TBK Madde 540
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
Madde, komisyoncunun vekâlet verene karşı dürüstlük kurallarına aykırı davranması hâlinde ücret alma hakkını kaybetmesini ve bedelin gerçekleşen bedelden farklı gösterilmesi durumunda vekâlet verenin komisyoncuyu gerçekleşen bedel üzerinden satılanın alıcısı veya satıcısı sayma hakkını düzenler. Kişi bakımından komisyoncu ile vekâlet veren arasındaki komisyon ilişkisine uygulanır.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
Komisyoncu, vekâlet verene karşı dürüstlük kurallarına aykırı davranır, özellikle ona satın aldığından fazla veya sattığından eksik bir bedel bildirirse, ücret alma hakkını kaybeder.
Bedelin gerçekleşen bedelden farklı gösterilmesi durumunda vekâlet veren, komisyoncuyu gerçekleşen bedel üzerinden satılanın alıcısı veya satıcısı sayma hakkına sahiptir.
Madde gerekçesi
818 sayılı Borçlar Kanununun 424 üncü maddesini karşılamaktadır. Tasarının iki fıkradan oluşan 540 ıncı maddesinde, komisyoncunun ücret isteme hakkını kay betmesi düzenlenmektedir. 818 sayılı Borçlar Kanununun 424 üncü maddesinin kenar başlığında kullanılan "b. Ücret hakkının sükutu ve müvekkilin aradan çıkması" ifadesi, Tasarıda "b. Kaybedilmesi" şekline dönüştürülmüştür. 818 sayılı Borçlar Kanununun 424 üncü maddesinin birinci fıkrasında kullanılan "suiniyet ile" şeklindeki ibare, Tasarıda "dürüstlük kurallarına aykırı" şeklinde düzeltilmiştir. İkinci fıkrasında kul lanılan "müvekkil... aradan çıkabilir" şeklindeki ibare, Tasanda "vekâlet veren ... alıcısı veya satıcısı sayma hakkına sahiptir" şeklinde değiştirilmiştir. Metninde yapılan düzeltme ve anlaştırma dışında, maddede 818 sayılı Borçlar Kanununa göre bir hüküm değişikliği yoktur. - 2 2 4 -
Gerekçe kanun koyucunun açıklamasıdır, hüküm değildir; çelişirse madde metni esastır. Kaynak belge
Bu maddedeki kavramlar
- Komisyoncu
- Dürüstlük kurallarına aykırı davranış
- Gerçekleşen bedel
- Satılanın alıcısı veya satıcısı sayma hakkı
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.