TBK Madde 4104. Ücret alacağının haczi, devri ve rehnedilmesi
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
Bu madde, işçinin ücret alacağının haczi, başkasına devri ve rehni bakımından korunmasını düzenler. Ücretin dörtte birini aşan kısmının haczedilememesi, devredilememesi ve rehnedilememesi kuralını; işçinin bakmakla yükümlü olduğu aile bireylerine ilişkin hâkim tarafından takdir edilecek miktarın bu orana dâhil olmadığını; nafaka alacaklılarının haklarının saklı olduğunu ve gelecekteki ücret alacaklarının devir ve rehninin geçersizliğini kapsar.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
İşçilerin ücretinin dörtte birinden fazlası haczedilemez, başkasına devredilemez ve rehnedilemez. Ancak, işçinin bakmakla yükümlü olduğu aile bireyleri için hâkim tarafından takdir edilecek miktar, bu orana dâhil değildir. Nafaka alacaklılarının hakları saklıdır.
Gelecekteki ücret alacaklarının devredilmesi veya rehnedilmesi geçersizdir.
5.Parça başına veya götürü iş
a. İş verme
Madde gerekçesi
818 sayılı Borçlar Kanununda yer verilmeyen, "4. Ücret alacağının devri ve rehnedilmesi" kenar başlıklı yeni bir maddedir. Tasarının iki fıkradan oluşan 409 uncu maddesinde, ücret alacağının devri ve rehnedilmesi düzenlenmektedir. - 1 7 7 - Maddenin birinci fıkrasına göre, işçilerin ücretinin dörtte birinden fazlası haczedilemez veya başkasına devredilemez ve rehnedilemez; ancak, işçinin bakmakla yükümlü olduğu aile bireyleri için hâkim tarafından takdir edilecek miktar bu orana dahil değildir; nafaka alacaklılarının hakları sak lıdır. Nitekim, aynı düzenlemeye, 4857 sayılı İş Kanununun "Ücretin saklı kısmı" kenar başlıklı 35 inci maddesinde de yer verilmiştir. Tasarının 409 uncu maddesi, "Ücretin korunması" kenar başlık lı 406 nci maddesinin tamamlayıcısı niteliğindedir. Aynı fıkraya göre, işçinin bakmakla yükümlü olduğu aile bireyleri için hâkim tarafından takdir edilecek miktar bu orana dahil değildir. Fıkranın son cümlesinde, nafaka alacaklılarının hakları saklı tutulmak suretiyle, aile hukukundan doğan bakım ve yardım yükümlülüğüyle ilgili olarak, mahke mece hükmedilecek nafaka borçlarında, ücretin sınırlı olarak haczedilebileceğinin ileri sürülemeye ceği hükme bağlanmıştır. Maddenin ikinci fıkrasında, gelecekteki ücret alacaklarının, devredilmesi veya rehnedilmesine ilişkin anlaşmaların geçersiz olduğu öngörülmüştür. Maddenin düzenlenmesinde, kaynak İsviçre Borçlar Kanununun 325 inci maddesi göz önünde tutulmuştur.
Gerekçe kanun koyucunun açıklamasıdır, hüküm değildir; çelişirse madde metni esastır. Kaynak belge
Bu maddedeki kavramlar
- Rehin
- Bakım yükümlülüğü kapsamındaki takdir edilecek miktar
- Gelecekteki ücret alacağı
- Nafaka alacaklılarının hakları
- Ücretin dörtte biri
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.