Bilirkişi nedir?

Çözümü uzmanlık, özel veya teknik bilgi gerektiren konularda hâkim veya mahkemeye görüş bildiren kişidir. Hukuk öğrenimi görmüş kişiler, hukuk dışında ayrı bir uzmanlıklarını belgelemedikçe bilirkişi olarak görevlendirilemez.

Çözümü uzmanlık, özel veya teknik bilgi gerektiren konularda oy ve görüşüne başvurulan kişidir. Bilirkişi görevi, hâkimin yerine karar vermek değil, delilin değerlendirilmesinde hâkimi aydınlatmak amacını taşır.

Çözümü uzmanlık, özel veya teknik bilgiyi gerektiren konularda görüşüne başvurulan, bilirkişilik görevini kabul etmiş kişidir. Genel bilgi veya hâkimlik mesleğinin gerektirdiği hukuki bilgiyle çözülebilen konularda bilirkişiye başvurulamaz.

Görülmekte olan dava sırasında çözümü hukuk dışında özel veya teknik bilgiyi gerektiren hususlarda, oy ve görüşüne başvurulan, bağımsız ve tarafsız gerçek veya özel hukuk tüzel kişisidir. Hâkimin yerine karar veren değil, ona yardım eden kişidir.

Davada çözümü hukuk dışında özel veya teknik bilgiyi gerektiren bir konuda, görüşüne başvurulan bağımsız ve tarafsız üçüncü kişidir. Görevi hukuki değerlendirme yapmak değil, teknik bilgisine dayanarak vakıa hakkında inceleme yapıp sonucu mahkemeye bildirmektir.

Çözümü uzmanlık, özel veya teknik bilgi gerektiren konularda hâkimin görüşüne başvurduğu, mahkemeye yardımcı olan kişidir. Hâkimin yerine karar vermez; görevi, hâkimin değerlendirmesine konu olacak teknik bilgiyi sağlamakla sınırlıdır.

Çözümü uzmanlığı, özel veya teknik bilgiyi gerektiren hâllerde oy ve görüşünü sözlü veya yazılı olarak vermesi için başvurulan gerçek veya özel hukuk tüzel kişisidir. Tanımda kişinin gerçek ya da tüzel kişi olması ayrım yaratmaz; kritik unsur, görüşün uzmanlık bilgisine dayanmasıdır.

Görülmekte olan dava sırasında çözümü uzmanlık, özel veya teknik bilgi gerektiren hallerde görüşüne başvurulan gerçek veya özel hukuk tüzel kişisidir. Madde metninde yer alan bu tanım bilirkişiyi, hâkimin bilgisini tamamlayan ve hukuki değerlendirme yapmayan bir yardımcı olarak sınırlar.

Görülmekte olan davada çözümü uzmanlık, özel veya teknik bilgi gerektiren hususlarda mahkemeye görüş bildiren kişidir. Hukuki nitelendirme yapan kişi bu sıfatla değerlendirilmez.

Mahkemenin atadığı, incelemeyi tarafsız biçimde yapan uzman kişidir. Komanditerin uzmanına yönelik itirazda ya da haklı sebep hâlinde devreye girer.

Mahkemenin değeri bizzat tespit edemediği hallerde, şirketin faaliyet konusuna uygun olarak değeri belirleyen uzman kişidir.

Kamulaştırma bedelinin tespiti için mahkemece oluşturulan, kanunun 15. maddesi uyarınca görevlendirilen kişidir. Yasak yalnızca mahkemece takdir edilen ücret dışında çıkar sağlanmasını kapsar.

Kamulaştırma bedelinin tespiti sırasında mahkeme veya idarece görevlendirilen, taşınmazın değerini teknik bilgiyle belirleyen kişidir. Maddede niteliği ayrıca tanımlanmamıştır.

Taraflarca birlikte kararlaştırılan ya da hâkimin atadığı, payın hesabını defter ve belgeler üzerinden inceleyen kişidir. Tarafların anlaşamadığı hâlde devreye girer.

Haczi yapan memurun, malın kıymetinin özel bilgi gerektirdiği hallerde başvurabileceği uzman kişidir. Sicile kayıtsız mallarda başvuru isteğe bağlıdır; sicile kayıtlı mallarda ise başvuru zorunludur.

Mahkemenin tıbbi konuda uzmanlığına başvurduğu kişi. Madde uyarınca Yüksek Sağlık Şurası görüşüne ek olarak ya da onun yerine mahkemenin seçtiği bilirkişilere başvurulabiliyordu.