SGGSSK Madde 89Prim borçlarına halef olma, gecikme cezası ve gecikme zammı ile iadesi gereken primler
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
5510 sayılı Kanun'un 89. maddesi, işyerinin aktif ve pasifiyle devri, intikali, başka işyerine katılması veya birleşmesi hâllerinde eski işverenin Kuruma olan prim, gecikme cezası, gecikme zammı ve diğer ferilerinden oluşan borçlarından yeni işverenin müştereken ve müteselsilen sorumluluğunu; bu hükme aykırı sözleşme kayıtlarının Kuruma karşı geçersizliğini; Kurumun prim ve diğer alacakları süresinde ödenmediğinde uygulanacak gecikme cezası ile gecikme zammının hesabını; yanlış veya yersiz alınan primlerin iadesini ve prim iadesinin sigortalılık, aylık ve sağlık hizmeti yararlanmasına etkisini düzenler.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
(Değişik birinci fıkra: 17/4/2008-5754/53 md.) Sigortalının çalıştırıldığı işyeri aktif veya pasifi ile birlikte devralınır veya intikal ederse ya da başka bir işyerine katılır veya birleşirse eski işverenin Kuruma olan prim ile gecikme cezası, gecikme zammı ve diğer ferilerinden oluşan borçlarından, aynı zamanda yeni işveren de müştereken ve müteselsilen sorumludur. Bu hükme aykırı sözleşme hükümleri Kuruma karşı geçersizdir. Bu fıkranın uygulanmasına ilişkin usûl ve esasları belirlemeye Kurum yetkilidir.
Kurumun prim ve diğer alacakları süresi içinde ve tam olarak ödenmezse, ödenmeyen kısmı sürenin bittiği tarihten itibaren ilk üç aylık sürede her bir ay için %3 oranında gecikme cezası uygulanarak artırılır. Ayrıca, her ay için bulunan tutarlara ödeme süresinin bittiği tarihten başlamak üzere borç ödeninceye kadar her ay için ayrı ayrı Hazine Müsteşarlığınca açıklanacak bir önceki aya ait Yeni Türk Lirası cinsinden iskontolu ihraç edilen Devlet iç borçlanma senetlerinin aylık ortalama faizi bileşik bazda uygulanarak gecikme zammı hesaplanır. Ancak, ödemenin yapıldığı ay için gecikme zammı günlük hesaplanır. Cumhurbaşkanı, ilk üç ay için uygulanan gecikme cezası oranını iki katına kadar artırmaya veya bu oranı %1 oranına kadar indirmeye, yeniden kanunî oranına getirmeye ve uygulama tarihini belirlemeye yetkilidir. Dava ve icra takibi açılmış olsa bile, prim ve diğer Kurum alacaklarının ödenmemiş kısmı için gecikme cezası ve gecikme zammı tahsil edilir.12
Yanlış veya yersiz alınmış olduğu tespit edilen primler, alındıkları tarihten on yıl geçmemiş ise, hisseleri oranında işverenlere, sigortalılara, isteğe bağlı sigortalılara veya genel sağlık sigortalılarına veya hak sahiplerine kanunî faizi ile birlikte geri verilir. Kanunî faiz, primin Kuruma yatırıldığı tarihi takip eden ay başından, iadenin yapıldığı ayın başına kadar geçen süre için hesaplanır. Ancak Borçlar Kanununun 65 inci maddesi hükmü saklıdır.
Prim iadesi nedeniyle sigortalıların, isteğe bağlı sigortalıların, genel sağlık sigortalılarının aylık, gelir, ödenek ve sağlık hizmetlerinden yararlanma şartlarını yitirmeleri durumunda, bu Kanuna göre ödenen aylık, gelir ve ödenekler ile sağlanan sağlık hizmetleri durdurulur. Yanlış veya yersiz yapılan masraflar 96 ncı madde hükümlerine göre ilgililerden geri alınır.
- 1.(2. fıkra)2/7/2018 tarihli ve 703 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 203 üncü maddesiyle bu fıkrada yer alan “Bakanlar Kurulu” ibaresi “Cumhurbaşkanı” şeklinde değiştirilmiştir.
- 2.(2. fıkra)Bu fıkrada yer alan gecikme cezası oranı, 12/3/2024 tarihli ve 32487 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 8256 sayılı Cumhurbaşkanı Kararının 1 inci maddesiyle %3 (kanuni oran) olarak belirlenmiştir.
Değişiklik geçmişi(1)
- 17.04.20081. fıkra 17.04.2008 tarihinde 5754 sayılı Kanunla değiştirildi
Maddenin eski metinleri gösterilmiyor; yalnız hangi bölümün ne zaman, hangi kanunla değiştiği.
Atıflar(26)
Bu maddenin atıf yaptıkları
- SGGSSK m.65saklı tutulur
- SGGSSK m.96
Bu maddeye atıf yapanlar
- KTK m.98
- Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Kanunu ek m.5
- İşsizlik Sigortası Kanunu m.49uygulanır
- İşsizlik Sigortası Kanunu ek m.6uygulanır
- İşsizlik Sigortası Kanunu geç. m.14istisna
- İşsizlik Sigortası Kanunu geç. m.19
- İşsizlik Sigortası Kanunu geç. m.20
- İşsizlik Sigortası Kanunu geç. m.26
- İşsizlik Sigortası Kanunu geç. m.27
- İşsizlik Sigortası Kanunu geç. m.28
- İşsizlik Sigortası Kanunu geç. m.30
- İşsizlik Sigortası Kanunu geç. m.31
- İşsizlik Sigortası Kanunu geç. m.36
- SGGSSK m.47uygulanır
- SGGSSK m.49uygulanır
- SGGSSK m.52
- SGGSSK m.85
- SGGSSK m.86uygulanır
- SGGSSK m.88
- SGGSSK m.93
- SGGSSK m.102
- SGGSSK ek m.15
- SGGSSK geç. m.8
- SGGSSK geç. m.79istisna
Bu maddede geçen tanımlar(3)
- Kurum
- Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığını
- Sigortalı
- Kısa ve/veya uzun vadeli sigorta kolları bakımından adına prim ödenmesi gereken veya kendi adına prim ödemesi gereken kişiyi, 7) (Değişik: 17/4/2008-5754/1 md.) Hak sahibi: Sigortalının veya sürekli iş göremezlik geliri ile malûllük, vazife malûllüğü veya yaşlılık aylığı almakta olanların ölümü halinde, gelir veya aylık bağlanmasına veya toptan ödeme yapılmasına hak kazanan eş, çocuk, ana ve babasını
- Gelir
- İş kazası veya meslek hastalığı halinde sigortalıya veya sigortalının ölümü halinde hak sahiplerine, yapılan sürekli ödemeyi, 17) (Değişik: 17/4/2008-5754/1 md.) Aylık: Malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları ile vazife malûllüğü halinde yapılan sürekli ödemeyi
Bu maddedeki kavramlar
- Gecikme cezası
- Gecikme zammı
- Müştereken ve müteselsilen sorumluluk
- İşyerinin aktif ve pasifi
- Prim iadesi
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeyi uygulayan kararlar
522 karar arasından seçildi- 10. Hukuk Dairesi · E. 2023/4153 · K. 2023/4773 · T. 03.05.2023Daire kararıOnama
Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı kurumun 5606467615608742 sayılı ödenmiş olan sigorta primlerinin gelir kaydedilme işleminin iptali ile davalı SGK'nın kendi yapmış olduğu hata sebebiyle haksız ve yersiz olarak tahsil edilen 48.900,00 TL (fazlaya dair hakları saklı kalmak üzere) tutarındaki sigorta primlerinin 5510 sayılı Kanun'un 89 uncu maddesi hükümleri gereği, 01.02.2015 tarih itibariyle yasal faiziyle tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
- 10. Hukuk Dairesi · E. 2023/781 · K. 2023/1589 · T. 23.02.2023Daire kararıOnama
2-Davacının 01.02.2005-31.12.2015 döneminde 2925 sayılı Kanun gereği (EK 5) sigortalısı sayılması mümkün olmadığından, söz konusu döneme ilişkin davacıdan tahsil edilen 2.836,13 TL primin 5510 sayılı Kanun'un 89 uncu maddesi gereğince davacıya iadesine, karar verilmiştir.
- 11. Hukuk Dairesi · E. 2020/2060 · K. 2021/2192 · T. 09.03.2021Daire kararıBozma
Yasa'nın 98/3 maddesinde sigorta şirketi ve güvence hesabı tarafından ödenecek meblağın süresinde ödenmemesi halinde 5510 sayılı Yasa'nın 89/2 maddesinin uygulanarak ödenmeyen alacakların gecikme cezası ile birlikte icraen tahsil edileceği öngörülmüş,
Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.