HUAK Madde 3İradi olma ve eşitlik
6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
6325 sayılı Kanun'un 3. maddesi, arabuluculuk sürecinde tarafların iradi olarak hareket etme özgürlüğünü ve taraflar arasındaki eşitliği düzenler. Maddenin birinci fıkrası arabulucuya başvurma, süreci devam ettirme, sonuçlandırma ve süreçten vazgeçme konusunda tarafların serbest olduğunu söyler; ikinci fıkrası ise başvuru aşamasında ve süreç boyunca tarafların eşit haklara sahip olduğunu belirtir.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
(1)Taraflar, arabulucuya başvurmak, süreci devam ettirmek, sonuçlandırmak veya bu süreçten vazgeçmek konusunda serbesttirler. (Ek cümle:6/12/2018- 7155/22 md.) Şu kadar ki dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin 18/A maddesi hükmü saklıdır.
(2)Taraflar, gerek arabulucuya başvururken gerekse tüm süreç boyunca eşit haklara sahiptirler.
Değişiklik geçmişi(1)
- 06.12.20181. fıkra bir cümlesi 06.12.2018 tarihinde 7155 sayılı Kanunla eklendi
Maddenin eski metinleri gösterilmiyor; yalnız hangi bölümün ne zaman, hangi kanunla değiştiği.
Bu maddede geçen tanımlar(1)
- Arabulucu
- Arabuluculuk faaliyetini yürüten ve Bakanlıkça düzenlenen arabulucular siciline kaydedilmiş bulunan gerçek kişiyi
Bu maddedeki kavramlar
- Dava şartı arabuluculuk
- Eşitlik ilkesi
- İradilik ilkesi
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeyi uygulayan kararlar
717 karar arasından seçildi- İstanbul 16. Asliye Ticaret Mahkemesi · E. 2025/156 · K. 2025/919 · T. 26.12.2025İlk dereceRet
6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 3. maddesinin birinci fıkrasına eklenen cümle ile “Dava şartı olarak arabuluculuk MADDE 18/A- (1) İlgili Kanunlarda arabulucuya başvurulmuş olması dava şartı olarak kabul edilmiş ise arabuluculuk sürecine aşağıdaki hükümler uygulanır.
- 9. Hukuk Dairesi · E. 2025/9628 · K. 2026/87 · T. 13.01.2026Daire kararıBozma
Nitekim 6325 sayılı Kanun’un 3. maddesinin (2) numaralı bendinde tarafların gerek arabulucuya başvururken gerekse tüm süreç boyunca eşit haklara sahip oldukları düzenlenmiştir.
- 3. Hukuk Dairesi · E. 2025/225 · K. 2025/2164 · T. 15.04.2025Daire kararıBozma
6325 sayılı Arabuluculuk Kanunu (6325 sayılı Kanunu) 3. maddesi ile “Taraflar, arabulucuya başvurmak, süreci devam ettirmek, sonuçlandırmak veya bu süreçten vazgeçmek konusunda serbesttirler.” denilmek suretiyle arabulucuya başvurunun ve devamının tarafların iradesine bırakmıştır.
Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
Bu maddeye özel soru
(X) Boya A.Ş. ile (Y) İnşaat A.Ş. arasında ticari bir sözleşmeden kaynaklanan uyuşmazlık nedeniyle asliye ticaret mahkemesinde bir dava görülmektedir. Yargılamanın ikinci celsesinde hâkim, tarafları arabuluculuğa başvurmanın faydaları konusunda aydınlatarak onları bu yola teşvik etmiştir. Tarafların birlikte arabulucuya başvuracaklarını beyan etmeleri üzerine mahkeme, yargılamayı 6325 sayılı Kanun uyarınca üç ay süreyle ertelemiştir. Arabuluculuk sürecinde gerçekleştirilen ikinci toplantıda, (X) A.Ş. vekili, müzakerelerin kendi müvekkilinin menfaatine sonuçlanmayacağı kanaatine vararak süreçten çekildiklerini beyan etmiştir. (Y) A.Ş. vekili ise mahkemenin bu amaçla erteleme kararı verdiğini, dolayısıyla sürecin tek taraflı iradeyle sonlandırılamayacağını iddia etmiştir. 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun temel ilkeleri göz önüne alındığında, bu hukuki duruma ilişkin aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?
- A) Mahkemenin yargılamayı erteleme kararı, taraflara arabuluculuk sürecini sonuna kadar devam ettirme yükümlülüğü yüklediğinden, (X) A.Ş.'nin tek taraflı olarak süreçten çekilmesi hukuka aykırıdır.
- B) Arabuluculuk sürecinin başlamasıyla duran zamanaşımı ve hak düşürücü sürelerin tekrar işlemeye başlaması ancak arabulucunun düzenleyeceği son tutanakla mümkün olduğundan, taraflardan birinin süreci tek taraflı iradeyle bitirmesi geçersizdir.
- C) Taraflar, arabulucuya başvurmak, süreci devam ettirmek, sonuçlandırmak veya bu süreçten vazgeçmek konusunda serbest olduklarından, (X) A.Ş. dilediği aşamada müzakerelerden çekilerek süreci sonlandırabilir.
- D) Tarafların mahkeme huzurunda arabuluculuğa başvurmayı kabul etmeleri bir sözleşme niteliğinde olup, bu sözleşmeden tek taraflı olarak dönülmesi ahde vefa ilkesine aykırılık teşkil edeceğinden (X) A.Ş.'nin çekilme beyanı hukuki sonuç doğurmaz.
- E) Dava açıldıktan sonra anlaşılarak başlatılan arabuluculuk sürecinde tarafların eşit haklara sahip olması ilkesi, sürecin sonuna kadar müzakerelere katılma külfetini de içerdiğinden, (X) A.Ş.'nin çekilme beyanı hakkın kötüye kullanılmasıdır.