TMK Madde 452
4721 sayılı Türk Medeni Kanunu
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
Madde, vasinin onayı olmadan yapılan işlemlerde (TMK m.445 ve devamındaki onay gerektiren işlemler kapsamında) geçersizliğin doğurduğu iade borcunu düzenler. Taraflardan her birinin verdiğini geri isteyebilmesini, vesayet altındaki kişinin iade yükümlülüğünün kapsamını ve bu kişinin fiil ehliyetine sahip olduğunu karşı tarafa yanıltıcı biçimde göstermesi hâlinde doğan tazminat sorumluluğunu kapsar.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
Vasinin onamadığı işlemlerde taraflardan her biri verdiğini geri isteyebilir. Ancak, vesayet altındaki kişi, sadece kendi menfaatine harcanan veya geri isteme zamanında malvarlığında mevcut olan zenginleşme tutarıyla ya da iyiniyetli olmaksızın elden çıkarmış olduğu miktarla sorumludur.
Vesayet altındaki kişi, fiil ehliyetine sahip olduğu hususunda diğer tarafı yanıltmış ise, onun bu yüzden uğradığı zarardan sorumlu olur.
Bu maddedeki kavramlar
- İyiniyet
- Fiil ehliyeti yanılgısı
- Karşılıklı iade
- Vasinin onamadığı işlem
- Zenginleşme tutarı sınırı
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeyi uygulayan kararlar
3 karar arasından seçildi- 11. Hukuk Dairesi · E. 2022/3012 · K. 2023/4720 · T. 07.09.2023Daire kararıOnama
dava dışı şirket adına kullanılan genel kredi sözleşmesinin teminatı olarak ipotek tesisi sırasında, davacının tam ehliyetli biri gibi hareket ettiği durumlarda hukuki muamelenin hükümsüzlüğünü ileri sürmesinin hakkın kötüye kullanılması niteliğinde olacağı, ayrıca 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun (4721 sayılı Kanun) 452 nci maddesinin ikinci fıkrası gereğince vesayet altındaki kişinin fiil ehliyetine haiz olduğu hususunda diğer tarafı yanıltmış olması halinde onun bu yüzden uğradığı zarardan sorumlu olacağı,
Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
Bu maddenin ders anlatımı
- Vasinin GörevleriMedeni Hukuk · 3.4 Vesayet, Kısıtlılık ve Kayyımlık · 17:09
Bu maddeye özel soru
Savurganlığı sebebiyle kısıtlanarak kendisine vasi atanan ve ayırt etme gücüne sahip (A), vasisi (V)’nin iznini almaksızın, kişisel koleksiyonunda bulunan antika bir fotoğraf makinesini internet üzerinden (B)’ye satmış ve bedelini peşin olarak almıştır. Durumu öğrenen vasi (V), (B)’nin noter aracılığıyla gönderdiği ihtara rağmen, kanuni süresi içinde işleme onama vermemiştir. (A), aldığı paranın tamamını kısa sürede lüks tüketim harcamaları yaparak tüketmiştir. Bu olayda, (A)’nın (B)’ye karşı iade sorumluluğunun kapsamı hakkında 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu hükümlerine göre aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- A) İşlem baştan itibaren kesin hükümsüz olduğundan taraflar sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre sadece malvarlıklarında fiilen kalan artışla sınırlı olarak sorumludur.
- B) (A), parayı iyiniyetli olmaksızın elden çıkardığı için, aldığı satış bedelinin tamamıyla (B)'ye karşı sorumludur.
- C) Vasi (V), denetim görevini ihmal ettiğinden, vesayet altındaki (A) ile birlikte (B)’nin uğradığı zarardan müteselsilen sorumlu olur.
- D) (A), sınırlı ehliyetsiz olduğundan ve aldığı parayı kendi menfaatine harcamadığından, (B)'ye karşı herhangi bir iade yükümlülüğü altında değildir.
- E) (A), fiil ehliyetine sahip olduğu hususunda (B)'yi yanılttığı için haksız fiil hükümlerine göre (B)’nin zararını tazmin etmekle yükümlüdür.