AYMKYUHK Madde 45Bireysel başvuru hakkı
6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
6216 sayılı Kanun'un 45. maddesi, bireysel başvuru hakkının kimler tarafından ve hangi konularda kullanılabileceğini düzenler. Birinci fıkra başvuru hakkına sahip olanları ve ihlal iddiasının niteliğini, ikinci fıkra kanun yollarının tüketilmesi şartını, üçüncü fıkra ise bireysel başvurunun konusu olamayacak işlemleri belirler. Madde, bireysel başvurunun kamu gücü tarafından ihlal edilen haklar bakımından uygulanmasını kapsar.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
(1)Herkes, Anayasada güvence altına alınmış temel hak ve özgürlüklerinden, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve buna ek Türkiye’nin taraf olduğu protokoller kapsamındaki herhangi birinin kamu gücü tarafından, ihlal edildiği iddiasıyla Anayasa Mahkemesine başvurabilir.
(2)İhlale neden olduğu ileri sürülen işlem, eylem ya da ihmal için kanunda öngörülmüş idari ve yargısal başvuru yollarının tamamının bireysel başvuru yapılmadan önce tüketilmiş olması gerekir.
(3)Yasama işlemleri ile düzenleyici idari işlemler aleyhine doğrudan bireysel başvuru yapılamayacağı gibi Anayasa Mahkemesi kararları ile Anayasanın yargı denetimi dışında bıraktığı işlemler de bireysel başvurunun konusu olamaz.
Bu maddede geçen tanımlar(1)
- Mahkeme
- Anayasa Mahkemesini
Bu maddedeki kavramlar
- Anayasanın yargı denetimi dışında bıraktığı işlemler
- Düzenleyici idari işlem
- Güncel ve kişisel hak
- Kamu gücü
- Kanun yollarının tüketilmesi
- Yasama işlemi
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeyi uygulayan kararlar
2.578 karar arasından seçildi- Birinci Bölüm · E. 2018/9180 · T. 05.09.2023AYM bireysel başvuruGönderme
4. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 45. maddesinin (2) numaralı fıkrası uyarınca Anayasa Mahkemesine başvuruda bulunabilmek için olağan kanun yollarının tüketilmesi zorunludur.
- İkinci Bölüm · E. 2019/31545 · T. 16.03.2023AYM bireysel başvuruKabul
25. Anayasa'nın 148. maddesinin üçüncü fıkrası ve 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 45. maddesinin (1) numaralı fıkrası uyarınca Anayasa'da güvence altına alınmış temel hak ve özgürlüklerinden Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve Türkiye'nin taraf olduğu buna ekprotokoller kapsamındaki herhangi birinin kamu gücü tarafından ihlal edildiğini iddia eden herkese Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yapma hakkı tanınmıştır.
- Birinci Bölüm · E. 2017/34336 · T. 15.09.2021AYM bireysel başvuruKabul
43. Anayasa'nın 148. maddesinin üçüncü fıkrası ile 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 45. maddesinin (2) numaralı fıkrasında bireysel başvuruda bulunulmadan önce ihlal iddiasının dayanağı olan işlem, eylem ya da ihmal için kanunda öngörülmüş olan idari ve yargısal başvuru yollarının tamamının tüketilmiş olması gerektiği belirtilmiştir.
Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
Bu maddeye özel soru
1982 Anayasası ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun uyarınca, Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru hakkına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi gerçeği yansıtmamaktadır?
- A) Kamu gücünün bir işlemi veya eylemi nedeniyle, Anayasa'da sayılan sosyal ve ekonomik haklar da dâhil olmak üzere tüm temel hak ve özgürlüklerinin ihlal edildiğini iddia eden her gerçek ve tüzel kişi Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunabilir.
- B) Bireysel başvuru, ihlale neden olduğu iddia edilen işlem veya karara karşı olağan kanun yollarının tamamının tüketildiği tarihten, eğer başvuru yolu öngörülmemişse ihlalin öğrenildiği tarihten itibaren otuz gün içinde yapılmalıdır.
- C) Bireysel başvuru incelemesinde, kanun yolunda gözetilmesi gereken ve delillerin takdiri gibi konulara ilişkin iddialar incelenemez.
- D) Bireysel başvuruların kabul edilebilirlik ve esas incelemesi, kural olarak Anayasa Mahkemesinin bölümleri tarafından yürütülür ve karara bağlanır.
- E) Kanunlar ve Cumhurbaşkanlığı kararnameleri gibi genel ve düzenleyici nitelikteki yasama ve yürütme işlemlerine karşı doğrudan bireysel başvuru yolu kapalıdır.
Bu maddeyle ilgili 16 soru daha var
Soruların tamamını çözmek ve açıklamalı cevapları görmek için Hukuksal Eğitim platformuna katıl.
Platforma katıl