TBK Madde 490II. Yayımlatanın tasarruf hakkı
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
Madde, yayım sözleşmesinde yayımlatanın (eser sahibinin) sözleşme konusu eser üzerinde tasarruf yetkisinin sınırlarını düzenler; bu kapsamda sürenin veya baskı adedinin tükenmesine kadar tasarruf yasağını, süreli yayınlardaki kısa yazılar ile toplama eserlerdeki bölümler ve dergi uzun yazılarının yeniden yayımlanmasına ilişkin serbestlik ve bekleme süresini kapsar. Madde yayımlatanın, yayımcının zararına olacak tasarrufta bulunamayacağını belirtir.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
Yayımlatan, sözleşmede kararlaştırılan süre sona ermedikçe veya süre belirlenmemişse kararlaştırılan baskı adedinin tükenmesi için alışılmış süre geçmedikçe, eserin tamamı veya bir bölümü üzerinde, yayımcının zararına olacak biçimde tasarrufta bulunamaz.
Süreli yayınlarda yer alan kısa yazılar, yayımlatan tarafından her zaman, başka yerde de yayımlatılabilir.
Yayımlatan, toplama bir eserin kendisine ait bölümlerini veya dergilerde çıkan uzun yazılarını, yayımın bitmesinden başlayarak üç ay geçmedikçe yeniden yayımlatamaz.
Madde gerekçesi
818 sayılı Borçlar Kanununun 374 üncü maddesini karşılamaktadır. Tasannın üç fıkradan oluşan 490 ıncı maddesinde, yayımlatanın tasarruf hakkı düzenlenmektedir. 818 sayılı Borçlar Kanununun 374 üncü maddesinin kenar başlığında kullanılan "II. Müellifin tasarrufu" şeklindeki ibare, Tasarıda "II. Yayımlatanın tasarruf hakkı" şeklinde değiştirilmiştir. 818 sayılı Borçlar Kanununun 374 üncü maddesinin birinci fıkrasından farklı olarak, yayımla tanın sözleşmede kararlaştırılan süre sona ermedikçe veya süre belirlenmemişse kararlaştırılan baskı adedinin tükenmesi için alışılmış süre geçmedikçe, eserin tamamı veya bir bölümü üzerinde tasar rufta bulunamayacağı belirtilmiştir. Böylece, yayımlatanın, kararlaştırılan sürenin sona ermesinden ya da kararlaştınlan baskı adedinin tükenmesi için alışılmış sürenin geçmesinden sonra, eserin tamamı veya bir bölümü üzerinde tasarrufta bulunabileceği kabul edilerek, bu konuda uygulamada görülen bazı kötüye kullanmaların önlenmesi amaçlanmıştır. 818 sayılı Borçlar Kanununun 374 üncü maddesinin son fıkrasında kullanılan "Müşterek bir eserin kısımlarından olan yazılar ve mevkut bir risalenin uzun olan makaleleri" şeklindeki ibare, Tasarıda "Yayımlatan, toplama bir eserin kendisine ait bölümlerini veya dergilerde çıkan uzun yazılarını" şekline dönüştürülmüştür. Toplama esere, ünlü kişilerin hâtırasına yayımlanan armağan lar, belirli konuları değişik yazarlar tarafından kaleme alınan yazılarla oluşturulan bir ansiklopedinin çeşitli ciltleri veya fasikülleri örnek olarak gösterilebilir. - 2 0 9 -
Gerekçe kanun koyucunun açıklamasıdır, hüküm değildir; çelişirse madde metni esastır. Kaynak belge
Bu maddedeki kavramlar
- Süreli yayın
- Alışılmış süre
- Basit lisans
- Tasarruf yasağı
- Toplama eser
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.