SGGSSK Madde 13İş kazasının tanımı, bildirilmesi ve soruşturulması

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu

YürürlükteSon değişiklik: 25.04.2013

Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.

Kısaca

5510 sayılı Kanun'un 13. maddesi iş kazasının kavramsal unsurlarını ve iş kazası bildiriminin süresini düzenler. Madde, iş kazasının beş hâlini (işyeri içi, bağımsız çalışanın işi, görevli olarak işyeri dışına gönderilme, emziren kadının süt izni, işverence sağlanan taşıtla gidiş-geliş) sayar ve bu hâllerde meydana gelen olayın sigortalıyı bedenen veya ruhen engelli hâle getirmesini aranan sonuç olarak belirler.

Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.

İş kazası;

a)Sigortalının işyerinde bulunduğu sırada,

b)(Değişik: 17/4/2008-5754/8 md.) İşveren tarafından yürütülmekte olan iş nedeniyle sigortalı kendi adına ve hesabına bağımsız çalışıyorsa yürütmekte olduğu iş nedeniyle,

c)Bir işverene bağlı olarak çalışan sigortalının, görevli olarak işyeri dışında başka bir yere gönderilmesi nedeniyle asıl işini yapmaksızın geçen zamanlarda,

d)(Değişik: 17/4/2008-5754/8 md.) Bu Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamındaki emziren kadın sigortalının, iş mevzuatı gereğince çocuğuna süt vermek için ayrılan zamanlarda,

e)Sigortalıların, işverence sağlanan bir taşıtla işin yapıldığı yere gidiş gelişi sırasında,

meydana gelen ve sigortalıyı hemen veya sonradan bedenen ya da ruhen engelli hâle getiren olaydır.2

İş kazasının 4 üncü maddenin birinci fıkrasının;

a)(a) bendi ile 5 inci madde kapsamında bulunan sigortalılar bakımından bunları çalıştıran işveren tarafından, o yer yetkili kolluk kuvvetlerine derhal ve Kuruma da en geç kazadan sonraki üç işgünü içinde,

b)(b) bendi kapsamında bulunan sigortalı bakımından kendisi tarafından, bir ayı geçmemek şartıyla rahatsızlığının bildirim yapmaya engel olmadığı günden sonra üç işgünü içinde,

c)(Mülga: 17/4/2008-5754/8 md.)

(Değişik paragraf: 17/4/2008-5754/8 md.) iş kazası ve meslek hastalığı bildirgesi ile doğrudan ya da taahhütlü posta ile Kuruma bildirilmesi zorunludur. Bu fıkranın (a) bendinde belirtilen süre, iş kazasının işverenin kontrolü dışındaki yerlerde meydana gelmesi halinde, iş kazasının öğrenildiği tarihten itibaren başlar.

Kuruma bildirilen olayın iş kazası sayılıp sayılmayacağı hakkında bir karara varılabilmesi için gerektiğinde, Kurumun denetim ve kontrol ile yetkilendirilen memurları tarafından veya Bakanlık iş müfettişleri vasıtasıyla soruşturma yapılabilir. Bu soruşturma sonunda yazılı olarak bildirilen hususların gerçeğe uymadığı ve olayın iş kazası olmadığı anlaşılırsa, Kurumca bu olay için yersiz olarak yapılmış bulunan ödemeler, ödemenin yapıldığı tarihten itibaren gerçeğe aykırı bildirimde bulunanlardan, 96 ncı madde hükmüne göre tahsil edilir.

İş kazası ve meslek hastalığı bildirgesinin şekli ve içeriği, verilme usûlü ile bu maddenin uygulanmasına ilişkin usûl ve esaslar, Kurum tarafından çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir.

  1. 1.(üst başlık)Bu bölüm başlığı “Kısa Vadeli Sigorta Hükümleri” iken, 17/4/2008 tarihli ve 5754 sayılı Kanunun 65 inci maddesiyle metne işlendiği şekilde değiştirilmiştir.
  2. 2.(2. fıkra)25/4/2013 tarihli ve 6462 sayılı Kanunun 1 inci maddesiyle, bu bentte yer alan “özüre uğratan” ibaresi “engelli hâle getiren” şeklinde değiştirilmiştir.
Kanun metninde bu maddeHam metin
Değişiklik geçmişi(5)
  1. 25.04.2013(e) bendi 25.04.2013 tarihinde 6462 sayılı Kanunla değiştirildi
  2. 17.04.2008“İşveren tarafından yürütülmekte olan iş nedeniyle sigortalı kendi adına ve…” ile başlayan bent 17.04.2008 tarihinde 5754 sayılı Kanunla değiştirildi
  3. 17.04.2008“Bu Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamındaki emziren…” ile başlayan bent 17.04.2008 tarihinde 5754 sayılı Kanunla değiştirildi
  4. 17.04.2008“iş kazası ve meslek hastalığı bildirgesi ile doğrudan ya da taahhütlü posta ile…” ile başlayan bent 17.04.2008 tarihinde 5754 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırıldı
  5. 17.04.2008“iş kazası ve meslek hastalığı bildirgesi ile doğrudan ya da taahhütlü posta ile…” ile başlayan fıkra (bir ibaresi) 17.04.2008 tarihinde 5754 sayılı Kanunla değiştirildi

Maddenin eski metinleri gösterilmiyor; yalnız hangi bölümün ne zaman, hangi kanunla değiştiği.

Atıflar(6)

Bu maddenin atıf yaptıkları

Bu maddeye atıf yapanlar

Bu maddede geçen tanımlar(3)
Bakanlık
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığını
Kurum
Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığını
Sigortalı
Kısa ve/veya uzun vadeli sigorta kolları bakımından adına prim ödenmesi gereken veya kendi adına prim ödemesi gereken kişiyi, 7) (Değişik: 17/4/2008-5754/1 md.) Hak sahibi: Sigortalının veya sürekli iş göremezlik geliri ile malûllük, vazife malûllüğü veya yaşlılık aylığı almakta olanların ölümü halinde, gelir veya aylık bağlanmasına veya toptan ödeme yapılmasına hak kazanan eş, çocuk, ana ve babasını

Bu maddedeki kavramlar

Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.

Bu maddeyi uygulayan kararlar

3.783 karar arasından seçildi
  1. Hukuk Genel Kurulu E.2023/970 K.2025/118 T.2025-03-12
    Hukuk Genel KuruluGönderme
    iş kazası tespitine yönelik açılan İstanbul Anadolu 21. İş Mahkemesinin 2015/300 Esas 2016/489 Karar sayılı dosyasında 06.10.2015 tarihli Sosyal Güvenlik Kurumu inceleme raporu ile olayın 5510 sayılı Kanun'un 13/1-c maddesi uyarınca iş kazası olduğu tespit edildiğinden davanın konusuz kalması sebebiyle esas hakkında hüküm kurulmasına yer olmadığına ilişkin verilen kararın Yargıtay (Kapatılan) 21. Hukuk Dairesinin 26.04.2018 tarihli ve 2016/19332 Esas,
  2. Hukuk Genel Kurulu E.2022/496 K.2022/972 T.2022-06-21
    Hukuk Genel KuruluGönderme
    Köyü No:94/2 adresinde kurulu bulunan inşaat işyerinde 08.05.2013 tarihinde geçirdiği kazanın 5510 sayılı Kanun'un 13. maddesine göre iş kazası olduğunun tespitine karar verilmesi gerekirken davanın reddine karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğu gerekçesiyle ilk derece mahkemesi kararı kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.
  3. 10. Hukuk Dairesi · E. 2025/17932 · K. 2026/1134 · T. 10.02.2026
    Daire kararıOnama
    Davacının davalı işveren nezdinde çalışmakta iken geçirdiği 14.12.2018 tarihinde geçirdiği kazanın 5510 sayılı Kanun'un 13. maddesi gereğince iş kazası olduğunun tespitine" karar verilmiştir.

Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.

Bu maddeye özel soru

Sosyal Güvenlik Hukuku

5510 sayılı Kanuna göre "Meslek Hastalığı"nın tanımında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

  1. A) Sigortalının çalıştığı işin niteliğinden dolayı tekrarlanan bir sebep
  2. B) İşin yürütüm şartları yüzünden uğranılan hastalık
  3. C) Sigortalıyı hemen veya sonradan bedenen veya ruhen özre uğratan "olay"
  4. D) Geçici veya sürekli hastalık, bedensel veya ruhsal özürlülük hali
  5. E) İşin niteliğine bağlı tekrarlanan sebepler

Bu maddeyle ilgili 2 soru daha var

Soruların tamamını çözmek ve açıklamalı cevapları görmek için Hukuksal Eğitim platformuna katıl.

Platforma katıl