Disiplin amiri nedir?

Kanunda tanımlı · 2 kanun21 maddede geçiyor · 5 kanun

Diğer yazımlar: Disiplin amirleri

Kısaca

Disiplin amiri, 5 kanunda 21 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

  • DMK m.126 · disiplin cezası vermeye yetkili amir ve kurullar: Memur hakkında doğrudan disiplin cezası verme yetkisi bulunan, kurumların kuruluş ve görev özelliklerine göre özel yönetmeliklerde belirlenen amirdir.
  • 6413 s. K. m.8 · disiplin amirinin disiplin cezası verme yetkisi: Personele disiplin cezası verme yetkisi bulunan amirdir.
  • 7068 s. K. m.1 · amaç: Kanunda gösterilen, disiplin cezası verme ya da soruşturma açma yetkisine sahip amirdir.

Kanuna göre anlamı

  • 6413 s. K. m.3/1-cTürk Silahlı Kuvvetleri Disiplin Kanunu

    Disiplin amiri: Bu Kanunla disiplin cezası vermeye yetkili kılınmış ilk amiri

  • 6413 s. K. m.3/1-çTürk Silahlı Kuvvetleri Disiplin Kanunu

    Disiplin amiri: Disiplin amiri ile üst disiplin amirlerini

  • 7068 s. K. m.3/1-dGenel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun

    Disiplin amiri: Bu Kanun ile disiplin cezası vermeye yetkili kılınmış ilk amiri

  • 7068 s. K. m.3/1-eGenel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun

    Disiplin amiri: Disiplin amiri ile üst disiplin amirlerini

Aynı terim her kanunda o kanunun uygulanması bakımından ayrı tanımlanır; tanım yalnız kendi kanununda bağlayıcıdır.

Kanunda nerede geçiyor

21 madde

Türk Silahlı Kuvvetleri Disiplin Kanunu

  • Türk Silahlı Kuvvetleri Disiplin Kanunu m.3 · Tanımlar

    Bu Kanunla disiplin cezası vermeye yetkili kılınmış ilk amirdir. Yetki, kadro bağına değil Kanunun açıkça tanıdığı yetkiye dayanır.

  • Türk Silahlı Kuvvetleri Disiplin Kanunu m.7 · Disiplin soruşturması ve yetkiler

    Maiyetindeki personel hakkında disiplin soruşturması açma ve bunu yürütme yetkisine sahip amirdir. Madde, bu yetkinin kullanılmasına ilişkin usulü düzenler; amirin kim olduğu ise kanunun ilgili hükümlerine ve özel düzenlemelere bağlıdır.

  • Türk Silahlı Kuvvetleri Disiplin Kanunu m.8 · Disiplin amirinin disiplin cezası verme yetkisi

    Personele disiplin cezası verme yetkisi bulunan amirdir. Yalnızca amir konumunda olmak yetmez; üçüncü fıkranın (b) ve (c) bentlerindeki şartların da birlikte gerçekleşmesi gerekir.

  • Türk Silahlı Kuvvetleri Disiplin Kanunu m.9 · Üst disiplin amirlerinin disiplin cezası verebileceği hâller

    Disiplin cezası verme görev ve yetkisine sahip, hiyerarşik olarak astı üzerinde disiplin gücü bulunan amirdir. İkinci fıkra uyarınca üst amirlerin yetkisini kullanmaması hâlinde yetki bu amirde kalır.

  • Türk Silahlı Kuvvetleri Disiplin Kanunu m.11

    Kanunda ayrıca belirtilen ve hafif disiplin cezalarını verme yetkisi bulunan komuta kademesindeki amirdir. Yetki, ceza türüne göre ayrılmıştır.

  • Türk Silahlı Kuvvetleri Disiplin Kanunu m.22 · Askeri öğrenciler hakkında verilebilecek cezalar

    Kınama ve izinsizlik cezalarını ekli (1) sayılı çizelgeye göre verebilen amirlerdir. Madde bu amirlerin yetkisini çizelgeye bağlamaktadır.

  • Türk Silahlı Kuvvetleri Disiplin Kanunu m.25 · Erbaş ve erler hakkında verilebilecek cezalar

    Kanunda kendisine disiplin yetkisi tanınmış amirdir. Madde bakımından izinsizlik, ilave hizmet yükleme ve oda hapsi cezalarını verme yetkisi bu amirlere aittir.

  • Türk Silahlı Kuvvetleri Disiplin Kanunu m.26 · Verilen disiplin cezalarının yerine getirilme şekilleri

    Ceza yetkisini kanun ve ekli çizelge uyarınca kullanan amirdir. Oda hapsi ve hizmetten men cezalarının bazı hâllerinde yetkilidir.

Devlet Memurları Kanunu

  • DMK m.56 · Adaylık devresi içinde göreve son verme

    Aday memur hakkında disiplin yönünden yetkili olan amirdir. İlişiğin kesilmesi için teklifi bu amir yapar.

  • DMK m.124 · Disiplin amiri ve disiplin cezaları

    Kurumların kuruluş ve görev özelliklerine göre özel yönetmeliklerde tayin ve tespit edilen, disiplin cezası verme yetkisine sahip amirdir. Belirleme Devlet Personel Başkanlığı'nın görüşüne dayanılarak yapılır.

  • DMK m.126 · Disiplin cezası vermeye yetkili amir ve kurullar

    Memur hakkında doğrudan disiplin cezası verme yetkisi bulunan, kurumların kuruluş ve görev özelliklerine göre özel yönetmeliklerde belirlenen amirdir. Uyarma, kınama ve aylıktan kesme cezalarını verir.

  • DMK m.128 · Karar süresi

    Memurun bağlı olduğu birimde disiplin yetkisini kullanan, uyarma, kınama ve aylıktan kesme cezalarını verme yetkisine sahip amirdir. Kademe ilerlemesinin durdurulması cezasında amir, disiplin kurulunun kararını almak zorundadır.

  • DMK m.134 · Disiplin kurulları ve disiplin amirleri

    Maddenin ikinci fıkrasında, disiplin amirlerinin tayin ve tespitinde uygulanacak esasların yönetmelikle düzenleneceği öngörülen makamdır. Madde metni disiplin amirinin kimler olduğunu saymaz; bu kişiler kurumların özel yönetmeliklerinde belirlenir.

Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun

Yükseköğretim Kanunu

  • Yükseköğretim Kanunu m.53 · Genel esaslar

    Madde metninde sayılan, bağlı birim personeli hakkında disiplin cezası verme yetkisi olan kişi ve kurumlardır. Yükseköğretim Kurulu Başkanı, rektör, bağımsız vakıf meslek yüksekokulu müdürü, dekan, enstitü ve yüksekokul müdürü, kadrolu uygulama ve araştırma merkezi ile bağımsız enstitü müdürleri ve bu birimlerin genel sekreter veya sekreterleri bu sıfatı taşır.

  • Yükseköğretim Kanunu m.54 · Öğrencilerin disiplin işleri

    Soruşturma açmaya yetkili merciidir. Fakülte, enstitü, konservatuvar, yüksekokul veya meslek yüksekokulu içindeki suçlarda ilgili dekan veya müdür, müşterek alanlarda, toplu veya birden çok birim öğrencisinin birlikte işlediği suçlarda rektör yetkilidir.

Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu

  • Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu m.46

    Hukuk sınıfı subaylar hakkında 6413 sayılı Kanun kapsamında disiplin yetkisini kullanan amirdir. Hukuk sınıfı subayların disiplin amiri, nezdinde bulunulan komutan veya askeri kurum amiridir.

Karıştırılan kavramlar

Disiplin amiri ile üst disiplin amirleri arasındaki fark nedir?

Disiplin amiri, Kanunla disiplin cezası vermeye yetkili kılınmış ilk amirdir.

Üst disiplin amirleri, disiplin amirinin bağlı olduğu ve cezalandırılacak personelden makam, rütbe veya kıdemce büyük olan amirlerdir.

Ceza verme yetkisi öncelikle disiplin amirinde bulunur; üst disiplin amirleri ise Kanunun öngördüğü hallerde devreye girer.

6413 s. K. m.3

Amir ile disiplin amiri arasındaki fark nedir?

Amir, kadro ve kuruluş bağına dayanan ya da amir olarak yetkilendirilen herkestir.

Disiplin amiri ise bu kişiler arasından Kanunla disiplin cezası vermeye yetkili kılınmış ilk amirdir.

Her amir disiplin amiri değildir; disiplin cezası verme yetkisi Kanunla ayrıca tanınmalıdır.

6413 s. K. m.3

Disiplin amiri ile sicil verme yetkisi bulunmayan amir arasındaki fark nedir?

Amir konumunda, rütbe ya da kıdem üstünlüğü olan ve sicil verme yetkisi bulunan kişi, personele disiplin cezası verebilir.

Sicil verme yetkisi bulunmayan amir, disiplin cezası veremez; yalnızca disiplin amirine başvurabilir.

Yetkisiz amirin verdiği ceza hukuka aykırı olur; yetkisiz amir fiili disiplin amirine bildirir (m.8/7).

6413 s. K. m.8

Genel disiplin amiri ile makam sahibi (9. fıkra) arasındaki fark nedir?

Genel disiplin amirliği, üçüncü fıkradaki şartlara göre belirlenir.

1325 sayılı Kanunun 1. maddesinde sayılan makamlara atananlar, ilgili rütbe karşılıklarına ve Özel Kalem Müdürü, Basın ve Halkla İlişkiler Müşaviri gibi makamlara göre ayrıca yetkilendirilir.

Bu makam sahipleri ek-1 sayılı çizelgede gösterilen cezaları verebilir (m.8/9).

6413 s. K. m.8

Üst amir ile disiplin amiri arasındaki fark nedir?

Üst disiplin amiri, birinci fıkrada sayılan beş hâlden birinin varlığında disiplin soruşturması yapabilir ve ceza verebilir.

Disiplin amiri, kendi astına ilişkin olarak genel yetkiye sahiptir ve üst amirin yetkisinin doğmadığı hâllerde yetkisini kullanır.

Birinci fıkradaki hâllerden biri varsa yetki üst amirde ortaklaşa bulunur; ikinci fıkra gereği üst amir yetkisini kullanmazsa yetki disiplin amirine döner.

6413 s. K. m.9

Disiplin amiri ile öğrenci disiplin kurulu (izinsizlik) arasındaki fark nedir?

Disiplin amirleri izinsizlik cezasını ekli (1) sayılı çizelgeye göre verir. Maddede süre sınırı bu amirler için ayrıca belirtilmemiştir.

Öğrenci disiplin kurulları izinsizlik cezasını üç hafta sonundan az olmamak üzere altı hafta sonuna kadar verir.

Kurulun verdiği izinsizlik cezası hafta sonu sayısı bakımından üç ile altı arasında değişir; amirin verdiği ceza için ise çizelgedeki sayılar esas alınır.

6413 s. K. m.22

Örnek kararlar

3 karar
  1. 2020/72 E., 2022/160 K., 13.12.2022
    İlgili madde: 6413 s. K. m.11, 6413 s. K. m.7, 6413 s. K. m.3, 6413 s. K. m.25, 6413 s. K. m.26
  2. 2021/44 E., 2024/172 K., 17.10.2024
    İlgili madde: 926 s. K. m.46, 6413 s. K. m.7, 6413 s. K. m.3, 6413 s. K. m.9
  3. 2013/46 E., 2013/140 K., 28.11.2013
    İlgili madde: 6413 s. K. m.3, 6413 s. K. m.8, 6413 s. K. m.9

Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.

İlgili terimler

Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.