bir mal üzerinde sağlayan sınırlı aynî haktır. Hakkın süresi ve sona erme sebepleri hakkın kurulduğu işleme ve kanuna bağlıdır.
- TMK m.800
Başkasına ait bir malın kullanılması ve bu maldan doğan yararların elde edilmesi yetkisini sağlayan sınırlı aynî haktır. Madde, bu hakkın sahibinin malı koruma ve kullanma biçimine ilişkin sorumluluk rejimini kurar.
- TMK m.803
Başkasına ait bir malın kullanılması ve ondan yararlanılması yetkisini veren sınırlı aynî haktır. Hak sahibi, malın özünü tüketmeden ve mülkiyet hakkını ortadan kaldırmadan bu yetkilerden yararlanır.
- TMK m.805
Başkasına ait bir şeyin kullanılması ve ondan doğan yararların elde edilmesi için kurulan sınırlı ayni haktır. Madde, bu hakkın konusunun bir sermaye olduğu hâlde, o sermayeden doğan gelirlerin zaman bakımından kime ait olacağını düzenler.
- TMK m.806
Bir şeyin kullanılması ve ondan elde edilen yararların alınması yetkisini, malikin mülkiyetinden ayrı olarak kişiye tanıyan sınırlı ayni haktır. Hakkın sahibi, şeyin özünü tüketmeden yararlanır.
- TMK m.809
Bir malın kullanılması ve bu maldan doğan yararlanmanın, malın mülkiyetine sahip olmayan kişiye tanınan sınırlı aynî haktır. Madde bağlamında, bağışlayanın bağışlanan mal üzerinde kendi lehine kurulmuş bir intifa hakkını saklı tutmasını ifade eder.
- TMK m.810
Başkasına ait bir malın kullanılması ve bu maldan elde edilen yararlardan yararlanılması yetkisini veren sınırlı ayni haktır. Hakkın sahibi malın özünü değiştirmeden ve maddi varlığını koruyarak kullanmakla yükümlüdür.
- TMK m.811 · 3. Defter tutma
Başkasına ait bir malın kullanılması ve ondan yararlanılması hakkıdır. Bu maddede, intifa hakkına konu olan malların giderlerinin paylaşılması bakımından defter talebinin dayanağı olarak yer alır.
- TMK m.814
Başkasına ait bir malvarlığından, o malvarlığının özünü tüketmeden yararlanma hakkıdır. Madde, bu hakkın konusu olan malvarlığının borçlarıyla ilgilidir.
- TMK m.816
Başkasına ait bir taşınmazı kullanma ve ondan yararlanma hakkıdır. Hak sahibi, malikin mülkiyetini ortadan kaldırmadan taşınmazın ürün ve faydalarından yararlanır.
Türk Ticaret Kanunu
- TTK m.432 · 4. Birden çok hak sahibi
Bir malın kullanılması ve ondan yararlanılmasına ilişkin sınırlı aynî haktır. Pay üzerinde kurulduğunda, aksi kararlaştırılmadıkça oy hakkı intifa hakkı sahibine geçer; pay sahibinin mülkiyeti ise sürer.
- TTK m.492 · II - Esas sözleşmeyle sınırlama — 1. İlkeler
Bir şeyin, mülkiyeti başkasına ait olmakla birlikte, kullanma ve yararlanma yetkisinin başka bir kişiye tanındığı sınırlı aynî haktır. Nama yazılı payın üzerinde kurulması da devir sınırlamasına tabidir; oy hakkının intifa hakkı sahibinde kalması bu düzenlemenin gerekçesidir.
- TTK m.600 · 2. İntifa ve rehin hakkı
Payın çıplak mülkiyetinin malikte kaldığı, payın yararlarından intifa sahibinin yararlandığı sınırlı aynî haktır. Bu haktan doğan yönetim ve temsil yetkisi aşağıdaki fıkralarda ayrıca düzenlenmiştir.
- TTK m.1060 · B) Uygulanacak hükümler
Bir malın özünü tüketmeden kullanma ve ondan yararlanma hakkını ifade eden sınırlı ayni haktır. Madde bakımından gemi üzerindeki intifa hakkı, sicile kayıtlı gemi üzerinde kurulan bu haktır ve taşınmaz intifa hükümlerine tabidir.
İcra ve İflas Kanunu
- İİK m.121 · Paraya çevirmenin diğer tarzı. İştirak halinde mülkiyet hisseleri
Bir malın kullanım ve yararlanma hakkının başkasına tanınmasıdır. Haczedilen intifa hakkı, icra mahkemesinin kararıyla açık artırmayla, memur marifetiyle ya da başka bir tedbirle paraya çevrilebilir.
- İİK m.144/A · Paranın paylaştırılmasına ilişkin hükümlerin gemilere uygulanması
Başkasına ait bir gemiyi kullanma ve ondan yararlanma hakkıdır. Sicile kayıtlı ise terkin veya nakil işleminin konusu olur.
Yeraltı Suları Hakkında Kanun
- Yeraltı Suları Hakkında Kanun m.7 · Devlet Su İşleri Umum Müdürlüğünün yetkileri
Devlet Su İşleri'nin işletme kuyusu üzerindeki kullanma ve yararlanma yetkisidir. Bu hak, Devlet Su İşleri tarafından hakiki veya hükmi şahıslara devredilebilir ya da kiralanabilir.
Vergi Usul Kanunu
- VUK m.296 · Haklar
Başkasına ait bir malın kullanılması ve ondan yararlanılması hakkıdır. Bu maddede değerleme, mülkiyetin çıplak mülkiyet ve intifa hakkı olarak ayrılmasına göre yapılır; hakkın değeri intifa hakkı sahibinin yaşına veya sabit süreye bağlanır.
Harçlar Kanunu
- Harçlar K. m.64 · Harcın nispeti
Başkasına ait bir malın kullanılması ve ondan yararlanılması hakkıdır. Kayıtlı değerin üçte ikisi bu hak için esas alınır.
Emlak Vergisi Kanunu
- Emlak Vergisi Kanunu m.13 · Mükellef
Başkasına ait bir arazinin kullanılması ve ondan yararlanılmasına ilişkin sınırlı ayni haktır. Madde bakımından, malikten önce vergi mükellefi olan kişidir.
Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu
- Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu m.14 · Kullanma
Başkasının malı üzerinde, malın özünü tüketmeden kullanma ve yararlanma hakkıdır. Madde, bu hakkın kamu kurum ve kuruluşlarına, kamu yararına çalışan milli derneklere belirli süreyle bırakılmasını öngörür.
Terim 6 kanunda daha geçiyor.
Karıştırılan kavramlar
Kuyu yeri ile geliş gidişe lüzumlu arazi ile intifa hakkı arasındaki fark nedir?
Kuyu yeri ve geliş gidişe lüzumlu arazi, mülkiyet üzerinden istimlâk edilen taşınmazlardır.
İntifa hakkı, işletme kuyusunun kullanım ve yararlanma yetkisidir ve devir veya kira konusu olur.
Taşınmaz istimlâki bedel karşılığı mülkiyet devri doğurur; intifa hakkının devri ise kira ya da devir bedeli karşılığında kullanım yetkisi aktarır.
Çıplak mülkiyet ile intifa hakkı arasındaki fark nedir?
Çıplak mülkiyet, kayıtlı değerin üçte biri üzerinden hesaplanır.
İntifa hakkı, kayıtlı değerin üçte ikisi üzerinden hesaplanır.
Aynı taşınmaz için iki hak tesis edildiğinde her hak kendi payı üzerinden harca tabi olur.
Malik ile intifa hakkı sahibi arasındaki fark nedir?
Arazinin maliki, mülkiyetin doğal sahibi olarak vergiyi öder.
İntifa hakkı sahibi, malik bulunmasına rağmen maddede ayrıca mükellef sayılmıştır.
Her ikisi de bulunduğunda vergi hem malik hem de intifa hakkı sahibi tarafından ödenir; madde bu iki kişiyi ayrı bir sıralamada değil, birlikte anmıştır.
İntifa hakkı ile irat hakkı arasındaki fark nedir?
İntifa hakkında lehtar bir eşyanın kullanım ve yararlanma yetkisini elde eder; hakkın konusu bir eşyadır.
İrat hakkında lehtar, belli aralıklarla belirli bir değeri talep eder; hakkın konusu para veya başka bir değerdir.
Her iki hak da ilk fıkraya göre tasarrufta başka esas yoksa eşya hukuku ve borçlar hukuku kurallarına tabidir; hangi kuralın ağırlıkla uygulanacağı hakkın niteliğine göre belirlenir.
Sözleşmeli intifa hakkı ile yasal intifa hakkı arasındaki fark nedir?
Sözleşmeye dayanan intifa hakkı, yukarıdaki kuruluş biçimlerine tabidir.
Yasal intifa hakkı, taşınmaz üzerinde tescil edilmemiş olsa da doğar ve ileri sürülebilir.
Yasal intifa hakkı için tescil şartı, üçüncü kişilere karşı ileri sürülebilirlik bakımından yumuşatılmıştır; bilinen kişilere karşı tescilsiz de ileri sürülebilir.
Tescilli ile tescilsiz yasal intifa hakkı arasındaki fark nedir?
Tescil edilmemiş yasal intifa hakkı, yalnızca durumu bilenlere karşı ileri sürülebilir.
Tescil edilmiş yasal intifa hakkı herkese karşı ileri sürülebilir.
Tescil, üçüncü kişiye karşı bilgi koşulunu ortadan kaldırır; tescilsiz hâlde iyi niyetli üçüncü kişiye karşı hak ileri sürülemez.
İlgili konular
- Sona ermesiMedeni Hukuk
- Defter tutma, tüketilebilen ve değeri biçilen şeylerMedeni Hukuk
- İntifa hakkıMedeni Hukuk
- Tapu ve kadastro harçlarıİcra Müdürlüğü Mevzuatı
- Sonradan tesis edilen taşınmaz mükellefiyetleri ve ipotekli ve mahcuzİcra ve İflas Hukuku
- Vaktinden evvel satış ve artırma hazırlık tedbirleriİcra ve İflas Hukuku
Örnek kararlar
3 karar- Hukuk Genel Kurulu, 2022/1203 E., 2023/727 K., 05.07.2023İlgili madde: TMK m.794, TMK m.795, TMK m.796
- Hukuk Genel Kurulu, 2022/820 E., 2023/1074 K., 08.11.2023İlgili madde: TMK m.794, TMK m.796
- 2. Hukuk Dairesi, 2022/6489 E., 2023/2705 K., 25.05.2023İlgili madde: TMK m.652, TMK m.240
Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
İlgili terimler
Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.
Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.