TBK Madde 430I. Belirli süreli sözleşmede
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
Belirli süreli hizmet sözleşmesinin süre sonunda kendiliğinden sona ermesini, süre bitiminden sonra örtülü sürdürmenin belirsiz süreli sözleşmeye dönüşmesini, üst üste belirli süreli sözleşmenin esaslı sebep koşulunu ve on yıldan uzun sözleşmelerin on yıl sonra altı aylık fesih bildirimiyle feshini düzenler. Hükmün kapsamı hizmet sözleşmelerine ilişkindir; belirli süreli iş sözleşmesi bakımından 4857 sayılı İş Kanunu'nun ilgili hükümleri de ayrıca gözetilir.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
Belirli süreli hizmet sözleşmesi, aksi kararlaştırılmadıkça, fesih bildiriminde bulunulmasına gerek olmaksızın, sürenin bitiminde kendiliğinden sona erer.
Belirli süreli sözleşme, süresinin bitiminden sonra örtülü olarak sürdürülüyorsa, belirsiz süreli sözleşmeye dönüşür. Ancak, esaslı bir sebebin varlığı hâlinde, üst üste belirli süreli hizmet sözleşmesi kurulabilir.
Taraflardan her biri, on yıldan uzun süreli hizmet sözleşmesini on yıl geçtikten sonra, altı aylık fesih bildirim süresine uyarak feshedebilir. Fesih, ancak bu süreyi izleyen aybaşında hüküm ifade eder.
Sözleşmenin fesih bildirimiyle sona ereceği kararlaştırılmış ve iki taraf da fesih bildiriminde bulunmamışsa, sözleşme belirsiz süreli sözleşmeye dönüşür.
Madde gerekçesi
818 sayılı Borçlar Kanununun 338 inci maddesi ile 339 uncu maddesini kısmen karşılamaktadır. Tasarının dört fıkradan oluşan 429 uncu maddesinde, belirli süreli sözleşmelerde sona erme düzenlenmektedir. 818 sayılı Borçlar Kanununun 338 inci maddesinin kenar başlığında kullanılan "D. Hitamı / I. Müddetin müruru" ve 339 uncu maddesinde kullanılan "II. Sükût ile tecdit" şeklindeki ibareler, Tasarıda "G. Sözleşmenin sona ermesi /1. Belirli süreli sözleşmede" şekline dönüştürülmüştür. 818 sayılı Borçlar Kanununun 338 ve 339 uncu maddelerinde birbiriyle bağlantılı konuların düzenlendiği göz önünde tutularak, Tasarıda tek madde hâlinde kaleme alınmıştır. 818 sayılı Borçlar Kanununun 339 uncu maddesinin ikinci fıkrasının, hizmet sözleşmesinin örtülü olarak yenilenmesinin bir koşulunu oluşturduğu düşünülerek Tasarıya alınmasına gerek görülmemiştir. - 1 8 5 - Maddenin ikinci fıkrasında, 818 sayılı Borçlar Kanununun 339 uncu maddesinin birinci fıkrasın da kullanılan "akit, aynı müddet ve fakat nihayet bir sene için tecdit edilmiş sayılır" şeklindeki ibare, Tasarıda "sözleşme, ... belirsiz süreli sözleşmeye dönüşür." şeklinde değiştirilmiştir. Böylece fıkra, 4857 sayılı İş Kanununun 11 inci maddesiyle uyumlu hâle getirilmiştir. Aynı fıkranın son cümlesinde ise, 4857 sayılı İş Kanununun 11 inci maddesinin ikinci ve son fıkralarından yararlanılmıştır. Böylece, esaslı bir sebep olmadıkça, aynı işçi ile belirli süreli hizmet sözleşmesinin üst üste yapılması dummunda bu sözleşmeler belirsiz süreli sözleşmeye dönüşecek, işçi bu tür sözleşmelerin koşullarından ve bu arada feshe karşı komnmaya ilişkin yasal hükümlerden yararlanacaktır. Buna karşılık, belirli süreli sözleşmelerin zincirleme yapılmasında esaslı bir sebep varsa, belirli süreli sözleşme olma özellikleri varlığını sürdürecektir. Maddenin son fıkrasında ise, 818 sayılı Borçlar Kanununun 339 uncu maddesinin ikinci fıkrasın da kullanılan "akit, tecdit edilmiş sayılır." şeklindeki ibare, sözleşmede kararlaştırılan süre sona erdiği hâlde, tarafların hizmet ilişkisini sürdürmeleri dummunda, ortaya çıkan sözleşmenin örtülü olarak ye nilenmesinin sonucunu ifade etmek üzere, Tasarının 429 uncu maddesinde "sözleşme belirsiz süre li sözleşmeye dönüşür." şeklinde bir ibare kullanılmakla yetinilmiştir. Maddenin düzenlenmesinde, kaynak İsviçre Borçlar Kanununun 334 üncü maddesi göz önünde tutulmuştur.
Gerekçe kanun koyucunun açıklamasıdır, hüküm değildir; çelişirse madde metni esastır. Kaynak belge
Bu maddedeki kavramlar
- Esaslı sebep
- Fesih bildirim süresi
- Belirli süreli hizmet sözleşmesi
- Örtülü sürdürme
- Üst üste belirli süreli hizmet sözleşmesi
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeyi uygulayan kararlar
282 karar arasından seçildi- 22. Hukuk Dairesi · E. 2015/22542 · K. 2015/28111 · T. 12.10.2015Daire kararı
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 430. maddesine göre “Belirli süreli hizmet sözleşmesi, aksi kararlaştırılmadıkça, fesih bildiriminde bulunulmasına gerek olmaksızın, sürenin bitiminde kendiliğinden sona erer.
- 9. Hukuk Dairesi · E. 2016/13448 · K. 2020/2102 · T. 12.02.2020Daire kararıBozma
6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 430 uncu maddesinde, esaslı nedenlerin varlığı yenilemeler için öngörülmüş ve on yıldan uzun süreli belirli süreli iş sözleşmesi yapılamayacağı kabul edilmiştir.
- 9. Hukuk Dairesi · E. 2020/4201 · K. 2021/1424 · T. 19.01.2021Daire kararıBozma
01.07.2012 tarihinde yürürlüğe giren 11.01.2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun 430 uncu maddesinde de, belirli süreli iş sözleşmesinin süresinin bitiminden sonra örtülü olarak sürdürülmesi halinde belirsiz süreli iş sözleşmesine dönüşeceği ifade edildikten sonra; ancak esaslı bir sebebin varlığı halinde, üst üste belirli süreli hizmet sözleşmesi kurulabileceğine yönelik istisnai kural öngörülmüştür.
Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.