Asli zilyet nedir?
Kısaca
Malı kendi adına ve malik sıfatıyla elinde bulunduran kişidir.
Birçok kanunda geçer (2 kanun); anlamı bağlama göre aşağıda.
Kanunda nerede geçiyor
3 maddeTürk Ticaret Kanunu
- TTK m.1000 · 3. Olağanüstü zamanaşımı
Malı kendi adına ve malik gibi davranarak elinde tutan kişidir. Bu madde bakımından zilyetliğin asli olması, zilyedin başkasının hakkına dayanmadan gemiyi elinde tutmasını ifade eder.
- TTK m.1005 · III- Zamanaşımı
Malı kendi adına ve malik sıfatıyla elinde bulunduran kişidir. Başkası adına zilyetlik yapan kişi bu kapsama girmez; maddenin uygulanabilmesi için zilyetliğin bu niteliği taşıması gerekir.
Türk Medeni Kanunu
- TMK m.974 · II. Türleri — 1. Aslî ve fer'î zilyetlik
Bir şeyde malik sıfatıyla zilyet olan kişidir. Bu sıfat, eşyanın başkasına teslim edilmiş olmasını, yani bir fer'î zilyetliğin varlığını gerektirir; malik olsa bile eşyayı kendi elinde tutan kişi aslî zilyet sayılmaz.
Karıştırılan kavramlar
Aslî zilyet ile fer'î zilyet arasındaki fark nedir?
Bir şeyde malik sıfatıyla zilyet olan kişi aslî zilyettir. Bu kişi eşyayı başkasına teslim eder ve kendi zilyetliğini sürdürür.
Teslim alan ve eşyayı aslî zilyedin zilyetliğini tanıyarak elinde tutan kişi fer'î zilyettir.
Aslî zilyetlik, malik sıfatıyla zilyetlik kavramından dardır; malik eşyayı kendisi kullanıyorsa, başkasına teslim etmediği sürece aslî zilyet sayılmaz.
Asli zilyet ile fer'i zilyet devri arasındaki fark nedir?
Devreden kişinin eşya üzerinde doğrudan hâkimiyeti bulunan asli zilyet olmasıdır.
Devredenin fer'i zilyet olduğu, yani başkasına bağlı bir zilyetlik taşıdığı hâllerdir.
Fer'i zilyetlik de havalede devredilebilir; ancak zilyetlik kazanılacak kişi için kademeli zilyetlik ilişkisi kurulabilmelidir.
Asli zilyet / Fer'i zilyet ile dolaylı / dolaysız zilyet: fark nedir?
Asli ve fer'i ayrımı, zilyedin eşya üzerinde iddia ettiği hakka göre yapılır ve bir katılım ilişkisi gerektirir (TMK m.974).
Dolaylı ve dolaysız ayrımı, malın zilyedin fiilî hâkimiyetinde doğrudan bulunup bulunmadığına göre yapılır ve geçerli bir hukuki ilişki aranmaz.
Aynı kişi aynı eşya bakımından hem asli hem dolaysız zilyet olabilir; iki ayrım birbirinin yerine kullanılamaz.
Aslî zilyet ile fer'i zilyet karinesi arasındaki fark nedir?
Aslî zilyet, mülkiyete dayanarak zilyet olan kişidir ve malikliğe ilişkin karineden yararlanır.
Fer'i zilyet, sınırlı ayni veya kişisel hak iddiasıyla zilyet olan kişidir ve hak karinesinden yararlanır.
Fer'i zilyet mülkiyet karinesi yerine hak karinesine dayanır; aslî zilyedin karinesinden yararlanması için birinci fıkra koşulları aranır.
İlgili konular
İlgili terimler
Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.
Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.