TBK Madde 4563. Pazarlama faaliyetinin engellenmesi
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
Madde, pazarlamacının pazarlama işlerini yürütmesinin kendi kusuru olmaksızın imkânsız hâle gelmesi halinde ücretin nasıl belirleneceğini ve pazarlamacının ücretinin tamamını almasına karşın işleri yapma imkânı bulamaması hâlinde işverenin istemi üzerine yükümlü olacağı iş görme borcunu düzenler. Hüküm, ticari işletme sahibi bir işveren hesabına çalışan pazarlamacılık sözleşmesi ilişkisi bakımından uygulanır.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
Pazarlamacının pazarlama işlerini yürütmesi, kendi kusuru olmaksızın imkânsız hâle gelir ve sözleşme veya kanun gereği bu hâlde bile kendisine ücret ödenmesi gerekirse ücret, sabit ücrete ve komisyonun kaybı sebebiyle ödenebilecek uygun tazminata göre belirlenir. Ancak komisyon, ücretin beşte birinden az ise, komisyon kaybı sebebiyle tazminat ödenmeyeceği yazılı olarak kararlaştırılabilir.
Pazarlamacı, pazarlama işlerini kendi kusuru olmaksızın yürütme imkânını bulamamasına karşın ücretinin tamamını almışsa, işverenin istemi üzerine, kendisinin yapabileceği ve kendisinden beklenebilecek işleri onun işletmesinde yapmakla yükümlüdür.
Madde gerekçesi
818 sayılı Borçlar Kanununda yer verilmeyen, "c. Pazarlama faaliyetinin engel lenmesi" kenar başlıklı yeni bir maddedir. Tasarının iki fıkradan oluşan 456 nci maddesinde, pazarlama faaliyetinin engellenmesi hâlinde pazarlamacının ücreti düzenlenmektedir. Maddenin birinci fıkrasında, pazarlamacının pazarlama işlerini yürütmesinin, kendi kuşum ol maksızın imkânsız hâle gelmesi ve sözleşme veya kanun gereği bu hâlde bile kendisine ücret öden mesinin gerekmesi dummunda ücret, sabit ücrete ve komisyonun kaybı nedeniyle ödenebilecek uy gun tazminata göre belirlenir. Aynı fıkraya göre, komisyonun, ücretin beşte birinden az olması du mmunda, komisyon kaybı nedeniyle tazminat ödenmeyeceği yazılı olarak kararlaştırılabilir. Maddenin ikinci fıkrasında, pazarlamacının, pazarlama işlerini kendi kuşum olmaksızın yürütme olanağı bulamadığı hâlde ücretinin tamamını almışsa, ticarî işletme sahibi işverenin istemi üzerine, kendisinin yapabileceği ve kendisinden beklenebilecek işleri onun işletmesinde yapmakla yükümlü olduğu belirtilmiştir. Maddenin düzenlenmesinde, kaynak İsviçre Borçlar Kanununun 349c maddesi göz önünde tu tulmuştur. - 1 9 5 -
Gerekçe kanun koyucunun açıklamasıdır, hüküm değildir; çelişirse madde metni esastır. Kaynak belge
Bu maddedeki kavramlar
- Pazarlamacı
- İmkânsız hâle gelme
- Komisyon kaybı tazminatının yazılı olarak kaldırılması
- Pazarlamacının iş görme yükümlülüğü
- Sabit ücret ve komisyon kaybı tazminatı
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.