Ceza verilmesine yer olmadığı kararı nedir?

Beraat kararında fiil ya da fail yönünden suç oluşumu reddedilir: fiil suç değildir, fail fiili işlememiştir ya da kast veya taksir yoktur.

Ceza verilmesine yer olmadığı kararında fiil suç olarak kalır ya da sanığın kusuru vardır, ancak kusurluluğu ortadan kaldıran hal ya da cezalandırmayı engelleyen neden bulunur.

Beraat kararının gerekçesinde ikinci fıkranın hangi bendine dayanıldığı gösterilir. Ceza verilmesine yer olmadığı kararında üçüncü veya dördüncü fıkranın hangi bendine dayanıldığı gösterilir (CMK m.230 ve gerekçeli karar yükümlülüğü).

Mahkûmiyet hükmünde sabit fiil ve cezanın belirlenmesi gerekçede yer alır.

Ceza verilmesine yer olmadığı kararında suç sabit olmakla birlikte yaptırım uygulanmaz; gerekçede 223. maddenin üçüncü ve dördüncü fıkralarındaki hallerden hangisine dayanıldığı gösterilir.

Ceza verilmemesi kararında gerekçe, cezanın belirlenmesi yerine 223/3-4 kapsamındaki halin gösterilmesine odaklanır.

Karşılıklı hakaret hâlinde ceza verilmesine yer olmadığı kararında sanık, suç ve suçluluğu ortadan kalkmış bir kişi değildir.

Beraat kararında fiilin suç oluşturmadığı ya da sanığın suçlu olmadığı tespit edilir.

Beraat hâlinde CMK m.327/2 uyarınca sanık lehine vekâlet ücretine hükmedilebilir; karşılıklı hakaret hâlinde ise bu madde uyarınca taraflar giderlerden sorumlu tutulabilir.

Kovuşturmaya yer olmadığı kararında kayıtlar, itiraz süresinin dolması veya itirazın reddi ile yok edilir.

Beraat veya ceza verilmesine yer olmadığı kararında kayıtlar, karar kesinleştikten sonra yok edilir.

Mahkumiyet kararında kayıtlar yok edilmez; dosyada kalır.

Ceza verilmesine yer olmadığı kararında suçun işlendiği kabul edilir ama cezaya hükmedilmez.

Güvenlik tedbirine hükmedilmesi, sanığa yaptırım yüklemek anlamına gelir.

Anayasa Mahkemesi kararı doğrultusunda, her iki hâlde de sorgu yapılmadan dava yokluk hâlinde bitirilemez; bu ayrım, 2023 değişikliğinin ardındaki sınırdır.

Madde, beraat ve ceza verilmesine yer olmadığı kararlarını açıkça sayar.

Düşme kararına ilişkin açık bir düzenleme bu maddede yoktur.

Düşme hâlinde m.327'nin kıyasen uygulanıp uygulanmayacağı tartışmalıdır; uygulamada sanığın kusurundan doğan giderlerle sınırlı bir sorumluluk kabul edilmektedir.