SGGSSK Madde 96Yersiz ödemelerin geri alınması
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
Madde, Kurumca fazla veya yersiz yapılan ödemelerin geri alınmasını düzenler: geri alma kapsamının ödeme alanlar ve ödemenin kaynağına göre (kasıt veya kusur ile Kurum hatası) hangi süreyi aşmayacağı, faiz uygulanıp uygulanmayacağı, alacakla mahsup ve gelir veya aylıktan kesinti yöntemi ile yönetmelikle düzenleme yetkisi.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
Kurumca işverenlere, sigortalılara, isteğe bağlı sigortalılara gelir veya aylık almakta olanlara ve bunların hak sahiplerine, genel sağlık sigortalılarına ve bunların bakmakla yükümlü olduğu kişilere, fazla veya yersiz olarak yapıldığı tespit edilen bu Kanun kapsamındaki her türlü ödemeler;
a)Kasıtlı veya kusurlu davranışlarından doğmuşsa, hatalı işlemin tespit tarihinden geriye doğru en fazla on yıllık sürede yapılan ödemeler, bu ödemelerin yapıldığı tarihlerden,
b)Kurumun hatalı işlemlerinden kaynaklanmışsa, hatalı işlemin tespit tarihinden geriye doğru en fazla beş yıllık sürede yapılan ödemeler toplamı, ilgiliye tebliğ edildiği tarihten itibaren yirmidört ay içinde yapılacak ödemelerde faizsiz, yirmidört aylık sürenin dolduğu tarihten sonra yapılacak ödemelerde ise bu süre sonundan,1
itibaren hesaplanacak olan kanunî faizi ile birlikte, ilgililerin Kurumdan alacağı varsa bu alacaklarından mahsup edilir, alacakları yoksa genel hükümlere göre geri alınır.
Alacakların yersiz ödemelere mahsubu, en eski borçtan başlanarak borç aslına yapılır, kanunî faiz kalan borca uygulanır. Bu hüküm ilgili hak sahiplerinin muvafakat etmeleri kaydıyla, aynı dosyadan diğer bir hak sahibine yapılan yersiz ödemelere mahsubunda da uygulanır.
Yersiz ödemenin gelir ve aylıklardan kesilmesinde, kesintinin başlayacağı ödeme dönemi başı itibarıyla kanunî faizi ile birlikte hesaplanan borç tutarı, gelir ve aylıktan % 25 oranında kesilmek suretiyle uygulanır.
Yersiz ödemelerin tespiti ile geri alınmasına ve bu maddenin uygulanmasına ilişkin usûl ve esaslar, Kurum tarafından çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir.
- 1.(1. fıkra (b) bendi)13/2/2011 tarihli ve 6111 sayılı Kanunun 44 üncü maddesiyle, bu bentte yer alan “üç ay” ibaresi “yirmidört ay” ve “üç aylık” ibaresi “yirmidört aylık” şeklinde değiştirilmiştir.
Değişiklik geçmişi(1)
- 13.02.2011(b) bendi 13.02.2011 tarihinde 6111 sayılı Kanunla değiştirildi
Maddenin eski metinleri gösterilmiyor; yalnız hangi bölümün ne zaman, hangi kanunla değiştiği.
Atıflar(10)
Bu maddeye atıf yapanlar
- SGGSSK m.13
- SGGSSK m.56
- SGGSSK m.89
- SGGSSK m.103
- SGGSSK geç. m.10
- Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ve Diğer Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun m.17
- Vergi ve Diğer Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun m.10
- Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun m.4
- Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun m.10
- Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun m.10
Bu maddede geçen tanımlar(3)
- Kurum
- Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığını
- Sigortalı
- Kısa ve/veya uzun vadeli sigorta kolları bakımından adına prim ödenmesi gereken veya kendi adına prim ödemesi gereken kişiyi, 7) (Değişik: 17/4/2008-5754/1 md.) Hak sahibi: Sigortalının veya sürekli iş göremezlik geliri ile malûllük, vazife malûllüğü veya yaşlılık aylığı almakta olanların ölümü halinde, gelir veya aylık bağlanmasına veya toptan ödeme yapılmasına hak kazanan eş, çocuk, ana ve babasını
- Gelir
- İş kazası veya meslek hastalığı halinde sigortalıya veya sigortalının ölümü halinde hak sahiplerine, yapılan sürekli ödemeyi, 17) (Değişik: 17/4/2008-5754/1 md.) Aylık: Malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları ile vazife malûllüğü halinde yapılan sürekli ödemeyi
Bu maddedeki kavramlar
- Kanuni faiz
- Mahsup
- Yersiz ödeme
- Kasıtlı veya kusurlu davranış
- Kurumun hatalı işlemi
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeyi uygulayan kararlar
3.435 karar arasından seçildi- Hukuk Genel Kurulu E.2025/18 K.2026/205 T.2026-04-01Hukuk Genel KuruluBozmaYerleşik içtihat
Ancak 01.10.2008 tarihinden itibaren boşanılan eşle fiili birliktelik söz konusu ise bağlanan aylığın kesilerek borç çıkarılması ve yersiz ödemeye ilişkin olarak 5510 sayılı Kanun’un 96. maddesine göre uygulama yapılması gerekmektedir.
- Hukuk Genel Kurulu E.2015/1630 K.2019/137 T.2019-02-12Hukuk Genel KuruluBozma
Bunun yanında, 21.02.1995 tarihinden itibaren vergi kaydı nedeniyle Türkiye’de çalışmaya devam ettiği anlaşılan davacı, 5510 sayılı Yasa'nın 96. maddesine göre Kuruma hatalı işlemlerinden kaynaklanarak tahsil ettiği yaşlılık aylığını geri ödemekle yükümlü olduğunu bilmesi gerektiğinden Borçlar Kanunun 63. maddesinden de yararlanamaz.
- 10. Hukuk Dairesi · E. 2025/2285 · K. 2025/6631 · T. 24.04.2025Daire kararıOnama
2.Daire kararında; eldeki dava dosyasında, davacının yaşlılık aylığı almaya başladıktan sonra 01.05.2004 tarihinde 85769 sicil numaralı Sosyal Dayanışma ve Yardımlaşma Vakfında çalışmaya başladığı, davalı Kurum tarafından davacıya 5510 sayılı Kanun'un 96/1-a maddesi uyarınca tespit tarihinden geriye doğru 23.08.2009-23.07.2019 tarihleri arası dönem yönünden yersiz aylık ödemesine ilişkin dava konusu borç bildirim belgesinin gönderildiği anlaşılmaktadır.
Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.