Asılsız haber nedir?
Kısaca
Asılsız haber, 5 kanunda 5 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.
- TCK m.323 · savaşta yalan haber yayma: Gerçekte var olmayan bir olayın ya da durumun haber olarak yayılmasıdır.
- 4632 s. K. m.23 · ceza sorumluluğu: Gerçeğe uymayan ve Kanuna tabi kuruluşların itibarını kırabilecek ya da servetine zarar verebilecek bilgi ya da iddiadır.
- 5411 s. K. m.74 · itibarın korunması: Gerçeğe uymayan, doğruluğu ispatlanamayan ve bankanın itibarını zedeleyebilecek nitelikteki bilgidir.
Kanunda nerede geçiyor
5 maddeTürk Ceza Kanunu
- TCK m.323 · Savaşta yalan haber yayma
Gerçekte var olmayan bir olayın ya da durumun haber olarak yayılmasıdır. Haberin doğru olup olmadığı yayımlanma anında değerlendirilir.
Bireysel Emeklilik Tasarruf ve Yatırım Sistemi Kanunu
- Bireysel Emeklilik Tasarruf ve Yatırım Sistemi Kanunu m.23 · Ceza sorumluluğu
Gerçeğe uymayan ve Kanuna tabi kuruluşların itibarını kırabilecek ya da servetine zarar verebilecek bilgi ya da iddiadır. Maddenin son fıkrasında, kuruluş adı belirtilmeden de kamuoyunda güvenilirlik tereddüdü yaratan haberler ayrıca cezalandırılır.
Bankacılık Kanunu
- Bankacılık Kanunu m.74 · İtibarın korunması
Gerçeğe uymayan, doğruluğu ispatlanamayan ve bankanın itibarını zedeleyebilecek nitelikteki bilgidir. Doğru olan bir haberin yayılması, maddedeki asılsızlık unsurunu karşılamaz.
Sigortacılık Kanunu
- Sigortacılık Kanunu m.35 · Adlî cezalar
Kanuna tâbi kuruluşların itibarını zedeleyebilecek ya da servetine zarar verebilecek, gerçeğe uymayan bilgidir. Yayının araç türü ve kamuoyunda tereddüt yaratma niteliği, 7. fıkranın ayrı hallerini belirler.
Ödeme ve Menkul Kıymet Mutabakat Sistemleri, Ödeme Hizmetleri ve Elektronik Para Kuruluşları Hakkında Kanun
- Ödeme ve Menkul Kıymet Mutabakat Sistemleri, Ödeme Hizmetleri ve Elektronik Para Kuruluşları Hakkında Kanun m.33 · İtibarın zedelenmesi
Gerçeğe uymayan ve doğruluğu ispat edilemeyen haber ya da bilgidir. Maddede ayrıca yalan olduğu bilinen haber aranmaz, asılsızlık yeterlidir.
Karıştırılan kavramlar
Asılsız haber / kuruluşa kasten zarar / genel kamuoyu tereddüdü: fark nedir?
Kuruluşun itibarını kıracak ya da servetine zarar verecek bir hususa kasten sebep olmak ya da bu yolda asılsız haber yaymak.
Kuruluşun adı belirtilmeden kamuoyunda güvenilirlik tereddüdü yaratıp mali bünyeyi olumsuz etkileyecek asılsız haber yayınlamak.
Birinci halde bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası verilir ve basın veya yayın yoluyla işlenirse ceza yarı oranında artırılır; ikinci halde dörtyüz günden üçbin güne kadar adli para cezası verilir.
Kasten sebep olma ile asılsız haber yayma arasındaki fark nedir?
Failin bizzat bankanın itibarını kırabilecek bir hususa kasten sebep olması, yani fiilin kendisinin zarar verici nitelikte olması.
Failin yaydığı haberin asılsız olması ve bu yolla yayılmasının sağlanması.
Her iki hal de maddede ayrı ayrı yasaklanmıştır; birinin gerçekleşmesi yasağın ihlali için yeterlidir.
Doğru haber ile asılsız haber arasındaki fark nedir?
Gerçeğe uygun ve doğruluğu ortaya konulabilen bilgilerin yayılması.
Gerçeğe uymayan, doğruluğu ispatlanamayan bilginin yayılması.
Yalnız asılsız haber yayımı maddedeki ikinci yasak hali oluşturur; doğru bilginin yayılması bu yasağı ihlal etmez.
Asılsız haber, araç ayrımı (7. fıkra): fark nedir?
Asılsız haberin basın kanununda sayılan araçlar ya da radyo, televizyon, internet gibi araçlarla yayılmaması temel haldir.
Aynı fiilin bu araçlarla işlenmesi ayrı bir ağırlaştırılmış haldir.
Temel halde bir yıldan iki yıla kadar hapis; araçla işlenmişse iki yıldan dört yıla kadar hapis uygulanır. Ayrıca isim belirtilmeden kamuoyunda tereddüt yaratan asılsız haber dörtyüz günden az olmamak üzere bin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır.
İtibarı kırıcı hususu yayma ile asılsız haber yayma arasındaki fark nedir?
Kuruluşun itibarını kırabilecek veya şöhretine ya da servetine zarar verebilecek bir hususun kasten açıklanması, ilk fiil türüdür.
Asılsız haber yayılması ise yayılan bilginin gerçeğe aykırılığına dayanır; haberin zarar verici olduğu ayrıca ortaya konmak zorunda değildir.
Her iki hal de aynı cezayı gerektirir. Asılsız haber hâlinde zarar ya da itibar kaybı doğmuş olması şart değildir.
İlgili konular
Örnek kararlar
1 karar- 7. Ceza Dairesi, 2023/15599 E., 2024/9036 K., 15.10.2024İlgili madde: 5411 s. K. m.74
Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
İlgili terimler
Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.
Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.