TTK Madde 509I - Kâr payı
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
Hüküm, şirket ortakları ve pay sahipleri bakımından uygulanır. Madde, hazırlık devresi faizine (m.510) ve kâr payı hakkının doğumu ile muacceliyetine (m.507, m.508) ilişkin ayrıntıları düzenlemez. Kâr payının muhasebe yöntemiyle hesaplanmasını ve kârın tespitini (m.508), kâr payı alacağının zamanaşımını ve kötüniyetle alınan kâr payının iadesini (m.512), kâr payı avansının ayrıntılı kurallarını ise Gümrük ve Ticaret Bakanlığı tebliği ile belirlenen ayrı düzenlemeler ve ilgili maddeler düzenler.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
Madde gerekçesi
Birinci fıkra: Maddenin birinci fıkrası 6762 sayılı Kanunun 470 inci maddesi nin birinci fıkrasından küçük bir değişiklikle alınmıştır. Mevcut metinde birinci fıkrada "Esas ser maye" denilmişken, Tasarı'da, kavramın kayıtlı sermaye sistemini de kapsaması için "Sermaye" te rimi kullanılmıştır. İkinci fıkra: Tasarının ikinci fıkrası da, 6762 sayılı Kanunun 470 inci maddesinin ikinci fık rasından esinlenerek kaleme alınmıştır. İlk değişiklik Tasarıdaki "net dönem kârından" ibaresi ile yapılmıştır. Mevcut metindeki "safî kâr" terimi uygulamada ve öğretide açıklıktan yoksun bir kav ram olarak nitelendirilerek eleştirilmiştir. "Safî" sözcüğü açık olmakla birlikte "kâr" kavramının bir sıfatla tanımlanması gerektiği haklı olarak ileri sürülmektedir. Hangi kâr? Dönem kârı mı yoksa bilançoda geçen yıldan aktarılan kârı da içerebilecek olan bilançodaki kâr mı? "Dönem kân" bu tar tışmaları ortadan kaldıracak açıklıktadır. "Net" kelimesi ise Tasarının başka maddelerinde kullanı lan ve uluslararası literatürde geçerli olan terim ile de uyumu sağlamaktadır. İkinci fıkrada, olağanüstü, yani genel kurulun kendi takdiri ile ayırdığı yedek akçeler dahil, şir ketin isteğiyle ayrılan tüm yedek akçeler uygulamamızda "dağıtılmak amacıyla" ayrıldıkları belir tilmeden "amaçsız olarak" yedek akçe hesabına alınmaktadır. Başka bir deyişle, şirketin iradesi gereği yedek akçe hesabına alınan kârlarda "dağıtılma ama cı" hiçbir zaman belirtilmemektedir. Böyle bir uygulama yoktur. Bu sebeple yorum güçlüklerine ve bazı yanlış anlamalara yol açmamak için Tasarıda "serbest yedek akçelerden" ibaresi tercih edilmiş tir. Kâr payı, vergisi verilmek şartıyla, yeniden değerleme, enflasyon düzeltmesi gibi fonlardan da dağıtılabilir. Ancak, bunlar Tasarıda düzenlenmemiş, dağıtım kuralları ilgili mevzuatta öngörülmüş tür. Bu sebeple anılan fonları ayrıca zikretmek gereği duyulmamıştır. Tasarıdaki "net dönem kârı" ibaresiyle her şeyden önce bilanço zararı düşüldükten sonra kalan kâr kastedilmiştir. Anonim şirkette, bilançoda geçmiş yıl zararı/zararları varken, yıllık kâr dağıtıla maz. Bu yasak sermayenin korunması ilkesi gereğidir ve anonim şirketlere ilişkin evrensel bir ku raldır. "Net kâr"ın vergi öncesi veya vergi sonrası kârı ifade etmesi ise bir şirketler hukuku sorunu değildir. Üçüncü fıkra: Kâr payı avansını halka açık anonim şirketlere özgülemenin haklı bir sebebi yoktur. Bu sebeple avans Tasarıda genelleştirilmiş, uygulama kurallarının kapalı şirketlerde Sanayi ve Ticaret Bakanlığınca bir tebliğ ile düzenlenmesi uygun görülmüştür.
Gerekçe kanun koyucunun açıklamasıdır, hüküm değildir; çelişirse madde metni esastır. Kaynak belge
Bu maddedeki kavramlar
- Kâr payı avansı
- Net dönem kârı
- Serbest yedek akçe
- Sermaye için faiz
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeyi uygulayan kararlar
3 karar arasından seçildi- İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi · E. 2021/1365 · K. 2023/1968 · T. 14.12.2023İstinafRet
Bilirkişiler tarafından tespit edildiği üzere 6102 Sayılı Kanunun 509.md./2 uyarınca kar payı sadece net dönem karından ve serbest yedek akçelerden dağıtılabilir Net dönem karı, bilançoya göre belirlenmiş yıllık kardan geçmiş yıllara ait zararlar ve anonim şirketin ödemekle yükümlü olduğu vergiler, mali yükümlülükler düşüldükten sonra kalan tutan ifade eder.
Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
Bu maddeye özel soru
Limited şirket ortaklarının kar payı alma hakkı ile ilgili hangisi doğrudur?
- A) Kar payı dağıtımı zorunludur.
- B) Kar payı sadece net dönem karından ve bunun için ayrılmış yedek akçelerden dağıtılabilir.
- C) Sermaye artırımı yapılmadan kar dağıtılamaz.
- D) Ortaklar kar payı yerine faiz isteyebilirler.
- E) Kar payı avansı dağıtılamaz.
Bu maddeyle ilgili 1 soru daha var
Soruların tamamını çözmek ve açıklamalı cevapları görmek için Hukuksal Eğitim platformuna katıl.
Platforma katıl