TBK içindekiler

Birinci Kısım – Genel Hükümlerm.1–206
- Birinci Bölüm – Borç İlişkisinin Kaynaklarım.1–82
  - Birinci Ayırım – Sözleşmeden Doğan Borç İlişkilerim.1–48
  - İkinci Ayırım – Haksız Fiillerden Doğan Borç İlişkilerim.49–76
  - Üçüncü Ayırım – Sebepsiz Zenginleşmeden Doğan Borç İlişkilerim.77–82
- İkinci Bölüm – Borç İlişkisinin Hükümlerim.83–130
  - Birinci Ayırım – Borçların İfasım.83–111
  - İkinci Ayırım – Borçların İfa Edilmemesinin Sonuçlarım.112–126
  - Üçüncü Ayırım – Borç İlişkilerinin Üçüncü Kişilere Etkisim.127–130
- Üçüncü Bölüm – Borçların ve Borç İlişkilerinin Sona Ermesi, Zamanaşımım.131–161
  - Birinci Ayırım – Sona Erme Hâllerim.131–145
  - İkinci Ayırım – Zamanaşımım.146–161
- Dördüncü Bölüm – Borç İlişkilerinde Özel Durumlarm.162–182
  - Birinci Ayırım – Teselsülm.162–169
  - İkinci Ayırım – Koşullarm.170–176
  - Üçüncü Ayırım – Bağlanma Parası, Cayma Parası ve Ceza Koşulum.177–182
- Beşinci Bölüm – Borç İlişkilerinde Taraf Değişikliklerim.183–206
  - Birinci Ayırım – Alacağın Devrim.183–194
  - İkinci Ayırım – Borcun Üstlenilmesim.195–204
  - Üçüncü Ayırım – Sözleşmenin Devri ve Sözleşmeye Katılmam.205–206
İkinci Kısım – Özel Borç İlişkilerim.207–649
Metinde aç
- Birinci Bölüm – Satış Sözleşmesim.207–281
  - Birinci Ayırım – Genel Hükümlerm.207–208
  - İkinci Ayırım – Taşınır Satışım.209–236
  - Üçüncü Ayırım – Taşınmaz Satışı ve Satış İlişkisi Doğuran Haklarm.237–246
  - Dördüncü Ayırım – Bazı Satış Türlerim.247–281
- İkinci Bölüm – Mal Değişim Sözleşmesim.282–284
- Üçüncü Bölüm – Bağışlama Sözleşmesim.285–298
- Dördüncü Bölüm – Kira Sözleşmesim.299–378
  - Birinci Ayırım – Genel Hükümlerm.299–338
  - İkinci Ayırım – Konut ve Çatılı İşyeri Kiralarım.339–356
  - Üçüncü Ayırım – Ürün Kirasım.357–378
- Beşinci Bölüm – Ödünç Sözleşmelerim.379–392
  - Birinci Ayırım – Kullanım Ödüncüm.379–385
  - İkinci Ayırım – Tüketim Ödüncüm.386–392
- Altıncı Bölüm – Hizmet Sözleşmelerim.393–469
  Metinde aç
- Yedinci Bölüm – Eser Sözleşmesim.470–486
- Sekizinci Bölüm – Yayım Sözleşmesim.487–501
- Dokuzuncu Bölüm – Vekâlet İlişkilerim.502–525
  - Birinci Ayırım – Vekâlet Sözleşmesim.502–514
  - İkinci Ayırım – Kredi Mektubu ve Kredi Emrim.515–519
  - Üçüncü Ayırım – Simsarlık Sözleşmesim.520–525
- Onuncu Bölüm – Vekâletsiz İşgörmem.526–531
- Onbirinci Bölüm – Komisyon Sözleşmesim.532–546
- Onikinci Bölüm – Ticari Temsilciler, Ticari Vekiller ve Diğer Tacir Yardımcılarım.547–554
- Onüçüncü Bölüm – Havalem.555–560
- Ondördüncü Bölüm – Saklama Sözleşmelerim.561–580
- Onbeşinci Bölüm – Kefalet Sözleşmesim.581–603
- Onaltıncı Bölüm – Kumar ve Bahism.604–606
- Onyedinci Bölüm – Ömür Boyu Gelir ve Ölünceye Kadar Bakma Sözleşmelerim.607–619
  - Birinci Ayırım – Ömür Boyu Gelir Sözleşmesim.607–610
  - İkinci Ayırım – Ölünceye Kadar Bakma Sözleşmesim.611–619
- Onsekizinci Bölüm – Adi Ortaklık Sözleşmesim.620–649

TBK Madde 403

Yürürlükte

Bu metin, 20.10.2026 tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.

Kısaca

TBK m.403, işçiye ücretle birlikte üretilenden, cirodan veya kârdan belli bir pay (işin sonucundan pay alma) verilmesi kararlaştırıldığında, bu payın hesap dönemi sonunda belirlenmesini ve payın hesabında uyuşmazlık çıkması hâlinde işverenin bilgi verme ve belgeleri inceletme yükümlülüğünü, kâr payı söz konusuysa yıl sonu kâr zarar cetvelini verme yükümlülüğünü düzenler. Madde, sözleşmeyle pay kararlaştırılmış işçi–işveren ilişkilerinde uygulanır.

Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.

Sözleşmeyle işçiye ücretle birlikte üretilenden, cirodan veya kârdan belli bir pay verilmesi kararlaştırılmışsa, hesap dönemi sonunda bu pay, yasal hükümler veya genellikle kabul edilmiş ticari esaslar göz önünde tutularak belirlenir.

İşçiye belli bir pay verilmesi kararlaştırılan hâllerde, payın hesaplanmasında uyuşulamazsa işveren, işçiye veya onun yerine, birlikte kararlaştırdıkları ya da hâkimin atadığı bilirkişiye bilgi vermek ve bilginin dayanağını oluşturan işletmeyle ilgili defter ve belgeleri incelemesine sunmak; kârdan bir pay verilmesi kararlaştırılmışsa, işveren işçiye, istemi üzerine ayrıca yıl sonu kâr zarar cetvelini vermek zorundadır.

d. Aracılık ücreti

Kanun metninde bu madde Ham metin

Madde gerekçesi

818 sayılı Borçlar Kanununun 323 üncü maddesinin ikinci fıkrasını karşılamaktadır. Tasarının iki fıkradan oluşan 402 nci maddesinde, ücretin işin sonucundan pay alma şeklinde ol ması düzenlenmektedir. 818 sayılı Borçlar Kanununun 323 üncü maddesinin kenar başlığında kullanılan "II. İş sahibinin borçları / 1. Ücret / a. Miktarı" ibaresi, Tasarıda "c. İşin sonucundan pay alma" şekline dönüştürülmüştür. Maddenin birinci fıkrasında, sözleşmeyle işçiye ücretle birlikte üretilenden, cirodan veya kâr dan belli bir pay verilmesinin kararlaştırıldığı durumlarda, hesap dönemi sonunda bu payın belirlen mesinde yasal hükümler ile genellikle kabul edilmiş ticarî esasların göz önüne alınacağı belirtilmiştir. Maddenin ikinci fıkrasında, işçiye belli bir pay verilmesinin kararlaştırıldığı durumlarda ise, payın hesaplanmasında uyuşulamazsa işverenin, işçiye veya onun yerine birlikte kararlaştırdıkları ya da hâkimin atadığı bilirkişiye bilgi vermek ve bilginin dayanağını oluşturan işletmeyle ilgili defter ve belgeleri incelemesine sunmak zorunda olduğu açıklanmıştır. Ayrıca, kârdan bir pay verilmesi kararlaştırılmışsa, işveren işçiye, istemi üzerine yıl sonu kâr zarar cetvelini vermek zorundadır. Maddenin düzenlenmesinde kaynak İsviçre Borçlar Kanununun 322a maddesi göz önünde tu tulmuştur.

Gerekçe kanun koyucunun açıklamasıdır, hüküm değildir; çelişirse madde metni esastır. Kaynak belge

Bu maddedeki kavramlar

Bilirkişi
Hesap dönemi
İşin sonucundan pay alma
Kâr zarar cetveli

Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.