TBK Madde 491III. Basım sayısı ve baskı adedinin belirlenmesi
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
Bu madde, yayım sözleşmesinde basım sayısının belirtilmemesi halinde yayımcının hakkının kapsamını, sözleşmede süre veya baskı adedinin kararlaştırılması zorunluluğunu ve yayımcıya belirli birkaç basım ya da bütün yeni basımları yapma yetkisi verildiği hallerde yeni basım yapılmaması durumunda yayımlatanın sözleşmeden cayma hakkını düzenler. Yayım sözleşmesinin tarafları olan yayımcı ile yayımlatan (eser sahibi veya halefi) arasındaki ilişkilere uygulanır.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
Sözleşmede basım sayısı belirtilmemişse, yayımcının ancak bir basım yapma hakkı vardır.
Taraflar, sözleşmenin süresini veya baskı adedini kararlaştırmak zorundadırlar.
Sözleşmede yayımcıya belirli birkaç basım veya bütün yeni basımları yapma yetkisi verildiği hâllerde, yayımcı eserin baskı adedi tükenmiş iken yeni bir basım yapmayı ihmal ederse, yayımlatan yeni basım için yayımcıya uygun bir süre verir. Yayımcı, verilen süre içinde basımı gerçekleştirmezse; yayımlatan sözleşmeden cayabilir.
Madde gerekçesi
818 sayılı Borçlar Kanununun 375 inci maddesini karşılamaktadır. Tasarının üç fıkradan oluşan 491 inci maddesinde, basım sayısının ve baskı adedinin belirlen mesi düzenlenmektedir. 818 sayılı Borçlar Kanununu 375 inci maddesinin kenar başlığında kullanılan "III. Basılacak nüshaların tayini" şeklindeki ibare, Tasarıda "III. Basım sayısı ve baskı adedinin belirlenmesi" şek line dönüştürülmüştür. Maddenin ikinci fıkrası, 818 sayılı Borçlar Kanununun 375 inci maddesinde yer verilmeyen, yeni bir hüküm içermektedir. Fıkraya göre: "Taraflar, süreli sözleşmelerde sözleşmenin süresini veya baskı adedini kararlaştırmak zorundadırlar." Böylece, 818 sayılı Borçlar Kanununun 375 inci maddesinin ikinci fıkrasında yapılan ve aksi kararlaştırılmamışsa, kural olarak, baskı adedini belirlemekte yayım cıyı serbest bırakan düzenlemesi, Tasarıya alınmayarak, bu konuda uygulamada görülen bazı kötüye kullanmaların önlenmesi amaçlanmıştır. 818 sayılı Borçlar Kanununun 375 inci maddesinin son fıkrasında öngörülen durumda, yayım- latanın veya haleflerinin istemi üzerine, yeni bir basım için yayımcıya verilecek sürenin hâkim tarafın dan belirlenmesinden söz edildiği hâlde, Tasarıda, yayımlatan tarafından uygun bir sürenin verilme si yeterli görülmüştür. Aynı fıkrada "veya halefleri" sözcüklerinin kullanılmasında bir zorunluluk ol maması nedeniyle, bu sözcükler Tasanya alınmamıştır. Ayrıca, 818 sayılı Borçlar Kanununun 375 inci maddesinin son fıkrasında kullanılan "hakkı sakıt olur." şeklindeki ibarenin, her durumda tarafların menfaatlerine uygun düşmeyebileceği göz önünde tutularak, Tasarının 491 inci maddesinin son fıkrasında, bu ibare yerine, "yayımlatan sözleşmeden cayabilir." şeklindeki ibarenin kullanılması ter cih edilmiştir.
Gerekçe kanun koyucunun açıklamasıdır, hüküm değildir; çelişirse madde metni esastır. Kaynak belge
Bu maddedeki kavramlar
- Uygun süre
- Yayım sözleşmesi
- Basım sayısı
- Yeni basım
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.