SGGSSK Madde 52İsteğe bağlı sigorta primleri ve ödenmesi

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu

YürürlükteSon değişiklik: 04.12.2025

Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.

Kısaca

5510 sayılı Kanun'un 52. maddesi, isteğe bağlı sigortalının ödeyeceği primin oranını ve bu primin malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları ile genel sağlık sigortası arasındaki dağılımını düzenler. Ayrıca isteğe bağlı sigortalının genel sağlık sigortalısı sayılmasını, yabancı uyruklular için genel sağlık primi alınmamasının koşulunu, prim ödenmeyen sürelerin sigortalılık süresinden sayılmamasını ve zorunlu sigorta borcu bulunan isteğe bağlı sigortalının ödediği primlerin mahsubunu hükme bağlar.

Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.

(Değişik: 17/4/2008-5754/32 md.)

İsteğe bağlı sigorta primi, 82 nci maddeye göre belirlenen prime esas kazancın alt sınırı ile üst sınırı arasında, sigortalı tarafından belirlenen prime esas aylık kazancın %33’üdür. Bunun %21'i malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi, %12'si genel sağlık sigortası primidir. 51 inci maddenin üçüncü fıkrasında belirtilenler için 82 nci maddeye göre belirlenen prime esas kazancın alt sınırı ile üst sınırı arasında olmak kaydıyla belirlenen günlük kazanç ve gün sayısı üzerinden malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları ile genel sağlık sigortası primi alınır.1

İsteğe bağlı sigortalı olanlar, bakmakla yükümlü olunan kişi olsa dahi, 60 ıncı maddenin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında genel sağlık sigortalısı sayılır ve genel sağlık sigortası primini de ödemekle yükümlüdürler. Yabancı ülke vatandaşlarından Türkiye’de yerleşik olma hali bir yılı doldurmadıkça genel sağlık sigortası primi alınmaz ve bu kişiler genel sağlık sigortalısı sayılmaz.

Ait olduğu aydan itibaren en geç 12 ay içinde 89 uncu maddenin ikinci fıkrasına göre hesaplanacak gecikme cezası ve gecikme zammıyla birlikte primi ödenmeyen süreler, sigortalılık süresinden sayılmaz. Bu 12 aylık süreden sonra ödenen primler 89 uncu maddenin üçüncü fıkrası hükümlerine göre iade edilir.

İsteğe bağlı sigortalıların zorunlu sigortalılık nedeniyle prim borcunun bulunması halinde, isteğe bağlı sigortaya tâbi ödenen primler öncelikle zorunlu sigortalılık nedeniyle Kuruma olan borçlarına mahsup edilir.

  1. 1.(1. fıkra)4/12/2025 tarihli ve 7566 sayılı Kanunun 22 nci maddesiyle bu fıkrada yer alan “%32’sidir” ibaresi “%33’üdür”, “%20’si” ibaresi “%21’i” şeklinde değiştirilmiştir.
Kanun metninde bu maddeHam metin
Değişiklik geçmişi(2)
  1. 04.12.2025bu fıkra 04.12.2025 tarihinde 7566 sayılı Kanunla değiştirildi
  2. 17.04.2008maddenin tamamı 17.04.2008 tarihinde 5754 sayılı Kanunla değiştirildi

Maddenin eski metinleri gösterilmiyor; yalnız hangi bölümün ne zaman, hangi kanunla değiştiği.

Atıflar(6)

Bu maddenin atıf yaptıkları

Bu maddede geçen tanımlar(4)
Kurum
Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığını
Sigortalı
Kısa ve/veya uzun vadeli sigorta kolları bakımından adına prim ödenmesi gereken veya kendi adına prim ödemesi gereken kişiyi, 7) (Değişik: 17/4/2008-5754/1 md.) Hak sahibi: Sigortalının veya sürekli iş göremezlik geliri ile malûllük, vazife malûllüğü veya yaşlılık aylığı almakta olanların ölümü halinde, gelir veya aylık bağlanmasına veya toptan ödeme yapılmasına hak kazanan eş, çocuk, ana ve babasını
Genel sağlık sigortası
Kişilerin öncelikle sağlıklarının korunmasını, sağlık riskleri ile karşılaşmaları halinde ise oluşan harcamaların finansmanını sağlayan sigortayı
Genel sağlık sigortalısı
Bu Kanunun 60 ıncı maddesinde sayılan kişileri, 10) (Değişik: 17/4/2008-5754/1 md.) Bakmakla yükümlü olduğu kişi: 5 inci maddenin birinci fıkrasının (b) bendi ile 60 ıncı maddenin birinci fıkrasının (c) bendinin (1), (2) ve (7) numaralı alt bentleri ile yedinci ve sekizinci fıkraları ile onikinci fıkrasındaki askeri öğrenci adayları ile Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi öğrenci adayları dışında kalan genel sağlık sigortalısının, sigortalı sayılmayan veya isteğe bağlı sigortalı olmayan, kendi sigortalılığı nedeniyle gelir veya aylık bağlanmamış olan;123 a) Eşini, b) 18 yaşını, lise ve dengi

Bu maddedeki kavramlar

Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.

Bu maddeyi uygulayan kararlar

27 karar arasından seçildi
  1. 10. Hukuk Dairesi · E. 2016/3124 · K. 2017/6621 · T. 10.10.2017
    Daire kararıBozma
    Diğer taraftan, 5510 sayılı Yasanın 52’nci maddesinde isteğe bağlı sigortalılık nedeniyle doğan prim borçlarının ödenmesine ilişkin hüküm incelendiğinde “51 inci
  2. 10. Hukuk Dairesi · E. 2012/20726 · K. 2013/14745 · T. 28.06.2013
    Daire kararıBozma
    5510 sayılı Yasa'nın 52.maddesinin son fıkrası ''İsteğe bağlı sigortalıların zorunlu sigortalılık nedeniyle prim borcunun bulunması halinde, isteğe bağlı sigortaya tabi ödenen primler öncelikle zorunlu sigortalılık nedeniyle Kuruma olan borçlarına mahsup edilir'' hükmünü içermekte olup, anılan fıkradan açıkça anlaşılacağı üzere isteğe bağlı sigortalıların zorunlu sigortalılık süresi nedeniyle prim borcu bulunması halinde, isteğe bağlı olarak yapılan ödemeler öncelikle zorunlu sigortalılık süresine mahsup edilecek,
  3. Hukuk Genel Kurulu E.2013/203 K.2013/1505 T.2013-10-30
    Hukuk Genel KuruluRet
    5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 4. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi ile ikinci fıkrası kapsamında olanlardan bir hizmet akdine dayalı olarak çalışan sigortalıları 4857 sayılı Kanuna göre kısmi süreli iş sözleşmesi ile çalışanlardan 5510 sayılı Kanunun 52. maddesinin birinci fıkrası kapsamında işsizlik sigortası primi ödeyen isteğe bağlı sigortalılar ile aynı Kanunun ek 6. maddesi kapsamındaki sigortalıları ve 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun geçici 20. maddesinde açıklanan sandıkla

Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.

Bu maddeye özel soru

Sosyal Güvenlik Hukuku

İsteğe bağlı sigorta prim oranı toplam % kaçtır?

  1. A) %20
  2. B) %32
  3. C) %34,5
  4. D) %12,5
  5. E) %40