SMK Madde 129Zorunlu lisans

6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu

Yürürlükte

Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.

Kısaca

6769 sayılı SMK m.129, patent konusu buluş bakımından zorunlu lisansın hangi hallerde verilebileceğini, bu lisans taleplerinin hangi merci önünde ve hangi usulle yapılacağını, kararın asgari içeriğini, kanun yolunda uygulamanın ertelenmesini, bitki çeşidi bağlantılı zorunlu lisansları ve karşılıklı lisans talebini düzenler. Hükmün muhatapları patent sahibi ile zorunlu lisans talep eden kişidir.

Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.

(1)Zorunlu lisans, aşağıda belirtilen şartlardan en az birinin bulunması hâlinde verilebilir:

a)130 uncu madde hükmüne göre patent konusu buluşun kullanılmaması.

b)131 inci maddede belirtilen patent konularının bağımlılığının söz konusu olması.

c)132 nci maddede belirtilen kamu yararının söz konusu olması.

ç)30/4/2013 tarihli ve 6471 sayılı Kanunla katılmamız uygun bulunan Ticaretle Bağlantılı Fikri Mülkiyet Hakları Anlaşmasını Değiştiren Protokolde belirtilen şartların sağlanması hâlinde başka ülkelerdeki kamu sağlığı sorunları sebebiyle eczacılık ürünlerinin ihracatının söz konusu olması.

d)Islahçının, önceki bir patente tecavüz etmeden yeni bir bitki çeşidi geliştirememesi.

e)Patent sahibinin, patent kullanılırken rekabeti engelleyici, bozucu veya kısıtlayıcı faaliyetlerde bulunması.

(2)Birinci fıkranın (a), (b) ve (ç) bentleri kapsamında verilecek zorunlu lisans mahkemeden; (e) bendi kapsamında verilecek zorunlu lisans Rekabet Kurumundan talep edilir. Birinci fıkranın (ç) bendi uyarınca yapılan zorunlu lisans taleplerinde acil durumlar ve birinci fıkranın (e) bendi hariç olmak üzere, zorunlu lisans talep edenin, patent sahibinden makul ticari şartlar altında sözleşmeye dayalı lisans istemesine rağmen makul bir süre içinde alamadığına dair kanıt talebe eklenir. Mahkeme, zorunlu lisans talebinin bir sureti ile ekli belgelerin birer suretini patent sahibine gecikmeksizin gönderir. Patent sahibine, bunlara karşı delilleriyle birlikte görüşlerini sunması için bildirim tarihinden itibaren bir ay süre verilir.

(3)Mahkeme, varsa patent sahibinin görüşlerini zorunlu lisans talep edene tebliğ eder ve bir ay içinde talebin reddine veya zorunlu lisansın verilmesine karar verir. Bu süre uzatılamaz. Patent sahibi, zorunlu lisans talebine itiraz etmemişse, mahkeme gecikmeksizin zorunlu lisansa karar verir.

(4)Zorunlu lisansın verildiği kararda; lisansın kapsamı, bedeli, süresi, lisans alan tarafından gösterilen teminat, kullanıma başlama zamanı ile patentin ciddi ve etkin kullanımını sağlayan önlemler belirtilir.

(5)Mahkeme kararına karşı kanun yollarına başvurulduğunda, patent sahibi tarafından zorunlu lisans uygulamasının durdurulması için sunulan deliller mahkemece yeterli görülürse, buluşun kullanımı, lisansa ilişkin kararın kesinleşmesine kadar ertelenir.

(6)Patent sahibinin, önceki bir bitki çeşidine ait ıslahçı hakkına tecavüz etmeden patent hakkını kullanamaması durumu zorunlu lisansa konu olabilir. Bu durumda, 5042 sayılı Kanun hükümleri uygulanır.

(7)Birinci fıkranın (d) bendine göre lisans verilmesi durumunda patent sahibi, korunan bitki çeşidinin kullanımı için kendisine; altıncı fıkraya göre lisans verilmesi durumunda da yeni bitki çeşidine ait ıslahçı hakkı sahibi, korunan buluşun kullanımı için kendisine makul şartlarda karşılıklı lisans verilmesini talep edebilir.

(8)Birinci fıkranın (d) bendi ile altıncı fıkrada belirtilen lisanslar için talep sahibi;

a)Patent sahibine veya yeni bitki çeşidine ait ıslahçı hakkı sahibine sözleşmeye dayalı bir lisans elde etmek için başvurduğunu ancak sonuç alamadığını,

b)Korunan bitki çeşidiyle veya patentle korunan buluşla kıyaslandığında, sonraki buluşun veya bitki çeşidinin, büyük ölçüde ekonomik yarar sağlayan önemli bir teknik ilerleme gösterdiğini,

ispat ederek zorunlu lisans verilmesini mahkemeden talep edebilir.

(9)Birinci fıkranın (ç) bendi hükmü saklı kalmak kaydıyla zorunlu lisans, esas olarak yurtiçi pazara arz için verilir.

Kanun metninde bu maddeHam metin
Atıflar(5)

Bu maddeye atıf yapanlar

Bu maddede geçen tanımlar(2)
Bitki çeşidi
Bir veya birden fazla genotipin ortaya çıkardığı bazı özellikleri ile tanımlanan, aynı tür içindeki diğer genotiplerden en az bir tipik özelliğiyle ayrılan ve değişmeksizin çoğaltılmaya uygunluğu bakımından bir birim olarak kabul edilen en küçük taksonomik kısım içerisinde yer alan bitki grubunu
Kurum
Türk Patent ve Marka Kurumunu

Bu maddedeki kavramlar

Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.

Bu maddeyi uygulayan kararlar

2 karar arasından seçildi
  1. İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi · E. 2023/646 · K. 2025/1421 · T. 08.10.2025
    İstinafGönderme
    … olacak 5 işlem adımı daha bulunduğu, bu adımların öneminin, sonucu değiştirmeyen adımlar olup olmadığı yenilik değil buluş basamağı aşamasında değerlendirilecek bir konu olduğu" açıklanmıştır.Asıl davaya konu patente tecavüz davasında 6769 Sayılı SMK hükümlerinin uygulanacağı, SMK 129/1-b …
  2. Ankara 2. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi · E. 2021/157 · K. 2022/318 · T. 12.10.2022
    İlk dereceRet
    Yine, mülga 551 sayılı KHK’nin ve 6769 sayılı SMK hükümsüzlük hallerine ilişkin 129 ve 138 inci maddesinde de “buluşun, ilgili alanda uzman kişinin onu uygulamaya koyabilmesini mümkün kılacak yeterlikte açık ve tam olarak tanımlanmaması” hükümsüzlük nedenleri arasında sayılmış, ancak istemlerin “açık” olmaması hükümsüzlük nedeni olarak sayılmamıştır.

Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.