4458 sayılı Gümrük Kanunu
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
- Numarası
- 4458
- Türü
- Kanun · Temel kanun
- Resmî Gazete
- Sayı 23866
- Yayım yılı
- 1999
- Madde sayısı
- 264 yürürlükte · 6 mülga
- Son değişiklik
- 22.07.2025 · AYM kararı
- Yürürlük durumu
- Yürürlükte
- Kaynak
- mevzuat.gov.tr · kaynakta kayıt 02.06.2026
Amaç: Bu Kanunun amacı, Türkiye Cumhuriyeti Gümrük Bölgesine giren ve çıkan eşyaya ve taşıt araçlarına uygulanacak gümrük kurallarını belirlemektir. (m.1)
- 26.03.2026Anayasa Mahkemesi kararı (E.2025/269, K.2026/72)
- m.241 — maddenin bir kısmı 26.03.2026 tarihinde Anayasa Mahkemesince iptal edildi (AYM E.2025/269, K.2026/72)
- 08.10.2025Anayasa Mahkemesi kararı (E.2025/136, K.2025/200)
- m.227 — (d) bendi 08.10.2025 tarihinde Anayasa Mahkemesince iptal edildi (AYM E.2025/136, K.2025/200)
- 22.07.2025Anayasa Mahkemesi kararı (E.2023/165, K.2025/165)
- m.216 — “2. Geri verme kararının tebliğ edildiği tarihten itibaren dört ay içerisinde…” ile başlayan fıkra 22.07.2025 tarihinde Anayasa Mahkemesince iptal edildi (AYM E.2023/165, K.2025/165)
- 24.10.20197190 sayılı Kanun
- m.52 — maddenin tamamı 24.10.2019 tarihinde 7190 sayılı Kanunla değiştirildi
- m.86 — “183 ve 184 üncü maddeler kapsamında bir gümrük yükümlülüğü doğduğunda, asıl…” ile başlayan bent 24.10.2019 tarihinde 7190 sayılı Kanunla eklendi
- m.177 — “235 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (c) bentleri, üçüncü fıkrası ve…” ile başlayan bent 24.10.2019 tarihinde 7190 sayılı Kanunla değiştirildi
- m.179 — “Ancak, yukarıdaki taleplerin kabulü, söz konusu eşyaya ait varsa cezalar ile…” ile başlayan fıkra (bir ibaresi) 24.10.2019 tarihinde 7190 sayılı Kanunla değiştirildi
- m.180 — “Bu madde kapsamında emanete alınan tutarların iadesi için, sahibine iadesine…” ile başlayan bent 24.10.2019 tarihinde 7190 sayılı Kanunla eklendi
- m.202 — “Gümrük mevzuatı uyarınca, gümrük vergilerinin ve diğer amme alacaklarının…” ile başlayan bent 24.10.2019 tarihinde 7190 sayılı Kanunla değiştirildi
- m.216 — maddenin tamamı 24.10.2019 tarihinde 7190 sayılı Kanunla değiştirildi
- m.227 — “Taksirli suçlar hariç olmak üzere; affa uğramış olsalar dahi, ağır hapis veya…” ile başlayan bent 24.10.2019 tarihinde 7190 sayılı Kanunla değiştirildi
- m.231 — “Gümrük vergilerine ilişkin idari yaptırım kararları ve bu kararlara yönelik…” ile başlayan bent 24.10.2019 tarihinde 7190 sayılı Kanunla eklendi
- m.234 — “Dahilde işleme rejimi, gümrük kontrolü altında işleme rejimi ve tam muafiyet…” ile başlayan bent 24.10.2019 tarihinde 7190 sayılı Kanunla değiştirildi
- m.235 — “Eşyanın genel düzenleyici idari işlemlerle ithalinin yasaklanmış olduğunun…” ile başlayan bent 24.10.2019 tarihinde 7190 sayılı Kanunla değiştirildi
- m.236 — “Eşyanın gümrük antrepo rejimine tabi tutulmasına ilişkin beyanının kontrolü…” ile başlayan bent 24.10.2019 tarihinde 7190 sayılı Kanunla değiştirildi
- m.238 — “241 inci maddenin üçüncü fıkrasının (h), (l) ve (m) bentleri, dördüncü…” ile başlayan bent 24.10.2019 tarihinde 7190 sayılı Kanunla değiştirildi
- m.241 — “5. Usulsüzlük cezası aşağıdaki hallerde birinci fıkrada belirtilen miktarın…” ile başlayan bent 24.10.2019 tarihinde 7190 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırıldı
- m.244 — “Gümrük idarelerince düzenlenen ek tahakkuk ve ceza kararı muhteviyatı alacaklar…” ile başlayan bent 24.10.2019 tarihinde 7190 sayılı Kanunla değiştirildi
- geç. m.6 — “Bu Kanuna ve gümrüklerde uygulanan mevzuat hükümlerine aykırı hareketleri…” ile başlayan bent 24.10.2019 tarihinde 7190 sayılı Kanunla değiştirildi
- 17.07.20197186 sayılı Kanun
- geç. m.10 — maddenin tamamı 17.07.2019 tarihinde 7186 sayılı Kanunla eklendi
- 14.02.20197164 sayılı Kanun
- m.237 — bu fıkra 14.02.2019 tarihinde 7164 sayılı Kanunla değiştirildi
- 15.02.20187099 sayılı Kanun
- m.218 — “Türkiye ile diğer ülkeler arasında deniz ve havayolu ile yapılan eşya ve yolcu…” ile başlayan bent 15.02.2018 tarihinde 7099 sayılı Kanunla eklendi
- m.241 — “Bu Kanunun 218 inci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca Bakanlıkça belirlenen…” ile başlayan bent 15.02.2018 tarihinde 7099 sayılı Kanunla eklendi
- 18.01.20176770 sayılı Kanun
- geç. m.9 — maddenin tamamı 18.01.2017 tarihinde 6770 sayılı Kanunla eklendi
- m.221 — 3. fıkra 12.07.2013 tarihinde 6495 sayılı Kanunla değiştirildi
- 28.03.20136455 sayılı Kanun
- m.3 — ““Gümrüklenmiş değer” deyimi, Uluslararası Kıymet Sözleşmesine göre…” ile başlayan bent 28.03.2013 tarihinde 6455 sayılı Kanunla eklendi
- m.167 — “1/7/2010 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere, yolcu ve yük taşımacılığı…” ile başlayan bent 28.03.2013 tarihinde 6455 sayılı Kanunla eklendi
- m.177 — “Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu hükümleri uyarınca; a) Tasfiye edilebilecek duruma…” ile başlayan bent 28.03.2013 tarihinde 6455 sayılı Kanunla değiştirildi
- m.180 — “177 nci maddenin birinci fıkrasının (b), (e), (f), (g) ve (k) bentlerinde ve…” ile başlayan bent 28.03.2013 tarihinde 6455 sayılı Kanunla değiştirildi
- m.197 — bu fıkra 28.03.2013 tarihinde 6455 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırıldı
- m.218/A — maddenin tamamı 28.03.2013 tarihinde 6455 sayılı Kanunla eklendi
- m.227 — (g) bendi 28.03.2013 tarihinde 6455 sayılı Kanunla değiştirildi
- m.231 — maddenin tamamı 28.03.2013 tarihinde 6455 sayılı Kanunla değiştirildi
- m.232 — “Konusu ve yükümlüsünün aynı olması, aralarında maddi veya hukuki yönden…” ile başlayan bent 28.03.2013 tarihinde 6455 sayılı Kanunla eklendi
- m.234 — bir ibaresi 28.03.2013 tarihinde 6455 sayılı Kanunla değiştirildi
- m.235 — maddenin tamamı 28.03.2013 tarihinde 6455 sayılı Kanunla değiştirildi
- m.236 — “Teminat alınmış olsa bile, gümrük işlemlerine başlanmadan veya bu işlemler…” ile başlayan bent 28.03.2013 tarihinde 6455 sayılı Kanunla değiştirildi
- m.237 — “Türkiye Gümrük Bölgesine giriş yapan taşıt içerisinde özet beyan verilmeksizin…” ile başlayan bent 28.03.2013 tarihinde 6455 sayılı Kanunla değiştirildi
- m.239 — “Gümrük vergileri ödenmek suretiyle ihraç edilebilen eşyayı, gümrük işlemlerine…” ile başlayan bent 28.03.2013 tarihinde 6455 sayılı Kanunla eklendi
- m.241 — (a) bendi 28.03.2013 tarihinde 6455 sayılı Kanunla değiştirildi
- 27.12.2012Anayasa Mahkemesi kararı (E.2011/139, K.2012/205)
- 31.10.20126358 sayılı Expo 2016 Antalya Kanunu
- geç. m.8 — maddenin tamamı 31.10.2012 tarihinde 6358 sayılı Kanunla eklendi
- 11.10.2011666 sayılı KHK
- 08.08.2011Anayasa Mahkemesi kararı
- m.244 — “Uzlaşma komisyonlarının başkan ve üyelerine, bu komisyonlardaki çalışmaları…” ile başlayan bent 08.08.2011 tarihinde eklendi
- m.244 — maddenin tamamı 13.02.2011 tarihinde 6111 sayılı Kanunla değiştirildi
- 18.06.20095911 sayılı Kanun
- m.3 — “a) “Gümrük idaresi veya idareleri” deyimi, gümrük mevzuatında belirtilen…” ile başlayan bent 18.06.2009 tarihinde 5911 sayılı Kanunla değiştirildi
- m.5/A — maddenin tamamı 18.06.2009 tarihinde 5911 sayılı Kanunla eklendi
- m.8 — “Bilgiler, talep edene ücretsiz olarak verilir. Bununla birlikte, özellikle…” ile başlayan fıkra (bir ibaresi) 18.06.2009 tarihinde 5911 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırıldı
- m.9 — “Bu fıkranın (a) ve (b) bentlerinde belirtilen hallerde bağlayıcı menşe…” ile başlayan fıkra (bir ibaresi) 18.06.2009 tarihinde 5911 sayılı Kanunla eklendi
- m.10 — maddenin tamamı 18.06.2009 tarihinde 5911 sayılı Kanunla değiştirildi
- m.10/A — maddenin tamamı 18.06.2009 tarihinde 5911 sayılı Kanunla eklendi
- m.14 — “Bu Kanuna göre gümrük idaresine yapılacak yazılı başvurular posta ile taahhütlü…” ile başlayan bent 18.06.2009 tarihinde 5911 sayılı Kanunla eklendi
- m.21 — maddenin tamamı 18.06.2009 tarihinde 5911 sayılı Kanunla değiştirildi
- m.27 — “28 inci maddenin (a) bendi hükmü saklı kalmak üzere, ithal eşyası için…” ile başlayan bent 18.06.2009 tarihinde 5911 sayılı Kanunla değiştirildi
- m.35/A — maddenin tamamı 18.06.2009 tarihinde 5911 sayılı Kanunla eklendi
- m.35/B — maddenin tamamı 18.06.2009 tarihinde 5911 sayılı Kanunla eklendi
- m.35/C — maddenin tamamı 18.06.2009 tarihinde 5911 sayılı Kanunla eklendi
- m.37 — “Yukarıdaki fıkralar ile 35/A ila 35/C ve 38 ila 50 nci madde hükümleri, Türkiye…” ile başlayan bent 18.06.2009 tarihinde 5911 sayılı Kanunla değiştirildi
- m.39 — maddenin tamamı 18.06.2009 tarihinde 5911 sayılı Kanunla değiştirildi
- m.42 — maddenin tamamı 18.06.2009 tarihinde 5911 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırıldı
- m.43 — maddenin tamamı 18.06.2009 tarihinde 5911 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırıldı
- m.44 — maddenin tamamı 18.06.2009 tarihinde 5911 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırıldı
- m.45 — “Ancak, eşyanın tamamen veya kısmen acilen boşaltılmasını gerektiren kaçınılmaz…” ile başlayan fıkra (bir ibaresi) 18.06.2009 tarihinde 5911 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırıldı
- m.56 — “Eşyanın bu fıkra kapsamında olup olmadığının belirlenmesinde tereddüt edilen…” ile başlayan fıkra (bir cümlesi) 18.06.2009 tarihinde 5911 sayılı Kanunla eklendi
- m.57 — maddenin tamamı 18.06.2009 tarihinde 5911 sayılı Kanunla değiştirildi
- m.59 — (2) bendi 18.06.2009 tarihinde 5911 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırıldı
- m.60 — “a) Eşyanın beyan edildiği gümrük rejimini düzenleyen hükümlerin uygulanması…” ile başlayan bent 18.06.2009 tarihinde 5911 sayılı Kanunla değiştirildi
- m.61 — “60 ıncı maddede belirtilen şartlara uygun beyannameler, ait oldukları eşyanın…” ile başlayan bent 18.06.2009 tarihinde 5911 sayılı Kanunla değiştirildi
- m.63 — maddenin tamamı 18.06.2009 tarihinde 5911 sayılı Kanunla değiştirildi
- m.66 — “Laboratuvar tahlillerine ve ilgili kuruluşların görüşü alınmak suretiyle gümrük…” ile başlayan bent 18.06.2009 tarihinde 5911 sayılı Kanunla değiştirildi
- m.72 — maddenin tamamı 18.06.2009 tarihinde 5911 sayılı Kanunla değiştirildi
- m.74 — “Eşyanın Türkiye Gümrük Bölgesine getirilmeden serbest dolaşıma girişine ilişkin…” ile başlayan fıkra 18.06.2009 tarihinde 5911 sayılı Kanunla eklendi
- m.81 — “Şartlı muafiyet düzenlemelerine tabi tutulan eşyadan elde edilen ve tabi olduğu…” ile başlayan bent 18.06.2009 tarihinde 5911 sayılı Kanunla eklendi
- m.84 — maddenin tamamı 18.06.2009 tarihinde 5911 sayılı Kanunla eklendi
- m.85 — maddenin tamamı 18.06.2009 tarihinde 5911 sayılı Kanunla değiştirildi
- m.92 — “Türkiye Gümrük Bölgesi içinde transit halindeki eşyanın beklenmeyen haller veya…” ile başlayan bent 18.06.2009 tarihinde 5911 sayılı Kanunla değiştirildi
- m.95 — “Gümrük antrepoları ile gümrük kapılarında eşya satışı yapmak üzere özel antrepo…” ile başlayan bent 18.06.2009 tarihinde 5911 sayılı Kanunla değiştirildi
- m.100 — “Birinci fıkrada belirtilen durumlarda eşya, gümrük antrepo rejimine tabi…” ile başlayan fıkra 18.06.2009 tarihinde 5911 sayılı Kanunla eklendi
- m.110 — “(c) bendinde belirtilen halleri belirlemeye Cumhurbaşkanı yetkilidir. 3. Ticari…” ile başlayan fıkra (bir cümlesi) 18.06.2009 tarihinde 5911 sayılı Kanunla eklendi
- m.111 — “İzin sahibi tarafından ileri sürülen haklı gerekçelere bağlı olarak ek süre…” ile başlayan fıkra (bir cümlesi) 18.06.2009 tarihinde 5911 sayılı Kanunla eklendi
- m.116 — “Gerekli iznin alınması şartıyla, işlem görmüş ürünlerin veya değişmemiş eşyanın…” ile başlayan bent 18.06.2009 tarihinde 5911 sayılı Kanunla değiştirildi
- m.117 — maddenin tamamı 18.06.2009 tarihinde 5911 sayılı Kanunla değiştirildi
- m.124 — “(d) bendinde belirtilen ekonomik şartların yerine getirildiği ya da yerine…” ile başlayan fıkra (bir cümlesi) 18.06.2009 tarihinde 5911 sayılı Kanunla eklendi
- m.141 — “Birinci fıkra hükümlerine istisna olarak hariçte işleme rejimini müteakip…” ile başlayan bent 18.06.2009 tarihinde 5911 sayılı Kanunla eklendi
- m.145 — “Standart değişim sisteminin uygulanmasına yukarıda belirtilen şartların yerine…” ile başlayan bent 18.06.2009 tarihinde 5911 sayılı Kanunla eklendi
- m.153 — “Gümrük idareleri, bu Kanunda yer alan hükümlere uyacağı hususunda ciddi şüphe…” ile başlayan bent 18.06.2009 tarihinde 5911 sayılı Kanunla eklendi
- m.155 — “Bir serbest bölgeye doğrudan Türkiye Gümrük Bölgesi dışından gelen, Eşyanın…” ile başlayan bent 18.06.2009 tarihinde 5911 sayılı Kanunla eklendi
- m.158 — “Ancak, a) Serbest bölgelerdeki tesislerin yapımında kullanılan, b) Serbest…” ile başlayan fıkra (bir ibaresi) 18.06.2009 tarihinde 5911 sayılı Kanunla eklendi
- m.159 — “Bir serbest bölgeye doğrudan Türkiye Gümrük Bölgesi dışından gelen veya bir…” ile başlayan bent 18.06.2009 tarihinde 5911 sayılı Kanunla eklendi
- m.160 — maddenin tamamı 18.06.2009 tarihinde 5911 sayılı Kanunla değiştirildi
- m.161 — “Normal olarak ihracata bağlı imkânlardan yararlanan tarım politikası kapsamında…” ile başlayan bent 18.06.2009 tarihinde 5911 sayılı Kanunla eklendi
- m.165/A — maddenin tamamı 18.06.2009 tarihinde 5911 sayılı Kanunla eklendi
- m.165/B — maddenin tamamı 18.06.2009 tarihinde 5911 sayılı Kanunla eklendi
- m.165/C — maddenin tamamı 18.06.2009 tarihinde 5911 sayılı Kanunla eklendi
- m.165/D — maddenin tamamı 18.06.2009 tarihinde 5911 sayılı Kanunla eklendi
- m.167 — “Genelkurmay Başkanlığı, Milli Savunma Bakanlığı, kuvvet komutanlıkları, Milli…” ile başlayan bent 18.06.2009 tarihinde 5911 sayılı Kanunla değiştirildi
- m.177 — maddenin tamamı 18.06.2009 tarihinde 5911 sayılı Kanunla değiştirildi
- m.178 — “Özel yolla, Tasfiyeye tabi tutulur. Tasfiye idaresi; ilgili kamu kurum ve…” ile başlayan bent 18.06.2009 tarihinde 5911 sayılı Kanunla eklendi
- m.179 — maddenin tamamı 18.06.2009 tarihinde 5911 sayılı Kanunla değiştirildi
- m.180 — maddenin tamamı 18.06.2009 tarihinde 5911 sayılı Kanunla değiştirildi
- m.181 — maddenin tamamı 18.06.2009 tarihinde 5911 sayılı Kanunla değiştirildi
- m.184 — “1. 183 üncü maddede belirtilen haller dışında; a) İthalat vergilerine tabi…” ile başlayan bent 18.06.2009 tarihinde 5911 sayılı Kanunla değiştirildi
- m.186 — “b) (…) 2. Nihai kullanımı nedeniyle indirimli veya sıfır ithalat vergi…” ile başlayan bent 18.06.2009 tarihinde 5911 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırıldı
- m.188 — (3) bendi 18.06.2009 tarihinde 5911 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırıldı
- m.190 — (3) bendi 18.06.2009 tarihinde 5911 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırıldı
- m.191/A — maddenin tamamı 18.06.2009 tarihinde 5911 sayılı Kanunla eklendi
- m.193 — “Beyan sahibinin hatalı beyanı sonucu hiç alınmadığı veya noksan alındığı tespit…” ile başlayan bent 18.06.2009 tarihinde 5911 sayılı Kanunla değiştirildi
- m.194 — “Ancak, geri ödeme sisteminden yararlanan eşya için bu fıkra uyarınca gümrük…” ile başlayan fıkra (bir cümlesi) 18.06.2009 tarihinde 5911 sayılı Kanunla eklendi
- m.197 — “Bu madde hükümlerine göre tebliğ edilen gümrük vergileri; 242 nci maddede…” ile başlayan bent 18.06.2009 tarihinde 5911 sayılı Kanunla eklendi
- m.198 — maddenin tamamı 18.06.2009 tarihinde 5911 sayılı Kanunla değiştirildi
- m.204 — “202 nci maddenin birinci fıkrasında belirtilen teminat tutarı, teminata konu…” ile başlayan fıkra (bir ibaresi) 18.06.2009 tarihinde 5911 sayılı Kanunla değiştirildi
- m.207 — maddenin tamamı 18.06.2009 tarihinde 5911 sayılı Kanunla değiştirildi
- m.210 — “Gümrük vergilerinin geri verilmesi veya kaldırılmasına ilişkin hükümler bu…” ile başlayan fıkra 18.06.2009 tarihinde 5911 sayılı Kanunla eklendi
- m.221 — 4. fıkra 18.06.2009 tarihinde 5911 sayılı Kanunla değiştirildi
- m.223 — maddenin tamamı 18.06.2009 tarihinde 5911 sayılı Kanunla değiştirildi
- m.225 — “Gerçek kişinin doğrudan temsil yoluyla iş takibi, geçerli vekaletnameye…” ile başlayan fıkra (bir cümlesi) 18.06.2009 tarihinde 5911 sayılı Kanunla eklendi
- m.226 — “Stajyerler, gümrük idarelerinde iş takibi yapamaz. 4. Gümrük müşavir…” ile başlayan bent 18.06.2009 tarihinde 5911 sayılı Kanunla eklendi
- m.229 — “Gümrük müşavirliğinin bir özel hukuk tüzel kişiliği oluşturularak yürütülmesi…” ile başlayan bent 18.06.2009 tarihinde 5911 sayılı Kanunla değiştirildi
- m.232 — maddenin tamamı 18.06.2009 tarihinde 5911 sayılı Kanunla değiştirildi
- m.233 — maddenin tamamı 18.06.2009 tarihinde 5911 sayılı Kanunla değiştirildi
- m.234 — maddenin tamamı 18.06.2009 tarihinde 5911 sayılı Kanunla değiştirildi
- m.236 — “4. Gümrüksüz satış mağazalarından hak sahibi olmayanlara satış yapılması…” ile başlayan bent 18.06.2009 tarihinde 5911 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırıldı
- m.237 — “Dökme gelen eşyada yüzde üçü aşmayacak şekilde eşya cinsi itibarıyla…” ile başlayan bent 18.06.2009 tarihinde 5911 sayılı Kanunla değiştirildi
- m.238 — maddenin tamamı 18.06.2009 tarihinde 5911 sayılı Kanunla değiştirildi
- m.240 — maddenin tamamı 18.06.2009 tarihinde 5911 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırıldı
- m.241 — “Bu Kanunda ayrı bir ceza tayin edilmiş haller saklı kalmak üzere, bu Kanuna (…)…” ile başlayan bent 18.06.2009 tarihinde 5911 sayılı Kanunla değiştirildi
- m.242 — maddenin tamamı 18.06.2009 tarihinde 5911 sayılı Kanunla değiştirildi
- m.243 — “İkinci tahlil sonucu, eşyanın teknik özelliklerinin ve niteliklerinin…” ile başlayan fıkra 18.06.2009 tarihinde 5911 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırıldı
- m.244 — maddenin tamamı 18.06.2009 tarihinde 5911 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırıldı
- m.245 — maddenin tamamı 18.06.2009 tarihinde 5911 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırıldı
- geç. m.6 — “Gümrük müşavir derneklerince, gümrük müşavirlerinin yapacakları iş ve işlemler…” ile başlayan bent 18.06.2009 tarihinde 5911 sayılı Kanunla eklendi
- 12.11.20085810 sayılı Kanun
- geç. m.7 — maddenin tamamı 12.11.2008 tarihinde 5810 sayılı Kanunla eklendi
- 05.04.20075622 sayılı Kanun
- m.221 — maddenin tamamı 05.04.2007 tarihinde 5622 sayılı Kanunla değiştirildi
- 26.06.20034910 sayılı Kanun
- m.172 — maddenin tamamı 26.06.2003 tarihinde 4910 sayılı Kanunla değiştirildi
- Tarih, değişiklik notundaki tarihtir (değiştiren kanunun kabul tarihi; Anayasa Mahkemesi kararında karar tarihi).