Gerekçe nedir?

Hüküm sonucu, taleplere verilen cevabı ve taraflara yüklenen borç ile tanınan hakları gösterir. Gerekçeye ait söz tekrar edilmez.

Gerekçe, vakıaların, delillerin değerlendirmesini ve hukuki sebepleri içerir. Hükmün dayanağını oluşturur.

Hüküm sonucu tek başına okunduğunda infaz edilebilir olmalıdır; gerekçe ise kanun yolu denetimini sağlar. İkisi arasında çelişki bulunması hükmü etkisiz kılar.

Sağlık, seyrüsefer, teknik ve bilimsel yönler, koruma amacını taşıyan gerekçelerdir.

Memleket ekonomisi, ekonomik düzenleme ve kaynak yönetimi amacını taşıyan gerekçedir.

Yönetmelik her iki gerekçeyi de dayanak alabilir; ancak düzenlemenin gerekçesi somut olarak gösterilebilmelidir.

Kararın kendisi gerekçeli olur.

Karşı oy kullanan üyenin gerekçesi kararda ayrıca belirtilir.

Karşı oy kullananların gerekçesi olmadan karar eksik sayılır.

Bölge idare mahkemesi gerekçeyi değiştirerek ya da maddi hatayı düzelterek sonucu korur.

Bölge idare mahkemesi kararın hem sonucunu hem gerekçesini hukuka aykırı bulursa kararı kaldırır.

Birinci durumda karar ret ile sonuçlanır; ikincisinde ilk karar kalkar ve esas hakkında yeni karar verilir.

Kararın sonucu hukuka uygundur, yalnızca gerekçe doğru değil ya da eksiktir. Danıştay bu hâlde kararı bozmaz, gerekçeyi kendisi değiştirir.

Karar hukuka aykırı verilmiş ya da usul hatası kararı etkilemiştir. Bu hâlde karar sonucu da bakımından bozulur.

Yalnızca gerekçe sorunu varsa karar korunur; sonuç hukuka aykırıysa karar bozulur ve ilk derece mahkemesine ya da ilgili mercie dönüş sağlanır.

Suç aleti olduğu gerekçesiyle yapılan zapt, müsadere ve işletmeden alıkoyma, madde tarafından yasaklanmıştır.

Suç aleti dışındaki bir gerekçeyle yapılan tedbirler bu yasağın kapsamında değildir.

Maddenin yasağı yalnızca suç aleti gerekçesine dayanan işlemler bakımından doğar.