TBK Madde 452III. Yetkileri
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
TBK m.452, pazarlamacının yetkilerini iki düzeyde düzenler: birinci fıkrada pazarlamacının aksine yazılı anlaşma olmadıkça yalnız işlemlere aracılık etmeye yetkili olduğu, ikinci fıkrada ise işlem yapma yetkisi verildiğinde bu yetkinin kapsamı ile tahsilat yapma ve ödeme günlerini değiştirme yetkisinin özel yetkiye bağlanması hükme bağlanır. Kural, işveren adına pazarlama faaliyeti yürüten pazarlamacı ile ticari işletme sahibi işveren arasındaki pazarlamacılık sözleşmesi ilişkisinde uygulanır.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
Aksine yazılı anlaşma olmadıkça pazarlamacı, sadece işlemlere aracılık etmeye yetkilidir.
Pazarlamacı, işlem yapmaya yetkili kılınmışsa yetkisi, bu işlerin icrası için gereken bütün olağan hukuki işlem ve fiilleri kapsar; özel yetki verilmedikçe müşterilerden tahsilat yapamaz ve ödeme günlerini değiştiremez.
Madde gerekçesi
818 sayılı Borçlar Kanununda yer verilmeyen, "3. Yetkileri" kenar başlıklı yeni bir maddedir. Tasarının iki fıkradan oluşan 452 nci maddesinde, pazarlamacının yetkileri düzenlenmektedir. Maddenin birinci fıkrasında, aksine yazılı anlaşma olmadıkça pazarlamacının, sadece işlemlere aracılık etmeye yetkili olduğu belirtilmiştir. Maddenin ikinci fıkrasında ise, pazarlamacının işlem yapmaya yetkili kılınması durumunda yetkisinin, bu işlerin icrası için gereken bütün olağan hukukî işlem ve fiilleri kapsayacağı; ticarî işletme sahibi işveren tarafından özel yetki verilmedikçe müşterilerden tahsilat yapamayacağı ve ödeme günlerini değiştiremeyeceği kabul edilmiştir. Maddenin düzenlenmesinde kaynak İsviçre Borçlar Kanununun 348b maddesi göz önünde tu tulmuştur.
Gerekçe kanun koyucunun açıklamasıdır, hüküm değildir; çelişirse madde metni esastır. Kaynak belge
Bu maddedeki kavramlar
- Özel yetki
- Pazarlamacı
- Aracılık yetkisi
- İşlem yapma yetkisi
- Olağan hukuki işlem ve fiiller
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeye özel soru
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 448. ve devamı maddeleri uyarınca düzenlenen "Pazarlamacı"nın (seyyar tüccar memuru) yetki kapsamı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
- A) Pazarlamacı, işletme dışındaki her türlü işlemin yapılmasına aracılık etmeyi veya bu işlemleri yapmayı üstlenen kişidir.
- B) Pazarlamacı, işlem yapmaya yetkili kılınmışsa, bu işlerin icrası için gereken bütün olağan hukuki işlem ve fiilleri yapmaya yetkilidir.
- C) Pazarlamacı, kural olarak müşterilerden tahsilat yapma ve ödeme günlerini değiştirme yetkisine sahiptir.
- D) Pazarlamacıya belirli bir bölgede tekel hakkı verilmişse, işveren o bölgede başkalarına aynı yetkiyi veremez.
- E) Pazarlamacının işiyle ilgili yaptığı masrafların sabit ücrete dahil edileceğine dair anlaşmalar kesin olarak hükümsüzdür.