Beraat nedir?
Kısaca
Beraat, 4 kanunda 4 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.
- CMK m.223 · duruşmanın sona ermesi ve hüküm: Sanığın suçlu olmadığının belirlenmesiyle verilen hükümdür.
- DMK ek m.31: Görevle ilgili olarak hakkında kamu davası açılan memurun mahkeme kararıyla suçsuz bulunarak hakkında beraat hükmü verilmesidir.
- 926 s. K. m.60 · harp gaibi subaylar: Askerî yargı organlarınca yapılan yargılama sonunda subayın hakkındaki suçlamanın kanıtlanamadığına karar verilmesidir.
Kanunda nerede geçiyor
4 maddeCeza Muhakemesi Kanunu
- CMK m.223 · Duruşmanın sona ermesi ve hüküm
Sanığın suçlu olmadığının belirlenmesiyle verilen hükümdür. Yalnızca ikinci fıkrada sayılan beş halden birinin bulunması hâlinde verilebilir.
Devlet Memurları Kanunu
- DMK ek m.31
Görevle ilgili olarak hakkında kamu davası açılan memurun mahkeme kararıyla suçsuz bulunarak hakkında beraat hükmü verilmesidir. Maddenin giderleri karşılama hakkı, yalnız beraat kararı verilen kişiler için doğar.
Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu
- Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu m.60 · III – Harp gaibi subaylar
Askerî yargı organlarınca yapılan yargılama sonunda subayın hakkındaki suçlamanın kanıtlanamadığına karar verilmesidir. Beraat, terfi işlemlerinin yeniden yapılmasına yol açan bir sonuçtur.
Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanunu
- Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanunu m.91 · Ceza soruşturmalarının etkisi
Ceza davasında sanığın suçsuzluğuna karar verilmesi. Madde, eylemin işlenmemiş olması veya sanığın yapmamış olması nedeniyle verilen beraat ile diğer beraat hallerini ayırır.
Karıştırılan kavramlar
Beraat eden memur ile mahkûm olan memur arasındaki fark nedir?
Beraat eden memur, madde kapsamında giderlerinin karşılanmasını isteyebilir.
Mahkûm olan memur, madde kapsamına girmez.
Yalnız beraat kararı verilen memurun giderleri kurum bütçesinden karşılanır.
Beraat eden ile beraat etmeyen dönen subay arasındaki fark nedir?
Askerî yargılama sonunda beraat eden subay, harp gaibi olarak dönmüş ve yargılanmış olmakla birlikte suçlamadan arınmış kabul edilir.
Yargılama sonunda beraat kararı verilmeyen subay hakkında madde metninde ayrı bir terfi kuralı yer almaz.
Yalnız beraat eden subayın terfisi esir subaylara uygulanan esaslara göre yapılır; beraat etmeyenin terfisi bu madde kapsamında düzenlenmemiştir.
Dava açılmış olması ile beraat kararı arasındaki fark nedir?
Ceza davası henüz sonuçlanmamış veya açılmış olan hâlde, aynı eylem için disiplin işlemi yapılabilir.
Ceza davasında beraat kararı verilmişse, disiplin soruşturmasının açılması ek bir koşula bağlanır.
Dava açılması tek başına disiplin soruşturmasını engellemez; beraat kararı varsa ayrıca eylemin başlı başına disiplin soruşturmasını gerektirmesi aranır.
Eylemin işlenmemiş olması veya sanığın yapmamış olması ile diğer beraat hâlleri arasındaki fark nedir?
Beraatın gerekçesi eylemin hiç işlenmemiş olması ya da sanığın fiili işlememiş olması ise, beraat hâli istisna kapsamındadır.
Beraat gerekçesi bunun dışında kalan bir sebep ise, madde ikinci fıkradaki koşulu getirir.
İlk grup beraat hâllerinde ikinci fıkradaki ek koşul uygulanmaz; diğer beraat hâllerinde ise disiplin soruşturması için eylemin başlı başına disiplin soruşturmasını gerektirmesi aranır.
Beraat ile ceza verilmesine yer olmadığı kararı arasındaki fark nedir?
Beraat kararında fiil ya da fail yönünden suç oluşumu reddedilir: fiil suç değildir, fail fiili işlememiştir ya da kast veya taksir yoktur.
Ceza verilmesine yer olmadığı kararında fiil suç olarak kalır ya da sanığın kusuru vardır, ancak kusurluluğu ortadan kaldıran hal ya da cezalandırmayı engelleyen neden bulunur.
Beraat kararının gerekçesinde ikinci fıkranın hangi bendine dayanıldığı gösterilir. Ceza verilmesine yer olmadığı kararında üçüncü veya dördüncü fıkranın hangi bendine dayanıldığı gösterilir (CMK m.230 ve gerekçeli karar yükümlülüğü).
Mahkûmiyet ile beraat ve takipsizlik arasındaki fark nedir?
Ceza mahkemesi mahkûmiyet verirse ya da beraat, takipsizlik kararı verirse bu sonuçların her biri ayrıca disiplin cezasının uygulanmasına engel değildir.
Ceza yargılamasının sonucu yalnız bilgi ve delil niteliğinde değerlendirilebilir.
Maddeye göre ceza sonucu disiplin cezasını kendiliğinden ortadan kaldırmaz; ancak kararın içeriği disiplin takdirinde dikkate alınabilir.
İlgili konular
Örnek kararlar
3 karar- Ceza Genel Kurulu, 2025/562 E., 2026/106 K., 18.02.2026İlgili madde: CMK m.223
- Ceza Genel Kurulu, 2025/438 E., 2025/504 K., 25.11.2025İlgili madde: CMK m.223
- Ceza Genel Kurulu, 2025/447 E., 2025/505 K., 25.11.2025İlgili madde: CMK m.223
Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
İlgili terimler
Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.
Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.