TBK Madde 434III. Feshe karşı koruma
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
Madde, belirsiz süreli hizmet sözleşmelerinde işverenin fesih hakkını kötüye kullanarak sözleşmeyi sona erdirmesi hâlinde işçiye ödenecek tazminatı düzenler. Bu tazminatın miktarı, fesih bildirim süresine ait ücretin üç katı olarak belirlenmiştir. Madde yalnızca işveren tarafından yapılan ve fesih hakkının kötüye kullanıldığı kabul edilen feshe uygulanır.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
Hizmet sözleşmesinin fesih hakkının kötüye kullanılarak sona erdirildiği durumlarda işveren, işçiye fesih bildirim süresine ait ücretin üç katı tutarında tazminat ödemekle yükümlüdür.
IV. Derhâl fesih
1.Koşulları
a. Haklı sebepler
Madde gerekçesi
818 sayılı Borçlar Kanununda yer verilmeyen, "III. Feshe karşı koruma" kenar başlıklı yeni bir maddedir. Tasarının tek fıkradan oluşan 433 üncü maddesinde, fesih hakkının kötüye kullanılması dum munda işçinin feshe karşı korunması düzenlenmektedir. Maddede, hizmet sözleşmesini fesih hakkını kötüye kullanılarak sona erdiren işverenin, işçiye fesih bildirim süresine ait ücretin üç katı tutarında tazminat ödemekle yükümlü olduğu belirtilmek tedir. Benzer bir düzenlemeye, 4857 sayılı İş Kanununun 17 nci maddesinin altıncı fıkrasında da yer verilmiştir. Maddenin düzenlenmesinde, kaynak İsviçre Borçlar Kanununun 336 ve 336a maddeleri göz önünde tutulmuştur.
Gerekçe kanun koyucunun açıklamasıdır, hüküm değildir; çelişirse madde metni esastır. Kaynak belge
Bu maddedeki kavramlar
- Belirsiz süreli hizmet sözleşmesi
- Fesih bildirim süresine ait ücret
- Fesih hakkının kötüye kullanılması
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeyi uygulayan kararlar
10 karar arasından seçildi- Hukuk Genel Kurulu E.2017/598 K.2021/1345 T.2021-11-04Hukuk Genel KuruluBozma
Bu nedenle davada 6098 Sayılı Yasanın 434. maddesi uygulanarak fesih hakkının kötüye kullanıldığı gerekçesiyle bilirkişi tarafından hesaplanan ihbar tazminatının üç katı oranında tazminata hükmedilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
- 13. Hukuk Dairesi · E. 2015/27034 · K. 2015/32128 · T. 05.11.2015Daire kararıBozma
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 434. maddesi “Taraflardan her biri, haklı sebeplerle sözleşmeyi derhâl feshedebilir.
Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
Bu maddeye özel soru
Bir teknoloji firmasında kıdemli mühendis olarak çalışan (A), bağlı bulunduğu uluslararası ana şirketin etik kuruluna, ilk amiri olan (B)'yi kişisel menfaat temini amacıyla proje verilerini manipüle etmekle itham eden, ancak tamamen asılsız olduğu anlaşılan resmi bir şikâyette bulunmuştur. Yapılan kapsamlı iç soruşturma neticesinde iddiaların kötü niyetli ve temelsiz olduğunun kanıtlanması üzerine işveren, güven ilişkisinin ortadan kalktığını ileri sürerek (A)'nın iş sözleşmesini derhal feshetmiştir. 4857 sayılı İş Kanunu ve ilgili hükümler çerçevesinde, bu fesih işlemine ilişkin aşağıdaki hukuki değerlendirmelerden hangisi yanlıştır?
- A) İşçinin bu davranışı, İş Kanunu'nun 25/II. maddesinde düzenlenen "Ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan haller" kapsamında işveren için haklı bir fesih nedeni oluşturur.
- B) İşveren, bu feshi kanunda öngörülen bildirim sürelerine uymak zorunda olmaksızın derhal gerçekleştirebilir.
- C) İşçinin, işveren veya vekili hakkında şeref ve haysiyet kırıcı asılsız isnatlarda bulunması, işverenin fesih hakkının temelini teşkil etmektedir.
- D) İşçinin açacağı bir davada feshin haksız olduğunun ispatlanması durumunda, hizmet sözleşmelerine ilişkin genel hükümler uyarınca işçinin bildirim süresine ilişkin ücret tutarında bir tazminata hak kazanması gündeme gelebilir.
- E) Söz konusu fesih haklı bir nedene dayansa dahi, feshin uygulanış biçiminin hakkın kötüye kullanılması teşkil ettiğinin mahkemece tespiti halinde, işveren Türk Borçlar Kanunu uyarınca işçiye bildirim süresine ait ücretin üç katı tutarında tazminat ödemekle yükümlü olur.